Libya Meclisi'nin yasa dışı Türkiye-Libya mutabakatını onaylaması, Yunan siyasi sahnesinde sarsıcı bir etki yarattı ve büyük bir ulusal yenilgi sayıldı.
Demokrasinin tanıdığı hakla söyleyeyim, bana tepkiler abartılı geliyor. Bu konuda önce soğukkanlılık, her şeyden önce de herkesin birliği gerekiyor. Zaten herkes mutabakatın yasa dışı olduğu konusunda hemfikir.
“Ben olsam daha iyisini yapardım” masalı, hem Yunanistan'da hem Kıbrıs'ta partili sistemin en ciddi hastalığı. Yeni Demokrasi de muhalefetteyken aynı hatayı yapmıştı. Bugün partiler de aynı hatayı tekrarlıyor.
Muhalefetin ileri sürdüğü görüş saygı görmeyi hak ediyor. Ancak bazen eleştiri, Kıbrıs'ta da böyle oluyor, işgalci Türkiye'nin kutlamalarını benimseme noktasına varıyor. Türkiye bu kez de suya yeni bir delik açtı. ABD Başkanı Donald Trump'ın utanmadan tutumunu değiştiren Amerikalılar dışında herkes mutabakatın çöp kâğıdı olduğunda hemfikir. O halde parti nefreti neden bu kadar büyük?
Bu arada Dışişleri Bakanlığı'nı eleştirmeden de edemiyoruz. Bakanlık, Ankara'nın Bingazi ve yozlaşmış Hafter ailesi üzerinden gerçekleştirdiği “ele geçirme”yi durduramadı. Atina, babanın ve oğulların fırsat fiyatına alınıp satıldığını biliyordu. Ya kirli oyuna katılacaktı ya da “masum güvercin (ve bakire)” rolünü oynayacaktı, affedersiniz.
Karşınızda Türkiye varken, ki o arzuladığınız şeyin tam tersidir, siyasette ahlakın yok olması gerekiyor. Yunan hükümeti artık şunu anlamak zorunda: Coğrafya ona kötü bir komşu vermiş ve bu komşuyla geç kalmadan başa çıkılması gerekiyor.
Ama bu tespit mutlaka savaşa yol açmıyor. Yunanistan'ın da bundan etkilenen Kıbrıs'ın da silahları var. Artık Avrupa Birliği (AB) içinde iyi çocuk gibi davranmayı bırakmanın zamanı geldi. Atina, NATO üzerinden sahip olduğu seçenekleri, Deniz Hukuku'nun verdiği gücü ve Yunan Silahlı Kuvvetleri'ni de düşünmeli. Bilindiği gibi kara, deniz ve hava kuvvetleri, Türkiye'nin Deniz Hukuku'nu ihlalinden doğacak her tehdide karşılık verecek durumda.
Yunanistan ile Güney Kıbrıs arasında Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) sınırlandırması için çağrılar artık çok güçlü. Bunun nedeni, çağrıların yalnızca kendilerini “milliyetçi” olarak tanımlayanlardan gelmemesi. Türkiye'nin kabul edilemez davranışına haklı olarak öfkelenen birçok ciddi insan, MEB sınırlandırmasının hemen şimdi yapılması gerektiğini savunuyor. Bu sınırlandırma ise 26 yıldır stratejik ve siyasi planlama aşamasında bekliyor.
Bugüne kadar Yunanistan ile Güney Kıbrıs arasında resmi ikili sınırlandırma anlaşmasının imzalanmamış olması yanlış.
Savaş çıkacağını söyleyenleri de dinliyorum, aksini söyleyenleri de. Son dönemde giderek daha çok ikinci görüşe yöneliyorum. Egemenliğin, bağımsızlığın ve Yunanistan'ın denizdeki ve havadaki haklarının savunulması gündeme geldiğinde, bu “(sözde) savaş” masalının ve korkuluğunun artık son bulması gerekiyor.
Yunanistan'ın MEB'i sınırlandırma hakkı tartışmasız. Karasularını 6 deniz milinden 12 deniz miline genişletme hakkı da Yunanistan'a ait. Uluslararası Hukuk'a ve BM Deniz Hukuku Sözleşmesi'ne göre bu, Yunanistan'ın devredilemez bir hakkı. Bu kadar.
