ABD'nin NATO müttefikleri Pazartesi günü, Başkan Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'nı ablukaya alma planına katılmayacaklarını açıkladı. Bu gelişme, giderek kırılganlaşan ittifak içindeki gerginliği daha da artırdı.
Trump, hafta sonu yapılan görüşmelerin İran ile altı haftadır süren çatışmayı sona erdirecek bir anlaşmayla sonuçlanamamasının ardından, ABD ordusunun diğer ülkelerle birlikte boğazdaki tüm deniz trafiğini engelleyeceğini söyledi. ABD ordusu daha sonra, Pazartesi günü TSİ 17:00'de başlaması planlanan ablukanın yalnızca İran limanlarına giden veya oradan gelen gemilere uygulanacağını belirtti.
Trump, Pazar günü Truth Social'daki paylaşımında "Abluka kısa süre içinde başlayacak. Diğer ülkeler de bu ablukaya dahil olacak" dedi.
Ancak İngiltere ve Fransa dahil NATO müttefikleri ablukaya katılarak çatışmaya çekilmeyeceklerini açıkladı. Müttefikler bunun yerine, dünya petrolünün beşte birinin geçtiği ve İran'ın 28 Şubat'ta başlayan çatışmadan bu yana fiilen kapattığı boğazın açılmasının hayati önem taşıdığını vurguladı.
Müttefiklerin ablukaya katılmayı reddetmesi, Trump ile yaşanan sürtüşmelere bir yenisini daha ekledi. Trump daha önce askeri ittifaktan çekilmekle tehdit etmişti. Ayrıca birçok ülkenin ABD'nin İran'a yönelik operasyonlarını desteklemeyi reddedip hava sahalarını ABD askeri uçaklarına kapatmasının ardından, Trump bazı ABD askerlerini Avrupa'dan çekmeyi değerlendiriyor.
BÜYÜK BASKI
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, BBC'ye yaptığı açıklamada "Ablukayı desteklemiyoruz" dedi.
Starmer, "Baskı ne olursa olsun —ki oldukça büyük bir baskı var— savaşa sürüklenmeyeceğimize dair kararım çok net" diye ekledi.
Diplomatların geçen hafta Reuters'a aktardığına göre, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Avrupalı hükümetlere Trump'ın yakın gelecekte Hürmüz Boğazı'nın güvenliğini sağlamak için somut taahhütler istediğini bildirdi.
Rutte, 9 Nisan'da yaptığı açıklamada, 32 üyenin bir misyon oluşturulması konusunda anlaşması halinde NATO'nun boğazda rol üstlenebileceğini söyledi.
Birçok Avrupa ülkesi boğazda yardıma hazır olduklarını ancak bunun için kalıcı bir ateşkes sağlanması ve İran ile gemilerine saldırılmayacağına dair bir anlaşma yapılması gerektiğini belirtti.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Pazartesi günü X platformundaki paylaşımında, boğazda deniz trafiğini yeniden başlatmak için İngiltere ve diğer ülkelerle birlikte çok uluslu bir misyon oluşturmak üzere bir konferans düzenleyeceğini duyurdu.
Macron, "Savaşan taraflardan bağımsız olan bu tamamen savunma amaçlı misyon, koşullar uygun olur olmaz konuşlandırılacak" dedi.
Kıdemli bir Avrupalı yetkili, İngiltere'nin çatışma sona erdikten sonra boğazdan geçen gemiler için sigorta primlerini düşürmenin yolları üzerinde çalıştığını belirtti.
Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan Pazartesi günü, Hürmüz Boğazı'nın diplomasi yoluyla açılması gerektiğini söyledi. Fidan, boğazı denetlemek için uluslararası bir güç oluşturmanın karmaşık olacağını belirtirken, NATO'nun Temmuz ayında Ankara'da yapılacak zirvede Trump ile ilişkilerini sıfırlaması çağrısında bulundu.
(Reuters)
