NATO'nun hava sahası güvenliği ve drone tehditlerine karşı aldığı önlemler öne çıkıyor. Rusya-Ukrayna hattında yaşanan ihlaller, İran kaynaklı endişeler ve ittifak içi diplomatik gelişmeler takip ediliyor.
NATO kaynaklarına göre, gelecek hafta Ankara'da yapılacak zirvede, ittifakın Avrupalı üyelerinin ABD'nin savunma planlarında bıraktığı boşlukların neredeyse tamamını doldurduğu açıklanacak. Ancak stratejik bombardıman uçakları konusunda hala bir eksiklik bulunuyor.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ülkenin askeri gücünü modernize etmek için 15 milyar sterlinlik ek bir harcama planını açıkladı. Bu plan, gelecekteki savaşlara hazırlanmak ve İngiltere'nin savunma gücünü artırmak amacıyla tasarlandı.
Avrupa Birliği'nin dış politika başkanı Kaja Kallas, Kıbrıs sorununa barışçıl bir çözüm bulunmasının birçok problemi çözmeye yardımcı olabileceğini söyledi. Kallas, AB ve Türkiye'nin Kıbrıs sorununu ele alması gerektiğini ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres'in arabuluculuk ve müzakere çabalarını desteklemeleri gerektiğini belirtti.
NATO'nun yeni Genel Sekreteri Mark Rutte'nin ABD yanlısı tutumu Avrupa başkentlerinde rahatsızlık yaratıyor. Rutte'nin Avrupa'nın savunma özerkliğine karşı çıkması ve ABD'nin stratejik hedeflerini dayatması, onu 'Washington'un Truva Atı' olarak nitelendirilmesine yol açtı. Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis ise AB'nin bağımsız savunma kapasitesi geliştirmesi gerektiğini savunarak Rutte'nin iddialarını reddetti.
BM Özel Temsilcisi Holguin'in adadan ayrılmasının ardından Kıbrıs sorunuyla ilgili kamuoyuna yansıyan bilgi azaldı. Bu yaz düzenlenmesi planlanan genişletilmiş toplantı öncesinde NATO'nun güvenlik garantörlüğü iddiaları gündeme gelirken, her iki taraftan da konuyla ilgili net bir açıklama yapılmıyor.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'ye, önümüzdeki ay Ankara'da yapılacak ittifak zirvesi öncesinde hükümetin savunma yatırım planını yayınlayacağını söyledi. Starmer ve Rutte, ortak ve gelişen tehditlere karşı kolektif savunmayı güçlendirme ve daha hızlı hareket etme konusunda mutabık kaldı. Görüşme, Savunma Bakanı John Healey'in istifasının ardından Starmer üzerinde artan siyasi baskı ortamında gerçekleşti.
Ukrayna savaşında kullanılan türden bir deniz dronu, Cuma günü Romanya'nın Köstence Limanı'nda bir petrol terminalinin yakınında kendiliğinden patladı. Olayda can kaybı yaşanmazken, bu olay bir hafta içinde NATO üyesi Romanya'da meydana gelen ikinci ciddi güvenlik olayı oldu.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Rusya'nın Ukrayna'daki savaşına katılmayı düşünen genç Rusları uyardı. Rutte, Rusya'nın ayda 30 binden fazla asker kaybettiğini belirterek savaşa katılanların büyük olasılıkla öleceğini ya da yaralanacağını söyledi.
Litvanya Savunma Bakanı Robertas Kaunas, ABD'nin ülkeye yeni asker rotasyonu konusunda belirsizlik bulunduğunu açıkladı. Washington, Avrupa'daki kuvvet pozisyonunu yeniden değerlendiriyor ve Litvanya 2020'den bu yana ilk kez kalıcı bir ABD zırhlı taburu olmadan kalabilir.
Romanya, bir Rus insansız hava aracının Galati kentinde bir apartman bloğuna isabet ettiğini açıkladı. NATO, ittifak topraklarını savunma kararlılığını bir kez daha yineledi. Olay, Rusya-Ukrayna savaşının NATO sınırlarına yayılma riskini artırdı.
Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides, bir Rus insansız hava aracının Romanya'nın Galati kentinde bir apartmana çarpmasını sert bir dille kınadı. Olayda iki kişi hafif yaralandı. NATO ve AB de Rusya'yı sorumlu tutarak Romanya'ya destek mesajları verdi.
Romanya Savunma Bakanlığı, Ukrayna'ya yönelik saldırı sırasında bir Rus insansız hava aracının Galati kentindeki 10 katlı bir apartmana çarptığını ve bir kadın ile bir çocuğun hafif yaralandığını açıkladı. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Moskova'yı pervasız davranışla suçlayarak ittifakın her karış toprağını savunacağını bildirdi. Romanya, Konstanta'daki Rus konsolosluğunu kapatma ve konsolosu sınır dışı etme kararı aldı.