“Milliyetçiler” kampına katılmadım. Yunanistan'ın haklarının korunması gerektiğine karşı çıkanlar bunu öyle yorumlayacaktır. Siyasi sistemin korkuları Yunanistan'a yalnızca zarar veriyor. Yunanistan tepki ve caydırma stratejisini seçtiğinde Türkiye geri adım attı. Bunun somut bir örneği, Türkiye'nin Ağustos 2020'de Kastellorizo'daki sahte yiğitlik gösterileri. Erdoğan geri çekildi, çünkü Berlin ve Washington üzerinden, Yunanların onun bütün savaş gemilerini hedef aldığı bilgisine ulaşmıştı.
Siyasi sistem, Yunan vatandaşlarını küçümsemeyi bırakmalı. Yunan halkı, liderlerinin, yani bugüne kadar hükümet etmiş herkesin sandığından çok daha fazlasını anlıyor ve biliyor.
Bugünkü Başbakan, Yunanistan'ın stratejik çıkarlarını korumak için gerekli kararları almaya cesaret etmeli. Atina seçkinleri farklı düşünse de Yunan egemenliğinin bu korunması saldırgan bir eylem değil, tamamen savunma amaçlı bir adım…
ABD Başkanı Donald Trump'ın yönetimi, Libya Meclisi'nin Türkiye ile yasa dışı mutabakatı tanıma kararı karşısında düzensiz bir geri adım seçti. En Amerika yanlısı Yunan siyasetçi Dimitris Kairidis, ABD'nin kararının utanç verici olduğunu söyledi. Kairidis'in gerçek durumu üç kelimeyle anlattığına katılıyorum. Trump ne kadar bağırıp çırpınsa da kendisini destekleyen yurt dışındaki Yunan seçmenleri hem kızdırdı hem de rezil etti. Yasa dışı mutabakatın kınanması herkesin ortak talebi. Başkan Trump'ın hatasını düzeltmek için 3 Kasım'a kadar zamanı var…
DİPNOT I: Bazen şunu düşünüyorum: Kıbrıslı siyasetçi Averof Neofytou şakaya gelecek biri değil. Yani bizi huzur içinde bırakmıyor. Bu her zaman haklı olduğu anlamına gelmiyor, çünkü değil… Rusya'ya yönelik yaptırımların askıya alınmasını talep ettiğinde, yaptırımların Vladimir'e uygulanma nedeninin Ukrayna topraklarını işgal etmesi ve şimdi de o topraklardan bir kısmını elinde tutması olduğunu unutuyor. Bu nedenle Türkiye'ye de yaptırım talep etmeliydi. Ne yazık ki Kıbrıs konusundaki tutumlarıyla Türkiye'yi okşuyor. İşte böyle, Bay Neofytou.
Bazen de bizi güldürüyor. DİSİ'ye imza kutularıyla adaylığı için başvurmak üzere gelişi, hiç şüphesiz komik bir an. Bütün o sahne… Yunan siyasetçi Adonis Georgiadis'i hatırlatıyor. Şiddetli yağmur yağarken o ıslanmadan yürüyor, çünkü kirlenmekten korkmuyor…
Her neyse, Giorgos Pamboridis sert bir rakip ve şaka yapmıyor. Bu nedenle bu parti çatışmasında, Neofytou'ya yaltaklanmaları (yani dalkavukluklar, pohpohlamalar, yağcılıklar ya da kurnaz numaralar) yardımcı olmayacak…
DİPNOT II: DİSİ'nin lideri sık sık kalkıp Atina'ya gitmesi dikkat çekici. Bu tabii ki hakkı… Ama Yunanistan Başbakanı'nın da onu Maximos Sarayı'nda karşılamak ve aynı şeyleri, aynı sözleri dinlemek zorunda kalması… Bu sefer, 2023'teki hatayı yapmayacak. O zaman Atina yetkilileri onu DİSİ'nin cumhurbaşkanlığı adayını desteklemeye ikna etmişti ve yenilgiye uğramıştı.
