ABD Başkanı Donald Trump, daha fazla beyaz Güney Afrikalının ülkeye gelmesine olanak tanımak amacıyla bu yılki mülteci kabul tavanını 10.000 kişi artırdı. Reuters'ın incelediği imzalı başkanlık kararnamesi bu durumu doğruladı.
21 Mayıs tarihli belgede, Afrikaner kökenli beyaz Güney Afrikalıların siyah nüfusun çoğunlukta olduğu ülkede hükümet ve siyasi partilerin "ırksal motivasyonlu şiddeti kışkırtması" nedeniyle acil bir durumla karşı karşıya kaldığı belirtildi.
Cumhuriyetçi Parti'den Trump, Ocak 2025'te göreve geldiğinde dünya genelinden mülteci kabulünü durdurmuştu. Ancak birkaç hafta sonra yalnızca beyaz Güney Afrikalıları hedef alan bir program başlattı. Afrika, Asya ve diğer bölgelerden binlerce mülteciyi reddederken beyaz mültecilere öncelik tanıyan bu çaba, mülteci korumasına ilişkin insani normların daha geniş çaplı sorgulanmasının bir parçası oldu.
Trump yönetimi, bu mali yılda Güney Afrikalı olmayan yalnızca üç mülteci kabul etti.
Güney Afrika Zulüm İddialarını Reddetti
Güney Afrika Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Chrispin Phiri, Reuters'ın yorum talebine yanıt olarak Avrupalı kökenli Afrikanerlerin tehlike ve ayrımcılıkla karşı karşıya olduğu iddiasını reddetti.
Phiri, Reuters'a yaptığı yazılı açıklamada "Beyaz Afrikanerlerin sistematik zulme uğradığı iddiası tamamen asılsızdır" dedi.
Beyaz Saray belgesi, Güney Afrika hükümetinin ırksal şiddeti kışkırttığına dair somut örnekler sunmadı.
Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, mülteci tavanına yapılan 10.000 kişilik artışı doğrulamayı reddetti ancak programın Trump'ın bir önceliği olduğunu ve mülteci sayılarını başkanın belirleyeceğini söyledi.
Trump, 30 Eylül'de sona erecek 2026 mali yılı için mülteci tavanını başlangıçta rekor düşük seviye olan 7.500 olarak belirlemişti. Ancak yönetim, Nisan ayı sonuna kadar halihazırda 6.000 beyaz Güney Afrikalıyı ülkeye kabul etmişti.
Trump'ın mülteci kabul sayısını artırma kararıyla toplam tavan 17.500'e yükseldi.
Reuters, planlanan mülteci programı genişlemesini Nisan ayında ilk kez duyurmuştu.
Gerginliklere Rağmen Program Devam Ediyor
1994'teki ilk demokratik seçimlerle sona eren apartheid döneminde Güney Afrika, siyah, beyaz, Asyalı veya melez olarak sınıflandırılan insanlar için ayrı okullar, mahalleler ve kamusal alanlarla ırksal olarak ayrışmış bir toplum yapısı sürdürüyordu.
2022 nüfus sayımı verilerine göre siyahlar Güney Afrika nüfusunun yüzde 81'ini oluşturuyor. Afrikanerler ve diğer beyaz Güney Afrikalılar ise nüfusun yüzde 7'sini temsil ediyor.
Trump liderliğindeki mülteci programı konusundaki gerilimler, Aralık ayında Güney Afrika makamlarının Johannesburg'da ABD personeli ve yüklenicilerinin mülteci başvurularını işlediği bir binaya baskın düzenlemesinin ardından tırmandı.
Her iki ülkenin diplomatlarının haftalar sonra gerçekleştirdiği görüşmenin ardından Güney Afrika, ABD programının faaliyetlerine devam etmesine izin vereceğini teyit etti.
Trump, programı genişleten başkanlık kararnamesinde Güney Afrika'daki mülteci operasyonlarına yönelik "yeni aksaklıkları", daha fazla Afrikaneri ülkeye getirme aciliyetinin gerekçesi olarak gösterdi.
Bir ABD yetkilisi ve Reuters'ın incelediği dahili hükümet e-postasına göre Trump yönetimi, 20 Haziran Dünya Mülteciler Günü'nde beyaz Güney Afrikalı mültecileri Beyaz Saray'a davet etmeyi planlıyor.
