Yazar ve milletvekili adayı Makarios Drousiotis, Kıbrıs ve Yunanistan'daki politikacıların, yargıçların, avukatların ve iş insanlarının Gül Haç Kardeşliği üyesi olduğunu iddia ederek Kıbrıs'ta büyük bir siyasi fırtına kopardı. Drousiotis'e göre bu örgüt ulusal sınırları aşarak faaliyet gösteriyor, devleti kontrol ediyor ve üyeleri devletin düzgün işleyişini engelliyor. Bu iddialar Drousiotis'in kendi doğrulanmamış iddiaları olarak kaldı. Peki Gül Haç Kardeşliği tam olarak nedir?
17. yüzyıldan gelen mistik bir gelenek
Gül Haç Kardeşliği, 17. yüzyılın başlarında Avrupa'da ortaya çıkan mistik ve felsefi bir gelenektir. Okültizm, ezoterik bilgi ve ruhani araştırmalarla ilişkilendirilen bu hareketin öğretileri Yunanca, İngilizce, Fransızca, Almanca, Arapça ve Portekizce dahil 16'dan fazla dile çevrildi.
Hareket, Gnostisizm ve Hermetisizm'e dayanan bir iç sorgulama felsefesi içinde gelişti. Dini ya da siyasi bir örgüt değildir; kendisini mistik bir inisiyasyon geleneğinin koruyucusu olarak tanımlar. Tarihçiler, hareketin temel ilkelerini Masonluğun öncülerine aktardığını belirtir.
Gül Haç düşüncesi özünde etimolojik anlamıyla bir "aydınlanma" biçimidir. Üyelik sınıf, ırk veya din ayrımı gözetmeksizin kadın ve erkeklere açıktır.
Üç manifesto
Hareket, 17. yüzyılın başlarında yayımlanan üç metinle kamuoyuna çıktı. Birincisi olan Fama Fraternitatis (yaklaşık 1614), hareketin efsanevi kurucusu Christian Rosenkreuz'un hayatını anlattı. Rosenkreuz'un Arabistan ve Mısır'a seyahat ederek gizli bilgiler edindiği aktarıldı ve insanlığın iyileştirilmesi için gizlice çalışan bir bilgeler kardeşliğinin varlığı ilan edildi.
İkinci metin olan Confessio Fraternitatis (1615), hareketin misyonunu savunan ve cehaleti ile yolsuzluğu kınayan teolojik ve felsefi bir bildiriydi. Üçüncü metin Christian Rosenkreuz'un Kimyasal Düğünü (1616) ise simya, dönüşüm ve ruhani inisiyasyon sembolleriyle dolu alegorik bir anlatıydı.
Bu üç metin bir arada, toplumun ve bilginin reformu, bilim-din-felsefe birliği ile insanlığın ahlaki ve ruhani yenilenmesi vizyonunu ortaya koydu. Birçok tarihçi, manifestoların gerçek bir örgütü değil, dönemin Avrupa'sına yönelik felsefi ve ruhani bir değişim çağrısını temsil ettiğine inanır.
Kökenleri ve tarihi
Gül Haç adını taşıyan tarikatlar 14. yüzyıl gibi erken bir dönemde ortaya çıktı. Bizans'ta Gül Haç varlığına ilişkin referanslar Büyük Konstantin dönemine kadar uzanır. 1090 yılında İmparator Aleksios Komnenos döneminde Konstantinopolis'te mistik bir inisiyasyon tarikatı olan Doğu Kardeşleri Tarikatı kuruldu. 1660'ta kurulan Gül Haçlıların Görünmez Koleji ise resmi bir yapıya kavuşarak bugünkü Londra Kraliyet Derneği'nin öncüsü kabul edildi.
Ne inanırlar?
Hareketin merkezi sembolü Gül Haç'tır. Haç, maddeyi ve insan deneyimini; gül ise ruhani evrimi ve bilgiyi temsil eder. Üyeler iç bilgeliği arar, bilim-felsefe-din arasındaki bağlantıya inanır ve evrenin doğasına ilişkin gizli bilgilerin var olduğunu kabul eder. Gelenek, simya, Hermetisizm ve Neoplatonizm ile yakın ilişki içindedir.
Modern Gül Haç hareketi
Günümüzdeki Gül Haç örgütleri, kendilerini gizli tarikatlar olarak değil felsefi ve ruhani okullar olarak tanımlar. Birçok tarihçi, Gül Haç hareketini gizli bir güç yapısı olarak değil, öncelikle kültürel ve tarihsel bir etki olarak nitelendirir. Bugün Gül Haç düşüncesi, Martinizm ve Geleneksel Masonluğun üst derecelerinde varlığını sürdürür.
Gül Haç üyelerinin dünya meselelerini kontrol eden gizli bir küresel elit oluşturduğu iddiası köklü bir popüler mittir. Tarihçiler hareketi genel olarak etkisi ağırlıklı olarak kültürel ve entelektüel düzeyde kalan felsefi ve ezoterik bir gelenek olarak değerlendirir.
