Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis, perşembe günü, Avrupa Birliği bütçesine net katkı yapan beş ülkenin katkılarında indirim sağlayan sistemin sona erdirilmesi çağrısı yapan 17 Avrupa hükümet başkanından biri oldu ve mektubu imzaladı.
Mektup, Brüksel'de toplanan AB'nin “kohezyon dostları” grubu liderlerinin toplantısının ardından yayımlandı. Bu gruptaki 17 ülke, 2028-2034 yıllarını kapsayan ve bloğun bütçesi olan çok yıllı mali çerçevede tarım ve kohezyon fonlarında olası kesintileri savunuyor.
Mektupta indirimlerle ilgili olarak “GSMH'ye dayalı tercihli düzeltmelerin modernleşmiş ve adil bir AB bütçesinde yeri yoktur” denildi. AB katkıları ve dolayısıyla indirimler gayri safi milli gelire (GSMH) dayanıyor.
Şu anda Avusturya, Danimarka, Almanya, Hollanda ve İsveç indirim alıyor. Almanya, yılda 3,6 milyar avroyu aşan indirimle en büyük yararlanıcı. Hollanda ve İsveç de yılda birer milyar avronun üzerinde indirim alıyor.
Mektup, indirim sisteminin kaldırılması talebinin yanı sıra AB'yi “AB bütçesinin uygulama kapasitesini koruması” konusunda da uyardı. Metinde, Kıbrıs hükümetinin haziranda, ardından İrlanda hükümetinin ise cumartesi günü sunduğu bütçe önerilerinde genel bütçe büyüklüğünün küçüldüğüne dikkat çekiliyor.
Mektuba göre Next Generation EU ödemeleri hariç tutulduğunda bütçe toplamda AB'nin GSMH'sinin yüzde 1,02 oranında küçülmüş durumda. Next Generation EU, Avrupa Komisyonu'nun üye ülkelerin Covid-19 salgınından toparlanmasına yardımcı olmak için hazırladığı olağanüstü bir paket.
Mektupta şöyle deniliyor: “Nihai anlaşmanın, AB bütçesinin mevcut ve ortaya çıkan öncelikleri karşılayabilmesini ve temel politikaları korumasını sağlaması gerektiğine inanıyoruz.”
Mektupta ayrıca AB'den “ulusal ve bölgesel ortaklık planı ödeneklerini koruması” istendi. Üye ülkelere bu planlar aracılığıyla kohezyon projeleri ve tarım fonlaması gibi alanlarda harcanmak üzere fon tahsis ediliyor. “Kohezyon” terimi, kıtadaki bölgesel eşitsizlikleri azaltma çabalarını anlatmak için kullanılıyor.
AB, ulusal ve bölgesel ortaklık planlarına 865 milyar avro yatırım yapmayı planlıyor
Şu anda AB, blok genelinde ulusal ve bölgesel ortaklık planlarına 865 milyar avro yatırım yapmayı planlıyor. İrlanda hükümeti ise son önerisine ilişkin olarak şunu söyledi: “Üye ülkelerin çoğu, ulusal ve bölgesel ortaklık planları kapsamında kohezyon, tarım ve balıkçılık politikaları için ulusal tahsislerin korunmasını istedi.”
Mektupta, bu bütçelerin kesilmemesinin Kıbrıs hükümeti tarafından haziranda önerildiği belirtiliyor. Mektupta şöyle deniliyor: “Bu pozisyon ve bu programlar kapsamındaki fonların mevcut çok yıllı mali çerçeveye kıyasla artış görmemiş olması göz önüne alındığında, AB Konseyi'nin İrlanda dönem başkanlığı bu tahsisi koruyor.”
Perşembe günkü mektupta konuyla ilgili şu ifadeler yer alıyor: “Yeterli kaynaklar, bu politikaların spesifik hedeflerini koruyan ve üye ülkelerin ve bölgelerin mevcut fonları etkin biçimde kullanmasına imkân tanıyan kurallarla birlikte olmalıdır.”
Mektup ayrıca daha zengin AB üye ülkelerinden bütçeye daha fazla katkı yapmalarını istedi. Metinde bunun “daha adil, gerileyici olmayan ve daha dengeli bir gelir tarafı” için gerekli olduğu belirtildi.
Mektupta şöyle deniliyor: “Gelir tarafında, AB'nin kendi gelirleri dahil, yapıcı bir şekilde çalışmaya hazırız. Ancak mevcut ve yeni kendi gelirlerimizin parametreleri, mali yükün üye ülkeler arasında adil ve dengeli dağılımını sağlamalı ve gelir tarafının bütünündeki gerileyiciliği ele almalıdır.”
Yaklaşan müzakereler konusunda mektupta, “müzakereler boyunca bu dört ilke etrafında birlik içinde kalmayı ve ortak önceliklerimizin nihai anlaşmaya yansıması için birlikte çalışmayı taahhüt ettik” ifadesi kullanıldı.
Hristodulidis'in yanı sıra mektubu Bulgaristan, Hırvatistan, Çekya, Estonya, Yunanistan, Macaristan, İtalya, Letonya, Litvanya, Malta, Polonya, Portekiz, Romanya, Slovakya, Slovenya ve İspanya liderleri de imzaladı.
Önümüzdeki yıl bütçeyi hazırlama hedefine rağmen üye ülkeler hâlâ ayrışıyor
Ancak kıtanın kuzeyindeki ve batısındaki üye ülkeler, savunma ve rekabetçilik gibi konulara daha fazla fon aktarabilmek için kohezyon ve tarım fonlarını kısmak istiyor.
Çoğu üye ülke yıl sonuna kadar yeni çok yıllı mali çerçeveyi tamamen hazırlamayı umut etse de bu farklılıklar müzakereleri gerginleştiriyor.
Bununla birlikte, bütçe kısıtları önümüzdeki aylarda biraz hafifleyebilir. AB ile Birleşik Krallık arasında, Birleşik Krallık'ın kohezyon politikasına mali katkı karşılığında AB'nin iç elektrik piyasasına yeniden katılması hedefiyle müzakereler sürüyor.
Yakınlaşmanın Birleşik Krallık'tan daha fazla katkı getirebileceği belirtiliyor. İngiltere Başbakanı Andy Burnham, Brüksel ile daha yakın ilişkilerden yana olduğunu açıkladı ve ülkesinin önümüzdeki yıllarda “sonuna kadar gidip” AB'ye yeniden katılabileceğini öne sürdü.
Birleşik Krallık, indirim uygulamasının 1984'te başladığı dönemde ilk indirim alan ülkeydi.
