Güney Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Türkiye parlamentosunun planlanan 'deniz yetki alanları yasası'nı kabul etmesi halinde 'Avrupa' düzeyinde bir tepki beklediğini söyledi. Söz konusu yasa, Türkiye'nin Ege ve Akdeniz'deki deniz iddialarını 'Mavi Vatan' doktrini çerçevesinde yasal zemine oturtacak.
Christodoulides, 'Bu durum Kıbrıs'ı, Yunanistan'ı ve diğer Avrupa devletlerini etkiliyor; aynı zamanda bu bölgede çıkarları bulunan Amerika Birleşik Devletleri'ni de ilgilendiriyor' dedi. Cumhurbaşkanı, bu çıkarların 'uluslararası hukuka' ve '1982 Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'ne (Unclos)' dayandığını vurguladı.
Christodoulides, geçen hafta Atina ziyaretinde konuyu Yunanistan Başbakanı Kyriakos Mitsotakis ile ele aldığını, ayrıca meseleyi 'Avrupa liderleriyle' de gündeme getirdiğini açıkladı.
Cumhurbaşkanı, 'Gelişmeleri takip ediyoruz. Türkiye'nin herhangi bir yasadışı eyleme girişmemesini umuyorum. Eğer böyle bir adım atarsa tepkinin Avrupa düzeyinde olması gerekir. Mitsotakis ile birlikte tam da bu çerçevede önleyici adımlar attık' ifadelerini kullandı.
Tasarının kabul edilmesinin Kıbrıs sorunu görüşmelerini olumsuz etkileyip etkilemeyeceği sorusuna Christodoulides, 'Bu olumlu değil, kesinlikle olumlu değil. Özellikle BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in çok önemli bir çaba yürüttüğü bir dönemde bu tür eylemleri görmek olumlu değil' yanıtını verdi.
Türkiye Milli Savunma Bakanlığı geçtiğimiz Cuma günü yaptığı açıklamada, tasarının 'deniz yetki alanlarımızdaki sorumlulukları tanımlayacağını ve iç hukuk çerçevemizdeki eksiklikleri gidereceğini' bildirmişti. Bakanlık, tasarıya son rötuşların yapıldığını da duyurdu.
Türkiye'nin kamu yayıncısı TRT, geçen Perşembe günü iktidar partisi AK Parti kaynaklarına dayandırdığı haberde, 'Düzenleme ile Türkiye'nin deniz sınırlarını oluşturan münhasır ekonomik bölge (MEB) ve kıta sahanlığı sınırları yasaya işlenecek' bilgisini paylaştı.
TRT haberine göre tasarı, Türkiye ile Yunanistan arasında zaman zaman gerginliğe yol açan ve 'gri bölgeler' olarak adlandırılan Ege Denizi'ndeki adaların, adacıkların ve kayalıkların hukuki statüsünü de düzenliyor. Habere göre 'Bu coğrafi oluşumların tanımı ve statüsü Mavi Vatan yasasına dahil edilecek'.
Açıklamada ayrıca tasarının 'uluslararası deniz hukuku ilkelerine uygun olarak' hazırlanacağı vurgulandı.
Yunanistan ile Türkiye, uzun zamandır deniz sınırları konusunda anlaşmazlık yaşıyor. Anlaşmazlığın temelinde, adaların kendi MEB'ini oluşturup oluşturmadığı sorusu yatıyor.
Unclos'un tanımına atıfla, Yunanistan adalarının her birinin MEB ürettiğini savunurken, Türkiye bunu kabul etmiyor. Türkiye, kendi MEB'inin Ege'nin yarısı boyunca Yunanistan anakarasına doğru uzandığı görüşünde.
Türkiye ile Kıbrıs Cumhuriyeti'nin deniz iddiaları da aynı nedenle çatışıyor. Kıbrıs Cumhuriyeti, batı sınırını Türkiye'nin kabul ettiği noktadan daha batıda belirliyor.
Tasarının Kurban Bayramı tatilinin ardından Haziran ayının başında Türkiye parlamentosuna sunulması bekleniyor.
