Macaristan'ın kıdemli milliyetçi lideri Viktor Orbán, Pazar günü yapılan seçimlerde muhalefet partisi Tisza'nın ezici zaferini kabul etti. Bu sonuç, Orbán'ın Rusya'daki müttefikleri ve ABD Başkanı Donald Trump'ın Beyaz Saray'ı için ciddi bir gerileme anlamına geliyor.
Oyların yüzde 46'sının sayılmasına dayanan sonuçlara göre, Peter Magyar liderliğindeki merkez sağ ve AB yanlısı Tisza partisi, 199 sandalyeli parlamentoda 135 sandalye kazanarak kritik üçte iki çoğunluğu elde etti. Orbán'ın Fidesz partisi geride kaldı.
Orbán, Fidesz'in kampanya merkezinde yaptığı açıklamada şunları söyledi: "Seçim sonuçları henüz kesinleşmedi ama durum anlaşılır ve açık. Seçim sonucu bizim için acı verici ama net."
Anketçiler rekor seçmen katılımı öngörmüştü. Macar televizyonu, Budapeşte'deki bazı sandık noktalarının önünde uzun kuyruklar oluştuğunu gösterdi. Sandıkların kapanmasına yarım saat kala saat 16.30 GMT itibarıyla seçmenlerin yüzde 77,8'i oy kullandı. Bu oran dört yıl önceki seçimlerde yüzde 67,8 düzeyindeydi.
Nihai sonuçlar erken verileri doğrularsa, Orbán'ın 16 yıllık iktidar döneminin sona ermesi yalnızca Macaristan için değil, Avrupa Birliği, Ukrayna ve ötesi için de önemli sonuçlar doğuracak.
Bu sonuç, Macaristan'ın AB içindeki muhalif rolünü büyük olasılıkla sona erdirecek. Orbán'ın bloke ettiği, savaştan harap olmuş Ukrayna'ya yönelik 90 milyar euroluk (105 milyar dolar) kredinin önü açılabilecek.
Orbán'ın yenilgisi aynı zamanda AB'nin Macaristan'a askıya aldığı fonların serbest bırakılmasına da yol açabilir. Brüksel, bu fonları Orbán'ın demokratik standartları aşındırması nedeniyle dondurmuştu.
Orbán'ın gidişi, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'i AB'deki en önemli müttefikinden yoksun bırakacak ve Beyaz Saray dahil Batı'daki sağ çevrelerde şok dalgası yaratacak.
Macaristan'da Tisza'nın zaferi, partinin yolsuzlukla mücadele etmeyi ve yargı bağımsızlığını ile diğer kurumların bağımsızlığını yeniden tesis etmeyi hedeflediğini açıkladığı reformların önünü açabilir.
Ancak bu reformların kapsamı, Tisza'nın Orbán'ın mirasının büyük bölümünü tersine çevirmek için ihtiyaç duyacağı üçte iki anayasal çoğunluğu elde edip edemeyeceğine bağlı olacak.
Ekonomik durgunluk Orbán'ın desteğini sarstı
AB karşıtı bir lider olan Orbán, Trump'ın "Amerika'yı Yeniden Büyük Yap" (MAGA) hareketi ve Avrupa'daki hayranları tarafından model olarak görülen bir "illiberal demokrasi" modeli inşa etmişti.
Ancak birçok Macar vatandaşı, üç yıllık ekonomik durgunluk, artan yaşam maliyetleri ve hükümete yakın oligarkların daha fazla servet biriktirdiğine dair haberler nedeniyle 62 yaşındaki Orbán'dan giderek bıkmıştı.
Tisza'nın lideri Magyar, bu hayal kırıklığını başarıyla değerlendirmiş görünüyor.
Macar başkentinde Tisza'ya oy veren 27 yaşındaki Mihaly Bacsi, ülkenin değişime ihtiyacı olduğunu söyledi: "Toplumsal ruh halinde iyileşmeye ihtiyacımız var. Birçok alanda çok fazla gerginlik var ve mevcut hükümet bu duyguları körüklüyor."
Adını Zsuzsa olarak veren bir başka seçmen ise süreklilik istediğini belirtti: "Son yıllarda elde edilen tüm kazanımların korunmasını gerçekten istiyorum ve savaştan çok korkuyorum" dedi. Zsuzsa, Macaristan'ın doğu komşusu Ukrayna'daki çatışmaya atıfta bulunuyordu.
Orbán, Pazar günkü seçimi "savaş ve barış" arasında bir tercih olarak sunmaya çalıştı. Kampanya sürecinde hükümet, Magyar'ın Macaristan'ı Rusya'nın Ukrayna ile savaşına sürükleyeceği uyarısını içeren afişlerle ülkeyi kapladı. Magyar bu iddiaları kesinlikle reddediyor.