Rusya'nın Ukrayna'ya düzenlediği gece saldırısı sırasında bir İHA, Romanya'nın Galati kentindeki 10 katlı bir apartmanın çatısına düştü ve patlayarak yangına yol açtı. Olayda bir kadın ve çocuğu hafif yaralandı, 70 kişi tahliye edildi. Bu, NATO üyesi Romanya'da bir İHA'nın yoğun nüfuslu bölgeye isabet edip yaralanmaya neden olduğu ilk olay oldu.
Norveç Başbakanı Jonas Gahr Stoere, ülkesinin Fransa'nın nükleer şemsiyesi altına gireceğini açıkladı. ABD'nin Avrupa güvenliğine bağlılığına ilişkin endişelerin artması ve Rusya'nın büyük çaplı silahlanması bu kararın temel gerekçeleri olarak gösterildi.
NATO, Rusya ile olası bir savaşta Letonya ve Estonya'ya hızlı kuvvet konuşlandırmayı kolaylaştıracak yeni bir yapılanmayla doğu kanadını güçlendirecek. Almanya ve Hollanda, Münster'deki Alman-Hollanda Kolordusu'nu bölgenin savunmasına atamak konusunda anlaştı.
ABD Başkanı Donald Trump, Polonya'ya 5.000 ek asker gönderileceğini duyurarak NATO müttefiklerini şaşırttı. Açıklama, Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun İsveç'te NATO bakanlarıyla buluşmasından sadece birkaç saat önce geldi. İttifak, İran savaşı konusunda derin bölünmeler yaşıyor.
Rusya, Belarus'taki saha depolama tesislerine nükleer mühimmat sevk etti ve stratejik nükleer kuvvetlerinin unsurlarını sergiledi. Moskova, 64 bin kişinin katıldığı son yılların en büyük nükleer tatbikatlarından birini gerçekleştiriyor. Tatbikatlar, Ukrayna savaşı ve Baltık'taki insansız hava aracı faaliyetleri nedeniyle NATO ile gerilimin tırmandığı bir dönemde yapılıyor.
İngiltere Savunma Bakanlığı, geçen ay Karadeniz üzerinde rutin keşif görevi yapan bir Kraliyet Hava Kuvvetleri uçağının iki Rus jeti tarafından tehlikeli biçimde taciz edildiğini açıkladı. Olay, NATO ile Rusya arasında tırmanma riskini artırdı.
Rusya Savunma Bakanlığı, askerlerin nükleer savaş başlıklarını Iskander-M füze sistemlerine yüklediği büyük çaplı bir tatbikat görüntülerini paylaştı. 64.000 askerin katıldığı üç günlük tatbikat, Rusya ile Batı arasındaki Ukrayna gerginliğinin tırmandığı bir dönemde gerçekleşiyor.
Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, bu hafta İsveç'te düzenlenecek NATO Dışişleri Bakanları Toplantısı'nda Temmuz ayında Ankara'da yapılacak NATO liderler zirvesinin ittifakın birliğini ve bütünlüğünü pekiştirmesi gerektiğini iletecek. Fidan ayrıca Türkiye'nin NATO'ya katkılarını ve savunma harcamalarını kapasiteye dönüştürme konusundaki başarılı uygulamalarını paylaşacak.
Litvanya, ülke hava sahasını ihlal edebileceğinden şüphelenilen drone tehdidi nedeniyle Çarşamba günü hava tehlikesi uyarısı yayınladı. Başkent Vilnius'taki havalimanında trafik durduruldu ve vatandaşlardan en yakın sığınağa geçmeleri istendi. Parlamento binasında da benzer bir uyarı anonsu yapıldı.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Polonya'ya yapılacak asker sevkiyatının ertelendiğini açıkladı. Vance, bunun Avrupa'dan asker çekilmesi anlamına gelmediğini vurguladı. ABD, Avrupa'nın ortak savunmada daha fazla sorumluluk almasını istiyor.
Estonya dış istihbarat şefi Kaupo Rosin, Batı yaptırımlarının Rusya'yı ciddi şekilde etkilediğini ve Putin'in Ukrayna savaşında zor kararlar vermek zorunda kalacağını söyledi. Rusya'nın askeri ilerlemesi yavaşladı, ekonomisi ilk çeyrekte yüzde 0,3 daraldı.
NATO'nun en büyük dört ülkesinde yapılan ankete göre halkın yaklaşık yarısı önümüzdeki beş yıl içinde küresel bir savaş bekliyor. Ancak uzmanlar, büyük güçlerin dahil olduğu nükleer bir savaşın olasılığının hâlâ çok düşük olduğunu belirtiyor. Yine de mevcut çatışmalar ve uluslararası hukuk düzeninin çöküşü endişe yaratıyor.