ABD'li bir yetkili, Pazar günü yaptığı açıklamada, İran ve ABD'nin Basra Körfezi'ndeki son düşmanlıkları durdurma ve Hürmüz Boğazı konusundaki anlaşmazlığa ilişkin müzakereleri yeniden başlatma konusunda anlaştığını duyurdu. Bu gelişme, günlerdir süren karşılıklı saldırılar nedeniyle baskı altında olan geçici barış anlaşmasını kurtarma umutlarını artırdı.
Yetkili, 14 maddelik mutabakat zaptına atıfta bulunarak, "Teknik görüşmeler, mutabakat zaptının tüm alanlarında devam edecek. Her iki taraf da şimdilik geri adım atacak ve gemiler serbestçe hareket edebilecek" ifadelerini kullandı. Taraflar arasında 17 Haziran'da varılan bu mutabakatla boğazın trafiğe yeniden açılması öngörülüyordu.
Axios haber sitesi, düşmanlıkların durdurulmasını ilk olarak üst düzey bir ABD'li yetkiliye dayandırarak duyururken, görüşmelerin Salı günü Katar'da yeniden başlayacağını aktardı.
Diplomasiye dönüş, Perşembe günü İran'ın bir füzesinin Hürmüz Boğazı'nda bir yük gemisini vurmasının ardından gelen birkaç günlük karşılıklı saldırıların sonrasında gerçekleşti. Hem ABD hem de İran, birbirlerini 17 Haziran'da üzerinde anlaşılan geçici ateşkesi ihlal etmekle suçluyordu.
İran, Pazar günü erken saatlerde Kuveyt ve Bahreyn'deki ABD askeri tesislerine füze ve insansız hava aracı saldırısı düzenledi. Bu saldırılar, ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran'ın savaşı sona erdirme anlaşmasına uymaması halinde İslam Cumhuriyeti'nin varlığının sona ereceği tehdidinin hemen ardından geldi.
Bu arada İsrail, Pazar günü Lübnan'da İran destekli Hizbullah militanlarına bir kez daha saldırdığını ve güney Lübnan'daki bir köyde örgütün kullandığı yeraltı altyapısını tahrip ettiğini duyurdu. Bu saldırı, Cuma günü Lübnan'la yapılan son ateşkes anlaşmasının hemen ardından Cumartesi günü düzenlenen bir başka saldırının devamı niteliğindeydi. İran, daha geniş anlaşmanın kalıcı olması için Lübnan'daki çatışmaların sona ermesi gerektiğini belirtiyor.
ABD ordusu daha önce, Hürmüz Boğazı'nda bir tankerin vurulmasından saatler sonra İran'a yeniden saldırdığını açıklamıştı. Hürmüz Boğazı, dünyanın en önemli enerji nakil yolu olarak kabul ediliyor ve Tahran, çatışmanın büyük bölümünde bu boğazı büyük ölçüde trafiğe kapatmış durumdaydı.
Axios raporundan önce Trump, sosyal medyada "Makul olmaya devam edemeyeceğimiz bir noktaya gelebiliriz ve çok başarılı bir şekilde başlattığımız işi askeri olarak tamamlamak zorunda kalabiliriz" ifadelerini kullandı ve ekledi: "Bu olursa, İran İslam Cumhuriyeti artık var olmayacak!"
14 maddelik geçici barış anlaşması, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta başlattığı çatışmayı durdurmayı, İran'ın nükleer programı gibi konularda müzakereler devam ederken boğazın yeniden açılmasını sağlamayı amaçlıyordu.
BARIŞ ANLAŞMASININ ARDINDAN ŞİDDET VE SUÇLAMALAR
Başkan Yardımcısı JD Vance ve İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf liderliğindeki bir tur arabuluculuk görüşmesi bir hafta önce İsviçre'de yapılmış ve Washington, Tahran'a yönelik yaptırımları gevşetmişti. Ancak çatışmalar yeniden başlamış ve yoğunlaşmıştı.
Trump'ın paylaşımından yaklaşık bir saat sonra Kuveyt ordusu, hava savunma sistemlerinin füze ve insansız hava aracı saldırılarına karşılık verdiğini, Bahreyn ise sirenlerin çaldığını duyurdu.
İran Devrim Muhafızları Ordusu yaptığı açıklamada, deniz ve hava kuvvetlerinin Kuveyt ve Bahreyn'deki ABD askeri tesislerini hedef alan füze ve insansız hava aracı operasyonları düzenlediğini bildirdi. Devlet haber ajansı Press TV'nin aktardığına göre, Muhafızlar, ABD saldırılarının ateşkesi ihlal ettiğini ve "tüm diplomatik süreçlerin tamamen durmasına yol açacağını" belirtti. Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, bölgedeki ABD üslerinin "önümüzdeki günlerde cehennemi yaşayacağını" söyledi.
İran'ın ABD tesislerini hedef aldığını doğrulayan bir ABD'li yetkili, Reuters'a yaptığı açıklamada, Orta Doğu'daki ABD tesislerinde herhangi bir ABD kaybı veya büyük hasar bildirilmediğini ancak durumun hala gelişmekte olduğunu belirtti.
Saatler sonra Bahreyn'de ikinci kez alarmlar çaldı. Yetkililer, İran saldırısının Muharrak bölgesinde bir konut binasına zarar verdiğini ancak can kaybı yaşanmadığını açıkladı. Bahreyn, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ni acil toplantıya çağırarak İran'ı sorumlu tutma çağrısı yaptı.
Kuveyt ordusu, iki balistik füzeyi imha ettiğini, herhangi bir hasar veya can kaybı olmadığını duyurdu.
Ayrıca Katar, vatandaşlarından birinin, Cumartesi günü kaybolan bir gemide şarapnel yaraları alarak hayatını kaybettiğini açıkladı. İçişleri Bakanlığı, bir kişinin daha yaralandığı olayın "bölgedeki askeri operasyonlardan" kaynaklandığını belirtirken, olayın yeri hakkında bilgi vermedi ve kimseyi suçlamadı.
