Danışmanlık ve denetim firması PwC'nin raporuna göre, yapay zeka küresel iş piyasasını iki farklı yola ayırırken, muhakeme, yaratıcılık ve liderlik gibi insan becerilerini ödüllendiriyor.
Altı kıtada bir milyardan fazla iş ilanını analiz eden rapor, yapay zekanın işverenlerin işçilerden en çok istediği becerileri hızla değiştirdiğini ve yapay zekayı kullanma konusunda en yetenekli şirketlerin işe alımlarını rakiplerine göre daha hızlı genişletmeye devam ettiğini ortaya koydu.
PwC, 2026 Yapay Zeka İşleri Barometresi'ne göre yapay zekanın, "profesyonelleşmiş" roller ve "demokratikleşmiş" rollerden oluşan "iki yönlü" bir küresel iş piyasası yarattığını belirtti.
Radyologlar veya işe alım uzmanları gibi profesyonelleşmiş roller, yapay zekanın rutin görevleri otomatikleştirdiği ve insan muhakemesi ile uzmanlığının daha önemli hale geldiği pozisyonlar.
Buna karşın, BT hizmet yöneticileri veya tıbbi sekreterler gibi demokratikleşmiş roller, yapay zekanın rolün kendisini uzman olmayanlar için daha kolay hale getirdiği pozisyonlar.
Rapor, profesyonelleşmiş rollerin iş ilanı sayısındaki büyüme hızının iki kat olduğunu ve bu rollerdeki maaş artışının demokratikleşmiş rollere göre yüzde 42 daha hızlı olduğunu ortaya koydu.
Aynı zamanda, yapay zekayı kullanma konusunda en yetenekli şirketler, en az yetenekli şirketlere kıyasla daha hızlı personel artışı görüyor (yüzde 53'e karşı yüzde 36) ve daha yüksek ücret artışı sağlıyor (yüzde 24'e karşı yüzde 17).
PwC ayrıca, yapay zekaya en açık olan bir grup "süper-star şirket"in işgücü verimliliğinde yüzde 163 artış elde ederek diğer işletmeleri önemli ölçüde geride bıraktığını tespit etti.
Daha genel olarak, yapay zekaya en açık sektörlerde faaliyet gösteren şirketler, 2025'te 2018'e kıyasla yüzde 34 verimlilik artışı kaydederken, yapay zekayı en az kullanabilen şirketlerde bu oran yüzde 24 oldu.
Rapor, bu grup içinde belirgin bir "süper-star" etkisinin ortaya çıktığını, yapay zekaya en açık şirketlerin ilk yüzde 20'sinin 2018'e kıyasla ortalama işgücü verimliliği artışının yüzde 163 olduğunu belirtti. Bu oran, yapay zekaya en açık şirketlerin genel ortalamasının neredeyse beş katı.
Belki de daha şaşırtıcı olan, PwC'nin yapay zekaya en açık şirketlerdeki personel artış hızının, en az açık şirketlerdeki artış hızını geride bırakması oldu: 2025'te bu oranlar yüzde 52'ye karşı yüzde 36 (2018 baz seviyesine göre).
Rapor ayrıca, yönlendirici mühendisliği veya makine öğrenmesi gibi belirli yapay zeka becerileri gerektiren işlerin, genel iş piyasasına göre neredeyse sekiz kat daha hızlı büyüdüğünü ortaya koydu.
PwC'ye göre, belirli yapay zeka becerileri gerektiren işler 2019'dan bu yana yüzde 69 oranında büyürken, toplam iş piyasasındaki büyüme yüzde 8,6 oldu. Bu büyüme oranı, 2024'tekinin neredeyse iki katı ve yapay zeka ile ilgili işlerin büyümesi 2015'ten bu yana tüm işlerin büyümesini geride bırakıyor.
Şirketler yapay zeka ile verimliliği artırmaya devam ederken, yapay zeka becerilerine sahip işçiler için ortalama ücret primi de yükselmeye devam ederek geçen yılki yüzde 57'den yüzde 62'ye ulaştı.
Ücret primi sektöre göre değişiyor; tüketici pazarları gibi bazı sektörlerde yüzde 118'e kadar çıkarken, hükümet ve kamu sektörü işlerinde yüzde 16 seviyesinde.
Teknoloji, medya ve telekomünikasyon (yüzde 11) ile profesyonel hizmetler (yüzde 6) gibi sektörler, yapay zeka iş büyümesinde en yüksek paya sahipken, sağlık sektörü yüzde 1'in altındayla en düşük seviyede kaldı.
Ancak rapor, giriş seviyesinde daha bölünmüş bir tablo ortaya koydu. ABD'de analiz edilen 2,4 milyon giriş seviyesi iş ilanına dayanarak, yapay zekanın genç işçilerden daha kıdemli becerilere olan talebi artırdığı görülüyor.
PwC, yapay zekaya en açık giriş seviyesi rollerin, liderlik, yaratıcılık veya yüz yüze etkileşimler gibi geleneksel olarak üst düzey insan becerilerini gerektirme olasılığının yedi kat daha fazla olduğunu belirtti.
Son olarak, bu "kıdemlileştirilmiş" giriş seviyesi rollerindeki iş ilanları 2019'dan bu yana yüzde 35 oranında büyürken, diğer giriş seviyesi roller yüzde 10 oranında azaldı.
