İngiltere, uzun vadeli devlet tahvili getirilerinin 30 yılın zirvesine ulaşmasıyla yeni bir “Truss anı”na doğru ilerliyor olabilir. Bağımsız bir danışmanlık şirketinin CEO’suna göre bu durum, Ekim sonundaki ilk Bütçesi’nde Maliye Bakanı’na manevra alanı bırakmıyor.
deVere Group CEO’su Nigel Green, 10 yıllık gilt getirisinin şu anda yüzde 5,25 civarında olup 2008’den bu yana en yüksek seviyede olduğu için İngiltere’nin “yavaş yavaş Truss’laştırıldığını” söyledi. Green, sözleriyle Liz Truss’un 2022 mini bütçesine atıfta bulundu.
30 yıllık getiri bu ayın başlarında yüzde 5,89’a ulaştı; bu seviye 1998’den beri görülmüyordu. Her iki gösterge de dört yıl önce merkez bankasının acil müdahalesini tetikleyen zirvelerin üzerinde.
Green dedi ki: “Tahvil piyasası İngiltere’nin maliyesine 2022 mini bütçe çöküşünde yaptığı şeyi yapıyor, ama yavaş çekimde. Maliye Bakanı John Healey, 28 Ekim’deki ilk Bütçesi’ne resmi tahminlerin gösterdiğinden çok daha zayıf bir el ile giriyor.”
“‘Truss anı’nı herkes hatırlar çünkü bir haftada oldu. Bu sefer yavaş çekimde yaşanıyor ve zarar daha büyük olabilir.”
“Borçlanma maliyetleri 2022’de tahvil piyasasının çılgına döndüğü döneme göre bile daha yüksek. İşaret edilebilecek tek bir gün ya da tek bir karar yok.”
Sıkışma doğrudan Maliye Bakanı’nın manevra alanına oturuyor.
Yükselen getiriler, yeni bir harcama duyurusu ya da vergi indirimi yapılmadan mali manevra alanını yaklaşık 26 milyar sterlinden 13,8 milyar sterline indirdi.
Her artış borç faiz maliyetini yükseltiyor ve Healey kalemini eline almadan tamponu küçültüyor.
Green belirtti: “Maliye Bakanı bütçe için kürsüye çıkmadan bile manevra alanının neredeyse yarısını kaybetti.”
“Piyasa bu bütçenin ilk taslağını yazıyor. Her baz puan aritmetiği zorlaştırıyor ve her vergi artışı ya da harcama kısıtı, zaten hareket etmiş bir tahvil piyasasına karşı değerlendiriliyor.”
deVere’nin patronu, ‘Truss anı’nın bir geri adım ve Maliye Bakanı değişikliğiyle önlenebileceğini ancak kademeli yeniden fiyatlamanın böyle bir çıkış sunmadığını söyledi.
İngiltere Merkez Bankası, niceliksel sıkılaştırma kapsamında çok uzun vadeli gilt satışlarını durduracağını açıkladı; bu durum eğrinin uzak ucunun bir baskı noktası olarak görüldüğünün işareti.
Emeklilik fonları
2022’de emeklilik fonlarının zorunlu satıcı haline geldiği ve piyasada kırılma yaşanan aynı bölge bu.
deVere CEO’su ifade etti: “2022’de çözüm bir geri adım ve Hazine’de yeni bir isimdi. Burada buna benzer bir şey yok.”
“Bir trendi tersine çeviremezsiniz. Uzun vadeli borcun eski güvenilir alıcıları soluyor, arz gelmeye devam ediyor ve tahvil piyasaları zaten gergin. Bu yanıcı bir karışım.”
Enflasyon endişeleri, daha yüksek petrol fiyatları ve Japonya ile ABD’de daha sıkı politika gibi piyasa güçleri de getirileri yukarı itiyor. Buna karşın Banka Faizi yüzde 3,75’te olan, mali tamponu incelen ve bütçesi yaklaşan İngiltere, piyasa duyarlılığı döndüğünde savunmasız kalıyor.
Banka Faizi 2022’ye göre çok daha yüksek olmasına rağmen uzun vadeli borçlanma maliyetleri hâlâ yükseliyor; bu da piyasaların İngiltere borcuna ne kadar risk fiyatladığını gösteriyor.
deVere CEO’su açıkladı: “Acı Whitehall’da kalmayacak. Daha yüksek gilt getirileri konut kredisi fiyatlarına, şirketlerin borçlanma maliyetlerine ve emeklilik değerlemelerine yansıyor; yük hane halklarına ve işletmelere yayılıyor.”
“Tahvil piyasaları tonu belirliyor ama İngiltere’nin kendi kırılganlıkları var ve 28 Ekim’de bunlar sınanacak” dedi.
“Bütçe tahvil yatırımcılarını rakamların tuttuğuna ikna etmezse damla sel olur. Giltlerin kötü davranması ve tahvil muhafızlarının yeniden kükremesi için şüphe yeterli.”
Truss olayı, yatırımcılar mali matematiği sorguladığında güvenin ne kadar hızlı eridiğini gösterdi. Green’e göre Healey’nin görevi, piyasalar kendilerini ikna etmeden önce onları ikna etmek.
Sonuç olarak dedi ki: “Tahvil piyasası bütçede güvenilirlik olup olmadığı ve hesapların tutup tutmadığı konusunda karar verecek ve şu anda onlara oldukça şüpheci bakıyor.”
