Andy Burnham Pazartesi günü yeni görevine başlıyor. Vatandaşların Avrupa Birliği'nden ayrılma kararı almasından bu yana geçen on yıllık hükümet kaosunda İngiltere'nin yedinci başbakanı oluyor.
Bu 10 yıl boyunca İngiliz liderler net bir yön belirlemekte zorlanırken, küresel tehditlerin arttığı bir dönemde yüksek borçlar ve büyüyen sosyal yardım faturasıyla boğuşan düşük büyümeli ekonomiyi canlandırmayı da başaramadı.
HAZİRAN 2016: İNGİLTERE BREXIT İÇİN OY KULLANDI, BAŞBAKAN CAMERON İSTİFA ETTİ
İngilizler, 40 yılı aşkın süredir üyesi oldukları AB'den %52-%48 oyla ayrılma kararı alarak küresel bir şoka neden oldu ve ülkeyi İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en büyük siyasi krize sürükledi. Muhafazakar Başbakan David Cameron istifa etti ve parti onun yerine Theresa May'i seçti.
HAZİRAN 2017: ERKEN SEÇİM KUMARI TERS TEPTİ
Anketlerde yüksek oy alan ve Brexit yasalarını parlamentodan geçirmek için daha büyük bir çoğunluk arayan May, erken seçim çağrısı yaptı. Muhafazakarlar çoğunluğunu kaybetti ve ancak Kuzey İrlanda'nın İngiltere yanlısı Demokratik Birlik Partisi ile anlaşma yaparak hükümet kurabildi.
MAYIS 2019: BREXIT FELCİ, MAY İSTİFA ETTİ, JOHNSON GÖREVİ DEVRALDI
May, İngiltere'nin AB'den ayrılış koşulları konusunda parlamentodaki çıkmazı kıramayınca istifa etti. Brexit yanlısı kampanyanın önde gelen isimlerinden Boris Johnson, Muhafazakar Parti içi yarışı kazanarak onun yerine geçti.
ARALIK 2019: JOHNSON MUHAFAZAKARLARI ZAFERE TAŞIDI
Parlamento Brexit nedeniyle felç olunca Johnson erken seçim çağrısı yaptı. 'Brexit'i Bitir' sloganıyla kampanya yürüten Johnson, Muhafazakarları Margaret Thatcher'ın 1987'deki ezici zaferinden bu yana en büyük seçim başarısına taşıdı.
OCAK 2020: BREXIT TAMAMLANDI
Johnson, yetkisini kullanarak bir Brexit anlaşmasını parlamentodan ve Brüksel'den geçirdi. İngiltere, 31 Ocak 2020'de bloktan ayrılan ilk ülke oldu.
TEMMUZ 2022: JOHNSON GÖNDERİLDİ
Johnson, İngiltere'yi COVID-19 salgını sırasında yönetti - bir noktada hastalığa yakalanarak hastaneye kaldırıldı - ancak uzun bir skandal ve hata listesi dayanılmaz hale geldi ve bakanların isyanı sonrası istifa etti.
EYLÜL 2022: TRUSS'UN KAOTİK BAŞBAKANLIĞI
Liz Truss, Johnson'ın yerine geçmek için yapılan yarışta Rishi Sunak'ı yendi. Finansmanı olmayan vergi indirimleri içeren 'mini bütçesi' finans piyasalarını sarstı, borçlanma maliyetlerini fırlattı ve İngiltere'nin siyasi ve mali istikrar konusundaki itibarını daha da zedeledi. Truss, istifa etmeden önce sadece 44 gün görevde kalabildi.
EKİM 2022: SUNAK BAŞBAKAN OLDU
Sunak, aylar içinde İngiltere'nin üçüncü başbakanı olarak görevi devraldı ve istikrarı yeniden tesis etme sözü verdi. Ekonomi, yasadışı göçü durdurma ve sağlık sistemini iyileştirme odaklı beş temel taahhütte bulundu. Şubat 2023'te Kuzey İrlanda ticaret kuralları konusunda AB ile anlaşma yaparak blokla ilişkileri geliştirdi.
MAYIS 2024: SUNAK SEÇİM ÇAĞRISI YAPTI
Anketlerde İşçi Partisi'nin yaklaşık 20 puan gerisinde kalan ve parlamentonun beş yıllık süre sınırı yaklaşan Sunak, 4 Temmuz'da seçim çağrısı yaptı.
