Avrupa Birliği, enerji tedarikinde "dış fiyat dalgalanmalarına açık" durumda. Kıbrıs Enerji Bakanı Michael Damianos, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatmasının ardından AB'nin 27 enerji bakanı ve Enerji Komiseri Dan Jorgensen ile yapılan toplantının sonuçlarını Salı günü açıkladı.
Damianos, bakanların AB'nin enerji arz güvenliğinin şimdilik görece korunduğunu teyit ettiğini belirtti. Bakan, bunu AB'nin son yıllarda sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ve petrol kaynaklarını çeşitlendirmesine ve Körfez bölgesinden yapılan ithalata olan sınırlı bağımlılığa bağladı.
Damianos, "Bununla birlikte 2026-2027 kış dönemi için arz güvenliğini sağlamak öncelikli hedef olmaya devam ediyor. Bakanlar ayrıca küresel enerji fiyatlarındaki artışın tüm üye devletleri, özellikle hane halklarını ve sanayiyi etkilediğinin altını çizdi" dedi.
Bakan, AB'nin "dış fiyat dalgalanmalarına" maruz kalmasının, birliğin "yüksek düzeyde birbirine bağlı küresel bir piyasada" net enerji ithalatçısı olmasından kaynaklandığını ekledi.
Damianos, AB'deki mevkidaşlarının Orta Doğu'daki çatışma nedeniyle yükselen enerji fiyatlarına karşı "koordineli bir Avrupa yanıtına" geniş destek verdiğini söyledi.
Bakan, "AB ve ulusal düzeydeki önlemlerin dikkatli bir şekilde tasarlanması, koordine edilmesi, hedefli olması ve mevcut duruma uyarlanması gerektiği konusunda mutabık kaldık. Bu önlemler aynı zamanda uzun vadeli hedeflerimizle tamamen tutarlı olmalı" dedi.
Damianos, bu uzun vadeli hedeflerin "karbonsuzlaşma, tedarikçi çeşitlendirmesi ve fosil yakıtlara bağımlılığın azaltılması" olduğunu belirtti.
Bakan, mevkidaşlarıyla birlikte fiyat baskılarını önlemek amacıyla özellikle doğal gaz depolama hedefleri konusunda AB düzeyinde daha güçlü koordinasyon ihtiyacını kabul ettiklerini açıkladı.
Damianos ayrıca stratejik petrol rezervlerinin kullanımında gelecekteki arz güvenliğini tehlikeye atmamak için dikkatli olunması gerektiğini ve üye devletler arasında gaz depolama dolum süreçlerinde daha yakın koordinasyon sağlanması gerektiğini vurguladı.
Bakan, bu koordinasyonun "fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü baskıyı önlemek" için gerekli olduğunu ve bunun için üye devletlerin "zamanında ve doğru verilere erişimini" sağlaması gerektiğini söyledi.
Damianos, Avrupa Komisyonu'nun bu süreci destekleyeceğini ve "iç enerji piyasasını bozabilecek önlemlerden kaçınarak karar alma sürecine rehberlik edeceğini" belirtti.
Bu konuda Bakan, "Komisyondan gelecek yüksek kaliteli veriler ve net rehberliğin, üye devletlerin etkili bir şekilde yanıt vermesi için vazgeçilmez olacağı konusunda anlaştık" dedi.
Damianos, planlanan tüm bu önlemlere rağmen "enerji talebinin azaltılmasının yanıtımızın merkezinde yer almaya devam ettiğini" vurguladı.
Bakan, "Enerji verimliliğini artırmak ve enerji tasarrufunu teşvik etmek, fiyat artışlarını hafifletmek, dayanıklılığı güçlendirmek ve birliğin genel enerji güvenliğini artırmak için temel araçlardır" dedi.
Damianos, AB'nin "Uluslararası Enerji Ajansı dahil uluslararası ortaklarla fiyat dalgalanmalarını sınırlandırmak ve küresel enerji güvenliğini pekiştirmek için koordineli çalışmalarını sürdüreceğini" söyledi.
Bakan ayrıca enerji tedariki için yapılacak yeni anlaşmaların "iç pazar ve iklim hedeflerimizle tamamen uyumlu kalması gerektiğini" ekledi.
Damianos, "Küresel ortaklıklarımız, uzun vadeli sürdürülebilirliği, dayanıklılığı ve rekabet gücünü korurken AB'nin stratejik konumunu güçlendirmelidir" dedi.
Bakan, Kıbrıs'ın AB Konseyi dönem başkanlığını sürdürürken "Avrupa'nın temiz enerji dönüşümünü hızlandırmaya kararlı" olduğunu belirtti. Damianos, bu dönüşümün "bizi gelecekteki fiyat şoklarından korumanın yanı sıra Avrupa'yı küresel sürdürülebilirlikte lider konuma getirdiğini" ifade etti.
Damianos daha önce yaptığı açıklamada, devam eden çatışmanın "belirsizlik yaratmaya devam ettiğini" ve ham petrol fiyatının Salı akşamı itibarıyla varil başına yaklaşık 105 dolara ulaştığını söylemişti. Çatışma öncesinde petrol fiyatı varil başına yaklaşık 65 dolar seviyesindeydi.
Damianos, diğer enerji piyasalarıyla karşılaştırıldığında AB'nin Körfez bölgesine bağımlılığının "sınırlı" olduğunu öne sürse de Hürmüz Boğazı'nın kapatılması, boğazın küresel petrol ticaretindeki kritik önemi nedeniyle kıtada ve dünya genelinde petrol fiyatlarını etkiledi.
Hürmüz Boğazı, Umman'ın en kuzey noktası ile İran'ın güney kıyısı arasında yer alan bir dar geçittir ve Basra Körfezi ile açık okyanus arasındaki tek deniz yolu erişimini sağlar.
Küresel petrolün yaklaşık yüzde 20'si normalde bu boğazdan geçmektedir. Bu petrol, Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden yapılan Avrupa ithalatını da kapsamaktadır.
