Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola, Cuma günü AB liderlerini birliğin mevcut bütçesinin karşı karşıya olduğu sorunların boyutunu karşılayamadığı konusunda uyardı. Metsola, Lefkoşa'da Çok Yıllı Mali Çerçeve (MFF) müzakerelerinin başlamasıyla birlikte liderlerden yeni finansman kaynakları değerlendirmelerini istedi.
Metsola, gayri resmi AB zirvesine gelişinde yaptığı açıklamada artan krizlerin ve mevcut borcun ödenmesinin "yeni para" gerektirdiğini belirtti. Avrupa Parlamentosu'nun MFF konusundaki tutumunu gelecek hafta kabul edeceğini ve üye devletlerle müzakerelere başlamaya hazır olduğunu söyledi. Metsola, liderlerden öz kaynaklara yeni bir bakış açısıyla yaklaşmalarını isteyerek mevcut AB bütçesinin birliğin karşı karşıya olduğu sorunlar için yeterli olmadığını vurguladı.
Parlamento, MFF'de yüzde 10'luk bir artış talep ediyor. AB Konseyi'nin genel bir rakam belirlemesini beklemenin tartışmayı geciktirmemesi için de baskı yapılması bekleniyor. Böyle bir gecikme, Haziran Avrupa Konseyi'nde bir müzakere paketi sunma planlarını etkileyebilir.
Metsola üç öncelik belirledi. İlk olarak, "Tek Avrupa, Tek Pazar" yol haritası; Metsola bu yol haritasının daha hızlı ve etkili karar alma süreçlerine katkıda bulunabileceğini ve tek pazar parçalanmasını azaltabileceğini söyledi.
İkinci olarak enerji konusunda, vatandaşların maliyetlerini hafifletmek için alınan önlemleri kabul etmekle birlikte AB'nin geçici çözümlerin ötesine geçmesi gerektiğini belirtti. Metsola, şebekelere ve enerji altyapısına yatırım yapılmasını ve uzun vadeli özerkliğe yönelik daha stratejik bir yaklaşım benimsenmesini istedi.
Metsola, "Onlarca yıldır tartıştığımız stratejik özerkliği güvence altına almanın tam zamanı" dedi. Üçüncü olarak Ortadoğu konusunda güvenlik ve istikrar ihtiyacını vurgulayarak Avrupalı vatandaşların kendi yaratmadığı bir krizin bedelini ödemesinin kabul edilemez olduğunu söyledi.
Metsola, Ukrayna konusunda 90 milyar euroluk kredinin onaylanmasını, yirminci yaptırım paketini ve AB'nin kapsamlı tedbirlerini memnuniyetle karşıladı. Bu adımların ekonomik destek ve siyasi ivme sağladığını belirtti. Ayrıca İran ile uzatılan ateşkesi de olumlu karşıladı. Metsola, "Ukrayna'nın mali yardıma ve ivmeye ihtiyacı var ve Avrupa her ikisini de sağlıyor" dedi.
MFF: Neler söz konusu?
AB liderleri Cuma günü 2028-2034 Çok Yıllı Mali Çerçeve'nin ilk somut müzakere aşamasına girdi. Söz konusu bütçe yaklaşık 2 trilyon euroya ulaşıyor. İlk kez liderler düzeyinde, Avrupa Komisyonu'nun önerdiği yeni öz kaynak senaryoları üzerinde tartışmalar yürütülüyor.
Komisyon'un Temmuz 2025'te sunduğu teklif, Emisyon Ticaret Sistemi, Karbon Sınır Düzenleme Mekanizması, tütün vergisi, e-atık vergisi ve kurumsal ciro katkısı gibi yeni gelir kaynaklarını içeriyor. Ancak kurumsal ciro katkısının üye devletler arasında geniş destek görmediği belirtiliyor.
Ortak NextGenerationEU borcunun geri ödenmesi, istikrarlı finansman kaynakları bulma baskısını daha da artırıyor. Temel soru şu: Ulusal katkıları artırma konusunda ciddi bir siyasi istek yokken, rekabet gücü ve savunma alanlarındaki yeni talepleri karşılayacak bir bütçe nasıl finanse edilecek?
Cuma günkü tartışmanın, Haziran Avrupa Konseyi'nde bir müzakere paketinin sunulması öncesinde siyasi yön belirlemesi bekleniyor. Hedef, Fransa ve İtalya'daki siyasi gelişmelerin süreci karmaşıklaştırmasından önce 2026 yılı sonuna kadar nihai anlaşmaya ulaşmak.
