Avustralya'nın büyük şirketleri, Ortadoğu'daki savaşın maliyetini hesaplamaya başladı. İki büyük şirketten gelen kâr uyarıları ve iş dünyası güvenindeki sert düşüş, artan fiyatların yarattığı stagflasyon riskine işaret ediyor.
Ülkenin en büyük havayolu şirketi Qantas Airways ve ikinci büyük bankası Westpac Banking Corp, yükselen yakıt fiyatlarının ve bunun müşterilere etkisinin kazançlarını olumsuz etkileyebileceğini açıkladı. Bu durum, ülkenin merkez bankasının da önceden dile getirdiği endişeleri doğruluyor.
Westpac yaptığı açıklamada şunları söyledi: "Enerji piyasasındaki arz şokunun daha yüksek enflasyona ve faiz oranlarına yol açması bekleniyor. Ekonomik büyümenin yavaşlaması, bazı müşterilerimiz için daha zorlu bir ortam yaratacak."
Bu gelişmeler, Ortadoğu çatışmasının ve buna bağlı yakıt krizinin Avustralya'daki şirketlerin bilançolarını nasıl etkilediğine dair en somut göstergeler arasında yer alıyor.
Açıklamalar, iş güveni ve tüketici duyarlılığının sert düşüş yaşadığını gösteren anketlerle aynı güne denk geldi. Avustralya Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Andrew Hauser, ülkenin "merkez bankasının kabusuyla karşı karşıya olabileceğini" belirterek bu durumu "stagflasyonist şok — enflasyon yukarı, aktivite aşağı" olarak tanımladı.
Qantas, Haziran'da sona erecek mali yılın ikinci yarısında jet yakıtı faturasının önceki tahminlerinden 800 milyon Avustralya doları (567 milyon ABD doları) veya yüzde 32 daha yüksek olabileceğini açıkladı. Şirket, petrol fiyatlarındaki sıçrama nedeniyle uçuşları azalttığını ve bilet fiyatlarını artırdığını duyurdu.
Qantas piyasaya yaptığı açıklamada "Jet yakıtı fiyatları iki kattan fazla arttı ve son derece oynak olmaya devam ediyor" ifadelerini kullandı. Şirket, "dinamik ortamı" yakından takip ettiğini ve yakıt maliyeti artışlarının etkisini dengelemek için ek adımlar atabileceğini ekledi.
Qantas ayrıca artan belirsizlik nedeniyle planlanan 150 milyon Avustralya dolarlık hisse geri alım programını ertelediğini açıkladı.
Westpac ise artan fiyatlar ve faiz oranları karşısında borçluların daha zorlu bir dönemle karşılaşacağını öngörerek kredi karşılıklarını artırdı. Banka, karşılık düzeyinin COVID-19 pandemisinden bu yana en yüksek seviyeye ulaştığını bildirdi.
Savaş uzadıkça etki büyüyecek
Westpac'ın uyarısı, havayolu şirketinin açıklamasından daha sürpriz oldu. Yatırımcılar bankanın hisselerini yüzde 3,7 düşürürken, Qantas hisseleri yüzde 1 geriledi.
Opal Capital Management Baş Yatırım Sorumlusu Omkar Joshi, "Westpac ilginç çünkü enerjiye bağımlı müşterilerinde potansiyel olarak daha yüksek batık kredi oranlarından söz ediyor" dedi.
Yatırımcılar, Ortadoğu çatışması uzadıkça etkinin daha da büyüyeceğini ve daha fazla kâr uyarısının geleceğini öngörüyor.
National Australia Bank'ın iş güveni endeksi Mart ayında 29 puan düşerek -29'a geriledi. Bu büyüklükte bir düşüş yalnızca 2020 pandemi gibi büyük kriz dönemlerinde görülmüştü. Ayrı bir anket ise tüketici duyarlılığının Nisan'da yüzde 12,5 düşerek son iki yılın en düşük seviyesine indiğini ortaya koydu.
Yeni Zelanda'da ise a2 Milk şirketi, Ortadoğu çatışmasının tedarik zincirine verdiği zararı gerekçe göstererek 2026 mali yılı kâr beklentisini Pazartesi günü aşağı yönlü revize etti.
Opal Capital Management'tan Joshi, durgunluk veya stagflasyonun "kesinlikle gerçek bir risk" olduğunu söyledi ve ekledi: "Son altı haftada bu risk arttı mı? Kesinlikle arttığını söyleyebilirim."
