Kıbrıs'taki kadınların yalnızca 10'da 4'ü acil bir durumda borç almadan masrafları karşılayabilecek paraya sahip. Kadınların sadece dörtte biri ek emeklilik planı yapmış durumda. Bu çarpıcı veriler, Financial Wellbeing Index 2025'in ilk bulgularıyla ortaya çıktı.
Bulgular, Financial Wellbeing Institute tarafından düzenlenen üst düzey bir etkinlikte sunuldu. Etkinlik; hükümet yetkililerini, düzenleyici kurumları, özel sektörü ve sivil toplumu kadınların finansal refahını tartışmak üzere bir araya getirdi.
Etkinlikten çıkan mesaj netti: Kadınların finansal refahı artık yalnızca kişisel finans meselesi değil.
Bu, doğrudan sosyal uyum, ekonomik dayanıklılık ve ülkenin uzun vadeli finansal güvenliği ile bağlantılı bir kamu politikası meselesi.
Financial Wellbeing Institute tarafından Mastercard'ın kilit stratejik ortak olarak yer aldığı endeks, kadınların finansal yaşamındaki kalıcı boşlukları ortaya koydu.
İlk bulgulara göre kadınların yalnızca 10'da 4'ü acil bir durumda borç almadan masrafları karşılayabiliyor. Bu oran erkeklere göre belirgin biçimde düşük. Ayrıca kadınların 10'da 4'ünden azı temel giderlerini üç ay süreyle karşılayabiliyor.
En büyük cinsiyet farkı emeklilik planlamasında kayda geçti. Kadınların yalnızca dörtte biri ek emeklilik planı yapmış durumda.
Endeks, finansal bilgide de önemli bir açık olduğunu gösterdi. Özellikle yatırım, tahvil ve risk yönetimi konularında her iki kadından yaklaşık biri yetersiz bilgiye sahip.
Tam sonuçların önümüzdeki ay açıklanması bekleniyor.
Bulguları sunan Financial Wellbeing Institute Başkanı Panayiotis Andreou, bu açığın kadınların yeteneği sorunu olarak çerçevelenmemesi gerektiğini söyledi. Andreou'ya göre durum, daha geniş yapısal koşulların sonucu.
Andreou, "Bu bir yetenek meselesi değil. Hiçbir zaman da olmadı. Bu erişim, bilgi, sosyal normlar ve tarihsel dışlanmalar meselesidir," dedi.
Andreou, emeklilik planlamasına ilişkin bulguların özellikle endişe verici olduğunu ekledi. Çünkü henüz emeklilik planı yapmayan kadınların büyük çoğunluğu, gelecekte de bunu yapmayı düşünmediklerini belirtti.
Andreou'ya göre bu durum, hem eylem hem de niyet açısından çift yönlü bir boşluğa işaret ediyor.
Etkinliğin ev sahipliğini yapan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Bakan Irene Piki, konuyu daha geniş bir kurumsal çerçeveye oturttu. Piki, kadınların finansal refahının sosyal uyum, ekonomik dayanıklılık ve sürdürülebilir kalkınmanın merkezi bir meselesi olduğunu söyledi.
Piki, hükümet politikasının üç alanına da değindi: erken yaşta finansal okuryazarlığın güçlendirilmesi, cinsiyet boyutunun politika tasarımına entegre edilmesi ve iş-aile yaşamı uyumunun desteklenmesi.
Farklı bir bakış açısı, Kıbrıs Merkez Bankası (CBC) Finansal İstikrar ve Çözümleme Genel Müdürlüğü Başkanı ve Kıbrıs Finansal Okuryazarlık ve Eğitim Komitesi Sekreterliği Başkanı Pany Karamanou'dan geldi. Karamanou, tartışmanın yalnızca kadınların bilmiyor göründüğü konulara odaklanmaması gerektiğini söyledi.
Karamanou, "Kadınların ne bilmediğini değil, neden cevap vermediklerini aramalıyız. Kadınların sessizliği cehaletle eşanlamlı değildir," dedi.
