Jeff Bezos'un uzay şirketi Blue Origin'e ait insansız New Glenn roketi, Perşembe günü fırlatma rampasında yapılan test sırasında patladı. Bu olay, şirketin halka arza hazırlanan Elon Musk'ın SpaceX'i ile arasındaki mesafeyi kapatma çabalarına büyük bir darbe vurdu.
Florida'daki fırlatmaları canlı yayınlayan YouTube kanalı NASASpaceflight'ın paylaştığı görüntülerde, New Glenn'in saat 21.00 ET (Cuma 01.00 GMT) civarında rampada ateşlendiği ve ardından devasa bir ateş topuna dönüştüğü görüldü. Patlama, gökyüzüne yükselen büyük bir alev ve duman sütunu oluşturdu.
Blue Origin yaşanan olayı, roket şirketlerinin fırlatma başarısızlığı veya patlamayı tanımlamak için sıkça kullandığı bir terimle "anomali" olarak nitelendirdi.
Şirket X üzerinden yaptığı paylaşımda, "Bugünkü hot-fire testi sırasında bir anomali yaşadık. Tüm personel sağlıkla durumda. Daha fazla bilgi edindikçe güncelleme yapacağız" açıklamasını yaptı. Hot-fire testi, roket motorunun yere sabitlenmiş halde ateşlenmesi işlemidir.
NASA Yöneticisi Jared Isaacman, ajansın olaydan haberdar olduğunu açıkladı.
Isaacman X'te şu açıklamayı yaptı: "Uzay uçuşu affetmez ve yeni ağır kaldırma fırlatma kapasitesi geliştirmek son derece zordur. Bu anomaliye ilişkin kapsamlı bir soruşturmayı desteklemek, kısa vadeli görev etkilerini değerlendirmek ve roket fırlatmaya geri dönmek için ortaklarımızla çalışacağız."
Isaacman ayrıca NASA'nın Artemis ve Ay Üssü programlarına yönelik olası etkiler hakkında da bilgi vereceğini belirtti.
Bu hafta başında NASA, Blue Origin'e Artemis ay keşif misyonları kapsamında insansız kargo ay iniş aracı Mark 1'i kullanarak ay yüzeyine keşif araçları gönderme görevi için 188 milyon dolarlık bir sözleşme vermişti.
Bezos ise ayrı bir X paylaşımında olayın "kök nedenini bilmek için çok erken" olduğunu söyledi.
"Çok zor bir gün geçirdik, ancak yeniden inşa edilmesi gereken her şeyi yeniden inşa edeceğiz ve uçmaya geri döneceğiz. Buna değer" ifadelerini kullandı.
'ROKETLER ZORDUR'
Milyarderlere ait şirketler arasındaki son rekabette Musk'ın SpaceX'i ve Bezos'un Blue Origin'i, Çin'in 2030 yılında planladığı insanlı görevden önce insanları aya geri götürmek için NASA'nın kullanacağı ay iniş araçlarını tasarlama yarışı veriyordu.
Bu ay başında halka arz planlarını açıklayan ve ABD'nin ilk trilyon dolarlık piyasa açılışı olması beklenen SpaceX de geçmişte aksaklıklar yaşamıştı.
Geçen yıl Haziran ayında, şirketin devasa Starship uzay aracı Teksas'ta test uçuşuna hazırlanırken yapılan test sırasında benzer şekilde dramatik bir ateş topuyla patlamıştı.
SpaceX, geçen hafta Starship prototipinin 12. test uçuşunda kısmen başarılı oldu. Şirket bir grup model uydu konuşlandırdı ve aracın Hint Okyanusu'na kontrollü inişini gerçekleştirdi. Ancak Musk'a ait şirket, Super Heavy itici roketinin kontrollü inişini başaramadı ve roket Meksika Körfezi'ne düştü.
Musk, Blue Origin patlamasının videosuna X üzerinden "Çok talihsiz. Roketler zordur" sözleriyle yanıt verdi.
Blue Origin, Çarşamba günü New Glenn roketini Musk'ın Starlink ağına rakip bir geniş bant takımyıldızı oluşturma çabaları kapsamında 48 Amazon Leo uydusunu alçak Dünya yörüngesine fırlatmak için hazırladığını duyurmuştu. Şirket fırlatma tarihi vermemişti.
Şirket, SpaceX'in Falcon filosu ve daha güçlü Starship'i ile rekabet etmesi amaçlanan, yeniden kullanılabilir ilk kademeye sahip 29 kat yüksekliğindeki New Glenn roketinin geliştirilmesi için yaklaşık on yıl ve milyarlarca dolar harcadı.
ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), olaydan haberdar olduğunu, ancak bunun kendi yetki alanı dışında olduğunu ve bölgedeki hava trafiğini etkilemediğini açıkladı.
