Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Gerapetritis, New York'taki BM Genel Merkezi'nde Yunanistan, Mısır, Kıbrıs, Bahreyn, BAE ve Avrupa Birliği adına ortak bildiriyi okudu. Gerapetritis, “Söz konusu mutabakat geçersiz ve hükümsüz olmayı sürdürüyor. Uluslararası Hukuk'a aykırı, deniz yetki alanlarının sınırlandırılması için yasal bir temel oluşturamaz ve üçüncü devletler için hukuki sonuç doğuramaz” dedi.
Bildiri, Libya Temsilciler Meclisi'nin yakın zamanda 2019 tarihli Türk-Libya mutabakatını onaylama kararıyla ilgili. Bildiriye göre Libya Temsilciler Meclisi'nin onay kararı, Akdeniz'deki deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin olup “bölgesel güvenlik ve istikrar açısından ciddi endişeler doğuruyor”.
Bildiriye göre karar, uluslararası hukuk düzeni açısından daha geniş bir meydan okumayı da ortaya koyuyor. Bildiri, “keyfi ikili anlaşmaların yerleşik Uluslararası Hukuk kurallarını zayıflatmamasını ve üçüncü devletlerin haklarını ihlal etmemesini sağlama ihtiyacına” dikkat çekiyor.
Gerapetritis, Uluslararası Hukuk'un ve özellikle Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'nin (UNCLOS) ile teamül hukukunun deniz yetki alanlarının sınırlandırılması için yasal çerçeveyi oluşturduğunu söyledi. Bu kuralların “öngörülebilirlik, hukuki güvenlik ve devletler arasındaki barışçıl ilişkiler için temel önem taşıdığını” belirtti.
Gerapetritis ayrıca, uygulanabilir kurallara ve Uluslararası Hukuk ilkelerine uymayan ikili anlaşmaların kabul edilmesinin “tehlikeli bir emsal oluşturacağını, uluslararası hukuk düzenini ve uyuşmazlıkların barışçıl çözümünün dayandığı ilkeleri zedeleyeceğini” uyardı.
Bildiride belirtildiğine göre “sözde Türk-Libya mutabakatı” bu temel ilkelere aykırı. Bildiriye göre mutabakat, “tüm ilgili kıyı devletlerinin deniz yetki alanları üzerindeki coğrafi gerçekliğini ve haklarını, UNCLOS uyarınca adaların haklarını da dahil olmak üzere, görmezden geliyor.”
Bildiri, “Libya Temsilciler Meclisi'nin ardından alınan kararın bu hukuki gerçekliği değiştirmediğini” vurguluyor.
Bildiriye imza atan ülkeler, Libya kurumlarının yeniden birleşmesine ve birleşik, müreffeh bir Libya perspektifine bağlılıklarını yineledi. Metinde “istikrarlı bir Libya'nın, bölgesel işbirliğine aktif katılımının Akdeniz'de barış ve güvenlik için gerekli olduğu” ifade ediliyor.
Bildiri ayrıca Libya'nın siyasi geçişinin ve komşularıyla ilişkilerinin “Uluslararası Hukuka saygı ve iyi komşuluk ilişkileriyle yürütülmesi” gerektiğini belirtiyor.
Bildiride özellikle Yunanistan ile Libya arasındaki deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına yönelik ikili görüşmelere değiniliyor. Metne göre Yunanistan bu görüşmeleri “iyi niyetle ve Uluslararası Hukuk'a uygun olarak” yürütmüş ve “bu çabaları sürdürmeye hazır olduğunu” ifade etmiş.
Gerapetritis sözlerini, “Uluslararası Hukuk'a saygı, bölgesel istikrar ve kurallara dayalı uluslararası düzenin korunması için vazgeçilmez bir ön koşuldur” cümlesiyle tamamladı.
