Eurostat'ın pazartesi yayımlanan verilerine göre Kıbrıs'ın ev fiyat-gelir oranı 2025'te uzun dönem ortalamasının altında kaldı.
Bu durum, konut fiyatları ile hane halkı gelirleri arasındaki ilişkinin daha önceki baskı dönemlerinde görülen seviyelere dönmediğini gösteriyor; buna karşın ev satın alma maliyetine ilişkin endişeler sürüyor.
Standartlaştırılmış ev fiyat-gelir oranı Kıbrıs'ta 2025'te 91,61 oldu. Bu değer 2024'te kaydedilen 91,63'e hemen hemen eşit ve 2000 yılından bu yana gösterge için uzun dönem ortalaması olan 100 referansının altında.
Bu rakam Kıbrıs'ı oranının tarihsel ortalamasının altında kaldığı AB ülkeleri arasında gösteriyor; ancak bu, evlerin sıradan haneler için uygun olduğu ya da konut fiyatlarının mevcut maaşlarla karşılaştırıldığında düşük olduğu anlamına gelmiyor.
Eurostat'ın göstergesi, ev fiyatlarının zaman içinde hane halkı geliriyle nasıl hareket ettiğini ölçüyor. 100'ün altındaki bir okuma, ilişkinin uzun dönem ortalamasının altında olduğunu gösteriyor; bir hane halkının bir mülk satın almak için kaç yıllık gelire ihtiyaç duyduğunu göstermiyor.
Kıbrıs'ın okuması, mevcut verilerin kapsadığı dönemde 100'ün altında kaldı. 2020'de 95,38'den 2021'de 89,59'a geriledikten sonra 2022'de 90,10'a ve 2023'te 92,03'e yükseldi.
2024'te 91,63'e hafifçe geriledi ve 2025'te neredeyse değişmeden 91,61'de kaldı.
Rakamlar, oranın son üç yılda nispeten istikrarlı olduğunu gösteriyor; ancak bu veriler konut fiyatlarının gerçekten talep edildiği fiyatlar ve hanelerin borçlanma kapasitesi gibi konut uygunluğunun diğer ölçümleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
Bu ayrım, Kıbrıs'ta potansiyel alıcıların karşılaştığı zorluklar göz önüne alındığında önemli.
Emlak analitiği firması Ask Wire'ın yakın tarihli bir araştırması, Limasol'da satışa sunulan iki ve üç yatak odalı dairelerin yalnızca yüzde 1,8'inin, medyan maaş kazanan varsayımsal bir hane için tahmin edilen 256 bin avroluk bütçe içinde fiyatlandırıldığını buldu.
Araştırma, Kıbrıs'ın hükümet kontrolündeki bölgelerindeki 25 bin 550 aktif ilan incelendi; bunların 17 bin 532'si iki ve üç yatak odalı konut.
Model, iki çalışan yetişkinden ve iki bağımlı çocuktan oluşan bir hane halkını esas aldı; her iki yetişkin de tahmin edilen medyan maaşı kazanıyor.
Toplam brüt aylık gelir yaklaşık 4 bin 503 avro ve net gelir 3 bin 988 avro olarak varsayıldığında, hane halkının net gelirinin yüzde 25'ini ipotek ödemelerine ayırması öngörüldü.
Yüzde 3,24 faiz oranı ve 25 yıl vade varsayımıyla bu durum aylık yaklaşık 997 avroluk taksit ve maksimum 255 bin 995 avroluk mülk bütçesine karşılık geldi.
Satın alma ayrıca, diğer mülkle ilgili giderler öncesinde yüzde 20 peşinat eşdeğeri olan 51 bin 199 avroluk bir ilk katkı gerektiriyordu.
Ask Wire'ın bulguları, nispeten elverişli bir tarihsel fiyat-gelir göstergesinin konutun çoğu hane için ulaşılabilir olduğuna dair kanıt olarak yorumlanmaması gerektiğini vurguluyor.
Eurostat verileri ayrıca daha geniş bir Avrupa karşılaştırması sunuyor. AB genelinde ev fiyat-gelir oranı 2025'te 2015'e kıyasla yüzde 6,8 daha yüksek; bu, on yıl boyunca ev fiyatlarının hane halkı gelirinden daha hızlı arttığını gösteriyor.
Oran 17 AB üye devletinde yükselirken, kalan 10'unda geriledi.
Portekiz en büyük artışı yüzde 60,8 ile kaydetti; bunu Hollanda yüzde 34,3, Macaristan yüzde 26,5, Çekya yüzde 25,8 ve İspanya yüzde 24,5 izledi.
Romanya en keskin düşüşü kaydetti; oranı yüzde 42,8 geriledi; bunu Finlandiya yüzde 25,2 ve Bulgaristan yüzde 16,2 izledi.
Bu değişiklikler, fiyatların gelirle göre zaman içinde nasıl geliştiğini ölçüyor ve ülkeleri konut maliyetinin kazançla karşılaştırıldığında mutlak olarak sıralamıyor.
AB düzeyinde standartlaştırılmış gösterge, oranın iki net zirve yaptığını gösteriyor: küresel finans krizinden önce 2007'de uzun dönem ortalamasının yüzde 7,9 üzerinde ve 2022'de yüzde 7,4 üzerinde.
Ardından 2014'te uzun dönem ortalamasının yüzde 6,4 altında gerilemeden önce yeniden yükseldi.
2022 zirvesinin ardından AB oranı 2023 ve 2024'te geriledi; 2025'te uzun dönem ortalamasının yüzde 100,03 ile marjinal olarak üzerine çıktı.
Euro bölgesi benzer bir örüntü izledi; standartlaştırılmış oranı 2025'te 99,02, 2024'te 96,80 oldu.
Bireysel ülkeler arasında Portekiz 2025'te en yüksek okumaya 136,97 ile sahip oldu; bunu Avusturya 115,60 ve Lüksemburg 113,11 izledi.
Romanya ise 47,01 ile en düşük okumaya sahip oldu; bunu Bulgaristan 64,04 ve Finlandiya 76,74 izledi.
Eurostat, standartlaştırılmış oranı, konut piyasalarında zaman içinde biriken potansiyel dengesizlikleri belirlemeye yardımcı olan AB'nin Makroekonomik Dengesizlik Prosedürü'nde ek bir gösterge olarak kullanıyor.
İstatistik kurumu, göstergenin uygunluğun yalnızca bir yönünü yakaladığını vurguladı.
Diğer ölçümler arasında bir ev satın almak için gereken gelir yılı sayısı, ipotek finansman maliyeti ve devam eden konut harcamaları için kullanılabilir hane halkı gelirinin payı bulunuyor.
Kıbrıs için, oranın tarihsel ortalamasının altında olması ile ortalama gelirli bir hane bütçesi içinde dairenin sınırlı bulunabilirliğinin birleşimi, uzun dönem istatistiksel eğilimler ile mülk piyasasına girmeye çalışan insanların karşılaştığı pratik zorluklar arasındaki farkı gösteriyor.
