Avrupa Komisyonu, AB'nin rekabet gücünü artırmaya yönelik 'EU Inc.' adlı yeni bir kurumsal kurallar çerçevesi önerisi sundu. AB'nin 28. rejiminin temelini oluşturacak bu teklif, işletmelerin AB genelinde daha kolay kurulmasını, faaliyet göstermesini ve büyümesini amaçlıyor.
Komisyon, teklifin şirketleri Avrupa'da kalmaya teşvik etmeyi ve daha önce başka ülkelere taşınmayı düşünen firmaları çekmeyi hedeflediğini açıkladı.
Girişimciler ve yenilikçi firmalar şu anda 27 farklı ulusal hukuk sistemi ve 60'tan fazla şirket türüyle parçalanmış bir kurumsal hukuk yapısıyla karşı karşıya. Bu karmaşıklık, şirket kuruluşunu haftalarca hatta aylarca geciktirebiliyor, maliyetleri artırıyor ve iş genişlemesini engelliyor.
EU Inc., şirketlerin birden fazla ulusal rejimi takip etmek zorunda kalmadan faaliyet gösterebileceği tek bir uyumlaştırılmış düzenleyici çerçeve sunarak bu sorunları çözmeyi amaçlıyor.
Teklif, Draghi Raporu'nda dile getirilen rekabet gücü iyileştirme çağrıları üzerine inşa edildi ve Komisyon'un 2024-2029 siyasi yönergelerinin bir parçasını oluşturuyor.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, "Avrupa'nın yenilikçiler için en iyi yer olma yeteneği, fikirleri ve tutkusu var" dedi. Von der Leyen, "Ancak bugün ölçek büyütmek isteyen Avrupalı girişimciler 27 hukuk sistemi ve 60'tan fazla ulusal şirket türüyle karşılaşıyor" ifadesini kullandı.
Von der Leyen şöyle devam etti: "EU Inc. ile Avrupa genelinde iş kurmayı ve büyütmeyi çok daha kolay hale getiriyoruz. Herhangi bir girişimci, AB'nin herhangi bir yerinden 48 saat içinde tamamen çevrimiçi olarak şirket kurabilecek."
Komisyon, Avrupa Parlamentosu ve Konsey'i teklif üzerinde 2026 sonuna kadar anlaşmaya varmaya çağırdı.
Teklif kapsamında şirketler hızlandırılmış kayıt süreçlerinden yararlanacak: 48 saat içinde ve 100 euro'nun altında bir maliyetle, asgari sermaye şartı aranmadan şirket kurulabilecek.
Çerçeve, basitleştirilmiş idari prosedürler getirecek. İşletmeler şirket bilgilerini ulusal sicilleri birbirine bağlayan AB düzeyinde bir arayüz üzerinden tek seferde sunabilecek. Ardından merkezi bir AB sicili oluşturulacak.
EU Inc. şirketleri belgeleri yeniden sunmadan vergi kimlik numarası ve KDV numarası alabilecek; bu durum idari yükleri önemli ölçüde azaltacak.
Kurumsal süreçler, şirketin yaşam döngüsü boyunca tamamen dijital olacak. Teklif ayrıca dijital tasfiye prosedürleri içeriyor ve kurucuların faaliyetlerini daha hızlı ve düşük maliyetle sonlandırmasını sağlıyor.
Yenilikçi girişimler için basitleştirilmiş iflas prosedürleri de sunuluyor. Girişimciler fikirlerini test edebilecek ve gerektiğinde yeniden başlayabilecek.
Yatırım koşullarını iyileştirmeye yönelik tedbirler arasında yüz yüze formalitelerin kaldırılması, dijital finansman prosedürleri ve zorunlu aracılar olmadan basitleştirilmiş hisse devri yer alıyor.
Üye devletler, EU Inc. şirketlerine borsalara erişim hakkı tanıyarak sermaye artırma olanaklarını genişletebilecek. Çerçeve, şirketlerin AB genelinde çalışan hisse senedi opsiyon planları oluşturmasına olanak tanıyacak ve vergilendirme yalnızca hisselerin satışı sırasında uygulanacak.
Teklif, şirketlere tek pazara tam erişim güvencesi veriyor ve şirketlerin kuruluş yapacağı üye devleti seçmesine izin veriyor. Ulusal istihdam ve sosyal yasaların tam olarak geçerli kalmasını sağlayan güvenceler de teklife dahil edildi.
EU Inc. şirketleri, farklı ekonomik ve oy haklarına sahip esnek hisse yapılarından da yararlanabilecek.
Komisyon, teklifin yanı sıra 28. rejimi tamamlamaya yönelik ek adımları içeren bir tebliğ de kabul etti. Bu tebliğ, Avrupa İş Cüzdanı gibi girişimlerle işletmeler ve kamu otoriteleri arasındaki dijital etkileşimi güçlendirmeyi öngörüyor.
Tebliğ ayrıca üye devletleri, EU Inc. şirket hukukuyla ilgili uyuşmazlıkları ele almak için uzmanlaşmış yargı daireleri veya mahkemeler kurmaya teşvik ediyor.
Komisyon, yakında açıklanacak Adil İşgücü Hareketliliği Paketi kapsamında girişimler ve ölçek büyüten şirketler için yüzde 100 sınır ötesi uzaktan çalışma olasılığını araştırıyor.
Ek tedbirler arasında sermayeye erişimin iyileştirilmesi, Tasarruf ve Yatırım Birliği girişimleri, emeklilik fonu yatırım kurallarının olası revizyonu ve Avrupa girişim sermayesi çerçevelerinin gözden geçirilmesi bulunuyor.
Vergilendirme alanında Komisyon, küçük ve orta ölçekli işletmelerin kendi ülkelerinin vergi kurallarını uygulamasına olanak tanıyan Merkez Ofis Vergi sistemi önerdi. Avrupa'da İş Gelir Vergilendirmesi Çerçevesi girişimi ise AB genelinde tek bir kurumlar vergisi yasal çerçevesi oluşturmayı hedefliyor.
Yakında açıklanması beklenen doğrudan vergilendirme sadeleştirme paketi de işletmelerin idari yüklerini azaltmayı amaçlıyor.
Komisyon ayrıca yenilikçi işletmeleri, girişimleri ve ölçek büyüten şirketleri tanımlayan bir tavsiye kararı kabul etti. Bu karar, politika izlemeyi iyileştirmeyi ve yatırımcılar ile karar alıcılar için netlik sağlamayı amaçlıyor.
Teklif şimdi Avrupa Parlamentosu ve Konsey tarafından incelenecek. Komisyon, 2026 sonuna kadar anlaşmaya varılması için müzakereleri desteklemeyi hedefliyor.
EU Inc., AB'nin rekabet gündeminin kilit bir parçasını oluşturuyor ve tek pazar içinde yeniliği ve büyümeyi destekliyor. Ulusal şirket çerçevelerinin yerine geçmiyor; bunun yerine AB genelinde kullanılabilecek isteğe bağlı uyumlaştırılmış bir yapı sunuyor.
Girişim, Ocak 2025'te sunulan ve ekonomik dinamizmi yeniden canlandırmayı hedefleyen Rekabet Pusulası üzerine inşa edildi. Ayrıca Avrupa Konseyi'nin Mart 2025'te yenilikçi işletmeleri desteklemek için bir 28. şirketler hukuku rejimi oluşturulması çağrısını da yansıtıyor.
