Ukrayna istihbarat değerlendirmesine göre Rus uyduları, İran'ın ABD güçlerini ve diğer hedefleri vurmasına yardımcı olmak için Orta Doğu'daki askeri tesislerin ve kritik noktaların düzinelerce ayrıntılı görüntü taramasını gerçekleştirdi.
Reuters'ın incelediği bu değerlendirme, Rus ve İranlı hackerların siber alanda iş birliği yaptığını da ortaya koydu. Bulgular, İsrail ve ABD'nin 28 Şubat'ta saldırılarını başlatmasından bu yana Rusya'nın İran'a nasıl gizli destek sağladığının en ayrıntılı açıklamasını oluşturuyor.
Tarihi belirtilmeyen değerlendirmeye göre Rus uyduları, 21-31 Mart tarihleri arasında 11 Orta Doğu ülkesinde en az 24 tarama gerçekleştirdi. Bu taramalar ABD ve diğer askeri üsler ile havalimanları ve petrol sahaları dahil 46 hedefi kapsadı.
Değerlendirmeye göre tarama yapılan askeri üsler ve karargahlar, görüntülerin çekilmesinden birkaç gün içinde İran balistik füzeleri ve insansız hava araçlarıyla vuruldu. Rapor bunu açık bir örüntü olarak nitelendirdi.
Batılı bir askeri kaynak ve ayrı bir bölgesel güvenlik kaynağı Reuters'a, kendi istihbaratlarının da bölgede yoğun Rus uydu faaliyeti gösterdiğini ve görüntülerin İran ile paylaşıldığını doğruladı.
Ukrayna değerlendirmesine göre dokuz tarama Suudi Arabistan'ın farklı bölgelerini kapsadı. Bunlardan beşi Hafar Al-Batin yakınlarındaki Kral Halid Askeri Şehri üzerinde yapıldı. Amaç, ABD yapımı THAAD hava savunma sisteminin unsurlarını tespit etmekti.
Türkiye, Ürdün, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki bölgeler iki kez uydu gözetimine alınırken İsrail, Katar, Irak, Bahreyn ve Diego Garcia Deniz Destek Tesisi birer kez tarandı.
Değerlendirme, gelişen bir eğilim olarak Rus uydularının Hürmüz Boğazı'nı aktif olarak taradığını da ekledi. Küresel petrol ve LNG akışlarının beşte birinin geçtiği bu kritik su yolunda İran, "düşman olmayan gemiler" dışındaki tüm trafiğe fiili bir abluka uyguluyor.
Kalıcı İletişim Kanalı
Reuters, Ukrayna değerlendirmesinin içeriğini bağımsız olarak doğrulayamadı.
Beyaz Saray sözcüsü Olivia Wales, hiçbir ülkeden İran'a sağlanan dış desteğin ABD'nin operasyonel başarısını etkilemediğini söyledi. İran Dışişleri Bakanlığı hemen yorum yapmadı. Dört yıl önce Ukrayna'yı işgal eden Rusya'nın savunma bakanlığı ise yorum talebine yanıt vermedi.
Avrupalı liderler geçen ay G7 toplantısında ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'ya bu konuyu gündeme getirdi. İki diplomata göre Rubio suçlamalara yanıt vermedi, ancak kamuoyu önünde Rusya'nın İran'a yardımını önemsiz olarak nitelendirdi.
Ukrayna değerlendirmesine göre uydu görüntülerinin paylaşımı, Rusya ve İran'ın kullandığı kalıcı bir iletişim kanalı üzerinden organize ediliyor ve Tahran'da konuşlanan Rus askeri casusları aracılığıyla da kolaylaştırılabiliyor.
Bölgesel güvenlik kaynağı, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'in geçen hafta açıkladığı ve Ukrayna değerlendirmesinde ayrıntılandırılan belirli bir olayı doğruladı.
Değerlendirmeye göre bu olayda bir Rus uydusu, İran'ın 27 Mart'ta tesisi vurmasından günler önce Suudi Arabistan'daki Prens Sultan Hava Üssü'nün görüntülerini çekti. Saldırıda gelişmiş bir ABD E-3 Sentry AWACS uçağı isabet aldı.
Değerlendirme, bir Rus uydusunun saldırının etkisini değerlendirmek için 28 Mart'ta aynı bölge üzerinden tekrar geçtiğini belirtti.
Kapsamlı Stratejik Ortaklık
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Şubat 2022'de Ukrayna'ya tam kapsamlı işgal emri vermesinden bu yana Rusya ve İran askeri bağlarını derinleştirdi.
Özellikle Ukrayna ve Batı, İran'ın Rusya'ya uzun menzilli Şahid saldırı insansız hava araçları sağladığını ve Rusya'nın bunları Ukrayna'yı bombalamak için kullanırken kendi daha gelişmiş versiyonlarını da geliştirdiğini söylüyor. İran, Ukrayna'ya karşı kullanılan silah tedarikini reddediyor.
Putin ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, geçen yıl Ocak ayında Kapsamlı Stratejik Ortaklık Anlaşması imzaladı.
Anlaşmanın dördüncü maddesi şöyle diyor: "Ulusal güvenliği güçlendirmek ve ortak tehditlere karşı koymak amacıyla taraf devletlerin istihbarat ve güvenlik servisleri bilgi ve deneyim paylaşımında bulunur."
Siber Operasyonlar
Ukrayna istihbarat değerlendirmesi ve bölgesel güvenlik kaynağına göre Rusya, İran'a siber alanda da destek sağlıyor.
İran kontrolündeki hacker grupları Şubat ayı sonundan bu yana operasyonlarını artırdı ve ağırlıklı olarak Körfez'deki kritik altyapıları ve telekomünikasyon şirketlerini hedef aldı.
Ukrayna değerlendirmesine göre Rus ve İranlı hacker grupları Telegram üzerinden iletişim kuruyor. Rapor, Rus grupları "Z-Pentest Alliance", "NoName057(16)" ve "DDoSia Project" ile İran'ın "Handala Hack" grubu arasındaki iş birliğine dikkat çekti.
Örneğin geçen ay Handala Hack dahil bazı gruplar, Telegram'da İsrail enerji şirketlerinin bilgi ve iletişim sistemlerine yönelik saldırılar hakkında uyarı yayımladı.
Rus grupları eş zamanlı olarak İsrail'deki kritik altyapı tesislerinin kontrol sistemlerine ait erişim bilgilerini yayımladı.
İranlı hacker grupları bazı operasyonlarda, Rus askeri istihbarat hackerlarından elde ettiklerini gösteren teknikler de kullandı.
Örneğin İranlı hacker grupları "Homeland Justice" (UAC-0074) ve "Karmabelow80", alan adı kaydı için Çelyabinsk merkezli bir Rus VPS sağlayıcısı olan ProfitServer'ı kullandı.