Karamanou, uluslararası anketlerin "bilmiyorum" seçeneği kaldırıldığında erkekler ve kadınlar arasındaki bilgi açığının önemli ölçüde daraldığını gösterdiğini ekledi.
Karamanou'ya göre bu durum, tartışmayı yalnızca bilgi konusundan özgüvene, sosyal beklentilere ve kadınların finansal karar alma süreçlerinde üstlenmeye teşvik edildiği ya da edilmediği rollere kaydırıyor.
Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Komiseri Josie Christodoulou, kadınların ekonomik katılımını etkilemeye devam eden görünmez engellere odaklandı.
Christodoulou, yönetim kurullarında yüzde 40-60 cinsiyet kotası ve yönetici pozisyonlarında yüzde 35 temsil oranı öngören bir yasa tasarısının halihazırda Hukuk Servisi'nin incelemesinde olduğunu açıkladı. Tasarı, incelemenin ardından meclise sunulacak.
Bankacılık sektöründen Alpha Bank CEO'su Miltos Michaelas, finansal refahın "her birey için özerklik, güvenlik ve perspektifin ön koşulu" olduğunu söyledi. Michaelas, bankanın finansal okuryazarlık girişimlerini desteklemeye devam edeceğini ekledi.
Bu arada Alpha Bank Bireysel Bankacılıktan Sorumlu Üst Yöneticisi Popi Hadjioannou Demetriou, güven ve finansal davranışın önemine değindi. Kıbrıs Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (CySEC) kıdemli yetkilisi Elena Karkoti ise giderek dijitalleşen ve risk barındıran bir ortamda tüketici korumasının önemine dikkat çekti.
Tartışma bilgiden eyleme de uzandı. Konuşmacılar, asıl meydan okumanın yalnızca kadınların finansal kavramları anlayıp anlamaması değil, bu bilgiyi karara dönüştürmek için destek görüp görmedikleri olduğunu vurguladı.
IMR/University of Nicosia Genel Müdürü ve Financial Wellbeing Institute eski başkan yardımcısı Christina Kokkalou, verilerin tamamen bilişsel değil, yapısal bir açığa işaret ettiğini söyledi.
AIPFE Cyprus – Women of Europe üyesi Cleopatra Kitti ise "para kulüpleri" ve akran grupları kurulmasını önerdi. Kitti'ye göre kadınlar bu gruplarda gerçek hikayeler ve pratik bilgiler üzerinden para yönetimi, tasarruf ve servet oluşturmayı açıkça tartışabilir.
Kitti, sertifikalı finansal danışman rolünün kurumsallaştırılması gerektiğini de söyledi.
Kıbrıs Gençlik Kurulu Genel Müdür Yardımcısı Maria Miltiadou, kuruluşun Kıbrıs genelinde ücretsiz finans ve girişimcilik danışmanlığı sunduğunu belirtti. Miltiadou ayrıca kadınları hedefli çalıştaylara katılmaya davet etti.
Etkinliği Financial Wellbeing Institute üyesi Nicole Kallasides sundu.
Geniş destek gören politika önerileri arasında okullarda cinsiyete duyarlı finansal eğitim, mentorluk programları, vergi ve emeklilik politikalarında toplumsal cinsiyet anaakımlaştırması, dijital dolandırıcılığa karşı daha güçlü koruma ve erişilebilir finansal rehberliğin geliştirilmesi yer aldı.
Financial Wellbeing Institute, etkinliğin resmi destekçisi Alpha Bank'a ve enstitünün kilit stratejik ortağı ile Financial Wellbeing Index 2025'in stratejik destekçisi Mastercard'a teşekkür etti.
Enstitü ayrıca etkinliğe ev sahipliği yapan Strovolos Belediyesi'ne, stratejik misyon ortakları IMR University of Nicosia ve Athlos Capital'a, altın güçlendirme ortakları EY, Artemis Credit Bureau, Lemissoler'e ve hukuk ortağı Priority Trust Services'e teşekkür etti.