TEMMUZ 2024: STARMER BAŞBAKAN OLDU
'Kaosu bitireceğimizi söyledik ve bitireceğiz' diyen İşçi Partisi lideri Keir Starmer, 5 Temmuz 2024'te ezici bir zafer kazandı ancak modern tarihte herhangi bir çoğunluk hükümetinin aldığı en düşük oy oranına sahipti.
AĞUSTOS 2024: STARMER 'İŞLER DAHA KÖTÜYE GİDECEK' UYARISI YAPTI
Starmer, hükümetinin devlet maliyesinde 'ekonomik bir kara delik' devraldığını söyledi ve seçmenlere 'işler düzelmeden önce daha da kötüye gidecek' dedi.
EKİM 2024: İŞÇİ PARTİSİ'NİN İLK BÜTÇESİ
Maliye Bakanı Rachel Reeves, yılda 40 milyar sterlin (53 milyar dolar) değerinde vergi artışı açıkladı. Ağırlıklı olarak işverenlerin sosyal güvenlik katkılarını artırarak yapılan bu düzenleme, vergi yükünü barış zamanında rekor seviyeye çıkaracak ve iş dünyasından tepki çekecekti.
ŞUBAT 2025: NIGEL FARAGE'İN REFORM UK PARTİSİ YÜKSELİŞTE
Aşırı sağcı, göçmen karşıtı Reform UK partisi, ulusal bir ankette ilk kez İşçi Partisi'ni geçti. Brexit kampanyacısı Nigel Farage liderliğindeki Reform UK, o tarihten bu yana anketlerde önde gidiyor.
HAZİRAN 2025: İSYAN STARMER'I SOSYAL YARDIMDAN GERİ ADIM ATTIRDI
Starmer, kendi milletvekillerinin hükümeti yenilgiye uğratma tehdidinde bulunması üzerine İngiltere'nin sosyal yardım faturasını kesme planlarını geri çekmek zorunda kaldı.
EYLÜL 2025-NİSAN 2026: MANDELSON SKANDALI
Starmer'ın Peter Mandelson'ı Washington büyükelçisi olarak ataması üzerindeki baskı arttı. Mandelson, merhum ABD'li seks suçlusu Jeffrey Epstein ile bağlantıları nedeniyle görevden alındı ve Starmer'ın muhakeme yeteneği ile denetim süreci sorgulanmaya başlandı.
MAYIS 2026: YEREL SEÇİM FELAKETİ
İşçi Partisi, İngiltere yerel seçimlerinde ve İskoç ile Galler parlamento oylamalarında ağır kayıplar yaşadı. Reform UK'nin ana kazançlı çıktığı bu seçimler, Starmer'ın yönetme kabiliyetine ilişkin soruları derinleştirdi.
MAYIS/HAZİRAN 2026: ÜST DÜZEY BAKANLAR İSTİFA ETTİ
Sağlık Bakanı Wes Streeting, Starmer'a olan güvenini kaybettiğini söyleyerek istifa etti. Birkaç hafta sonra Savunma Bakanı John Healey, Starmer'ı artan tehditlere karşı İngiltere'yi güvende tutmak için gereken parayı ayırmamakla suçlayarak istifa etti.
HAZİRAN 2026: ANDY BURNHAM REFORM UK'Yİ YENEBİLECEĞİNİ GÖSTERDİ
Greater Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham, İngiltere'nin kuzeyindeki bir parlamento koltuğu için yapılan seçimi kazandı ve bu süreçte Reform UK'yi ezici bir yenilgiye uğrattı. Westminster parlamentosuna dönüşü, Starmer'ın İşçi Partisi liderliğine meydan okumasına olanak sağladı.
Üç gün sonra Starmer, İşçi Partisi liderliğinden istifa etti. Partiyi dinledikten sonra, 2029'a kadar yapılması gereken bir sonraki genel seçimde partiyi zafere taşıyacak kişinin artık kendisi olmadığını fark ettiğini söyledi.
TEMMUZ 2026: BURNHAM İŞÇİ PARTİSİ LİDERİ OLDU
Herhangi bir rakibin çıkmaması üzerine Burnham, İşçi Partisi milletvekillerinin büyük çoğunluğunun kendisini aday göstermesiyle iktidar partisinin liderliğini güvence altına aldı ve hükümete liderlik etme yoluna girdi.
(Reuters)
