ABD Başkanı Donald Trump, Perşembe günü Kahire'de arabulucular ile Hamas liderleri arasında yapılan görüşmelerin, Gazze'de kademeli bir silahsızlanma anlaşmasıyla sonuçlandığını açıkladı. Ancak bir Hamas yetkilisi anlaşmayı 'taslak' olarak nitelendirirken, ABD'li yetkililer İsrail'in Filistinli militan grubun silah bırakacağına şüpheyle yaklaştığını söyledi.
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, 'Bugün Barış Kurulu, Gazze'de Hamas ve diğer tüm silahlı grupların TAMAMEN SİLAHSIZLANDIRILMASI için TARİHİ bir anlaşmaya vardı' dedi ve silahsızlanmanın aşamalı olarak gerçekleşeceğini ekledi. 'Bu, kalıcı BARIŞ ve GÜVENLİK yolunda anıtsal bir adımdır' ifadelerini kullandı.
Trump'a göre anlaşma, Gazze'nin Barış Kurulu ile yakın çalışacak yeni bir Filistin hükümeti tarafından yönetilmesi yolunda kritik bir adım. 'Aynı zamanda İsrail, hak ettiği güvenliğe kavuşacak ve Gazze artık terör saldırıları için bir üs olarak kullanılmayacak' diye ekledi.
İsrail'in Washington Büyükelçiliği, Trump'ın duyurusuyla ilgili yorum talebine hemen yanıt vermedi.
Reuters'a konuşan bir Hamas kaynağı, 'taslak anlaşmanın' ağır silahların yalnızca bir Filistin yönetiminin kontrolünde depolanmasını ve muhafaza edilmesini öngördüğünü, silahların İsrail'e devredilemeyeceğini söyledi.
Hamas müzakere ekibi üyesi Ghazi Hamad, El Cezire'ye yaptığı açıklamada, 'İsrail'in Şerit'ten çekilmesinden önce silahsızlanma konusunda herhangi bir adım atmayacağız' dedi.
Perşembe günü gazetecilere konuşan bir ABD'li yetkili, İsrail'in 'Hamas'ın silah bırakacağı konusunda çok şüpheci olduğunu' söyledi. Yetkili, 'Anlaşmaya uyacaklarına çok güveniyoruz. Uymazlarsa, Başkan Trump açıkçası çok ama çok hayal kırıklığına uğrayacaktır' diye ekledi.
Sürecin ne kadar süreceği konusunda da soru işaretleri var. Barış Kurulu'ndan bir yetkili 200 ila 320 günlük bir tahminde bulunurken, bir ABD'li yetkili bu zaman çizelgesini hafife aldı.
Adının açıklanmasını istemeyen bir İsrailli yetkili, Trump'ın duyurusundan önce İsrail'in bir teklifi reddettiğini söyledi. Yetkili, 'İsrail, herhangi bir süreç için ön koşul olarak Hamas'ın tamamen silahsızlandırılmasını, silahların Gazze'den çıkarılmasını ve Şerit'in tamamen askerden arındırılmasını talep ediyor' dedi. 'Söz konusu 15 maddelik belge bu taleplere tatmin edici bir yanıt vermiyor ve İsrail itirazlarını iletti' diye ekledi.
Daha önce, İsrail saldırılarında Gazze'de aralarında iki çocuğun da bulunduğu en az altı Filistinli hayatını kaybetti.
Hamas liderleri, Trump'ın Barış Kurulu tarafından kendilerine sunulan Gazze planının ikinci aşaması hakkında Mısır, Katar ve Türkiye'den arabulucularla görüşmeler yaptı.
Trump, İsrail'in Gazze'deki savaşını sona erdirme ve harap olmuş bölgeyi yeniden inşa etme planını denetlemek için kurulu oluşturdu. Kendisini başkan olarak atadı ve geçen yıl kurulun Gazze'nin geçici yönetimini denetleyeceğini söyledi.
Trump'ın Barış Kurulu Gazze Özel Temsilcisi Nickolay Mladenov, başkanın paylaşımının ardından yaptığı açıklamada, 'Önümüzde yeniden inşa edilmiş, Filistinliler tarafından yönetilen ve İsrail'le barış içinde yaşayan bir Gazze ve İsrail-Filistin çatışmasının anlamlı bir çözümü için siyasi bir ufuk var' dedi.
Görüşmelere katılan yetkililer, Gazze'nin yeniden inşası planları hakkında çok az ayrıntı paylaştı.
Plan ayrıca insani yardım akışının artırılmasını, sivil bir Filistin yönetimi tarafından yönetimi, İsrail güçlerinin Gazze'den çekilmesini ve güvenliğin sağlanmasına yardımcı olmak için uluslararası bir gücün konuşlandırılmasını öngörüyor.
Gazze'deki fiili durum şu ana kadar anlaşmanın hedeflerinden çok uzak. Hamas, İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarını durdurmayı ve güçlerini geri çekmeyi taahhüt etmesini istiyor. Hafif veya kişisel silahlara ne olacağı ya da yeni Hamas tutumunun İsrail veya Barış Kurulu tarafından kabul edilip edilmeyeceği henüz net değil.
Görüşmelere katılan bir diplomata göre plan, tünellerin, silah stoklarının ve silah üretim tesislerinin ortadan kaldırılmasını içeriyor ve sürecin sonunda Gazze'de hiçbir militan altyapısı kalmayacak. Bir ABD'li yetkili, 'Bu gerçekten bir güven anlaşması değil, koşullara dayalı bir anlaşma' dedi.
İsrail ordusu, Gazze'deki askeri işgalini genişletmeye devam ederken, Başbakan Binyamin Netanyahu İsrail'in kontrolü altındaki alanı bölgenin yüzde 70'ine çıkarmayı planladığını söyledi. Planlanan Uluslararası İstikrar Gücü için kaç askerin konuşlandırılabileceği ve İsrail birliklerinin bölgeden çekilip çekilmeyeceği belirsizliğini koruyor.
Sağlık yetkilileri, Perşembe günü ayrı İsrail saldırılarında Gazze'de en az iki çocuk, bir kadın ve üç erkeğin öldürüldüğünü söyledi. İsrail ordusu, bölgedeki Hamas militanlarını vurduğunu açıkladı.
Gazze'deki ateşkes defalarca ihlal edildi. Gazze sağlık yetkilileri ve İsrail makamlarına göre, Ekim ayında başlayan ateşkesten bu yana İsrail saldırılarında çoğu sivil olmak üzere 1.200'den fazla Filistinli ve militan saldırılarında dört İsrail askeri öldürüldü. Hamas genellikle kayıplarını açıklamıyor.
