Macaristan'da pazar günü yapılan genel seçim, Başbakan Viktor Orban'ın 16 yıllık iktidarını sona erdirebilir. Seçim sonuçları Rusya'yı sarsabilir ve ABD Başkanı Donald Trump'ın Beyaz Saray'ı dahil Batı'daki sağcı çevrelerde şok dalgaları yaratabilir.
AB karşıtı milliyetçi bir lider olan Orban, Trump'ın Amerika'yı Yeniden Büyük Yap (MAGA) hareketi ve Avrupa'daki hayranları tarafından örnek alınan bir "illiberal demokrasi" modeli inşa etti.
Ancak birçok Macar vatandaşı, üç yıllık ekonomik durgunluk ve artan yaşam maliyetlerinin yanı sıra hükümete yakın oligarkların servetlerini artırdığına dair haberler nedeniyle 62 yaşındaki Orban'dan giderek daha fazla bıkmış durumda.
Son iki haftanın kamuoyu yoklamaları, Peter Magyar'ın merkez sağ muhalefet partisi Tisza'nın yüzde 38-41 oy oranıyla Orban'ın Fidesz partisini 7-9 puan geride bıraktığını gösteriyor.
199 sandalyeli parlamento için oy kullanma işlemi yerel saatle 06.00'da (TSİ 07.00) başladı ve saat 19.00'da sona erecek.
Seçim Brüksel'de de yakından takip ediliyor. Birçok AB üyesi ülke, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in dostu ve Trump'ın yakın müttefiki olan Orban'ı Macaristan'ın demokratik yönetimini, basın özgürlüğünü ve azınlık haklarını aşındırmakla eleştiriyor.
Macaristan'ın doğu komşusu Ukrayna için Orban'ın yenilgisi, Kyiv'in savaş çabası açısından hayati önem taşıyan 90 milyar euroluk (105 milyar dolar) AB kredisinin önünü açabilir. Aynı zamanda Rusya, AB'deki en yakın müttefikini kaybetmiş olacak.
Orban seçimi "savaş ve barış arasında bir tercih" olarak nitelendirdi. Kampanya döneminde hükümet, Tisza lideri Magyar'ın Macaristan'ı Rusya'nın Ukrayna ile savaşına sürükleyeceği uyarısını içeren afişlerle ülkeyi kapladı. Magyar bu iddiaları kesinlikle reddediyor.
Orban, doğduğu şehir Szekesfehervar'da destekçilerine şöyle seslendi: "Pazar seçimini en büyük umutla bekliyorum. Kendimizi iyi tanıyorsak, ülkemizi iyi tanıyorsak ve halkımızı iyi tanıyorsak, Macarların pazar günü güvenlikten yana oy kullanacağını söylemeliyim."
Orban, geçen hafta Başkan Yardımcısı JD Vance'in Budapeşte ziyaretiyle doruk noktasına ulaşan Trump yönetiminin kamuoyu desteğini, ayrıca Kremlin'in ve Avrupa'daki aşırı sağcı liderlerin desteğini aldı.
Ancak kampanyasını, hükümetinin Moskova ile gizli iş birliği yaptığına dair medya haberleri sarstı. Herhangi bir suç işlediğini reddeden Orban, amacının Macaristan'ın ulusal kimliğini ve geleneksel Hristiyan değerlerini AB içinde korumak ve tehlikeli bir dünyada ülkenin güvenliğini sağlamak olduğunu söylüyor.
Öte yandan 45 yaşındaki eski Orban sadığı Magyar, devlet yolsuzluğu iddiaları ve düşen yaşam standartlarından duyulan hoşnutsuzluğu arkasına aldı. Özellikle genç seçmenler değişim için büyük bir istek duyuyor.
Budapeşte'de kartpostal ve hediyelik eşya satan 24 yaşındaki Kriszta Tokes, "Çok heyecanlıyım ama aynı zamanda çok korkuyorum. Geleceğimin buna bağlı olduğunu biliyorum" dedi ve Orban kazanırsa Macaristan'dan ayrılmayı planladığını ekledi.
Tokes, Orban'ın partisinin "kağıt üzerinde" iyi işler yaptığını kabul etti ancak gençlerin hükümetin farkında olduğundan çok daha fazla zorlandığına inandığını belirtti.
30 yaş altındaki seçmenler arasında yalnızca yüzde 8 popülariteye sahip olan Orban, en genç çalışanlar için gelir vergisini kaldırdı ve AB'nin en yüksek konut fiyat artışının yaşandığı dönemde ilk kez ev alacaklara sübvansiyonlu konut kredisi programı başlattı.
Ancak Magyar'ın değişim vaadi daha çok yankı buluyor.
Magyar cuma günü doğudaki Miskolc şehrinde son mitinginde şöyle konuştu: "Bu seçim, ülkemizin yeri ve geleceği hakkında bir referandum olacak."
Analistler, kararsız seçmenlerin sayısı, seçim haritasının Fidesz lehine yeniden çizilmesi ve çoğunlukla iktidar partisini destekleyen komşu ülkelerdeki etnik Macarların yüksek oranı nedeniyle seçim sonucunun belirsizliğini koruduğu konusunda uyarıyor. Anayasayı değiştirebilecek bir Tisza süper çoğunluğundan Fidesz çoğunluğuna kadar her şeyin mümkün olduğunu belirtiyorlar.
Tisza kazanırsa, parlamentoda yalnızca basit çoğunluğa sahip yeni bir hükümet için Orban'ın yaptığı yasal ve kurumsal değişiklikleri geri almak zorlu bir görev olabilir.
