Çin, Pazartesi günü Ortadoğu çatışmasında yer alan tüm tarafları, özellikle ABD ve İsrail'i askeri operasyonları durdurmaya çağırdı. Çinli yetkililer, uzaması halinde küresel büyümeyi baltalayabilecek ve Çin ihracatına olan talebi zayıflatabilecek bu savaşın 'kısır döngü' yaratacağı uyarısında bulundu.
Çin'in Ortadoğu özel temsilcisi Zhai Jun, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Kuveyt'i kapsayan mekik diplomasisi gezisinin ardından düzenlediği basın toplantısında "Çanı takan onu çözmeli" dedi.
Ayrı bir basın toplantısında Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Lin Jian, güç kullanımının yalnızca 'kısır döngü'ye yol açacağı uyarısında bulunarak savaşın başlamaması gerektiğini söyledi.
Lin, "Çatışmalar yayılmaya ve şiddetlenmeye devam ederse tüm bölge kaosa sürüklenecektir" dedi.
TARİHTEN DERSLER
Çin Dışişleri Bakanlığı, Pazartesi günü Reuters'ın geçen haftaki Irak Savaşı yıl dönümüne ilişkin yorum talebine verdiği yanıtta "Geçmişin dersleri henüz çok yakın" ifadesini kullandı.
Bakanlık açıklamasında, "23 yıl önceki savaş Irak halkına derin acılar yaşattı ve Ortadoğu üzerinde ciddi bir etki bıraktı" dedi.
Geçtiğimiz Cuma, ABD liderliğindeki koalisyon güçlerinin kısmen kitle imha silahlarına sahip olduğu iddiasıyla Saddam Hüseyin'i devirmek amacıyla Irak'ı işgal ettiği Irak Savaşı'nın 23. yıl dönümüydü.
Rejim hızla düşmesine rağmen Irak yıllarca süren kaos ve istikrarsızlığa sürüklendi. Bu savaşta 100.000'den fazla insanın hayatını kaybettiği, ABD'ye trilyonlarca dolara mal olduğu ve IŞİD terör örgütünün yükselişine zemin hazırlayan bir güç boşluğu yarattığı tahmin ediliyor.
Bakanlık, "23 yıl sonra İran'a yönelik savaş İran halkına ağır kayıplar yaşattı; çatışmanın yayılması ve genişlemesi tüm bölgeyi etkiledi" dedi.
ÇİN'İN İHRACATI
Trump, Cumartesi günü İran'a Hürmüz Boğazı'nı tüm gemilere yeniden açması için 48 saatlik bir süre tanıyarak aksi takdirde İran enerji santrallerini yok etmekle tehdit etti.
İran saldırıları, küresel petrolün ve sıvılaştırılmış doğal gazın beşte birinin geçtiği bu kilit su yolunu fiilen kapattı ve 1970'lerden bu yana yaşanan en büyük petrol krizine neden oldu.
Pekin endişelerini ayrıntılı olarak açıklamasa da uzayan bir çatışma Çin'in ihracat görünümünü olumsuz etkileyebilir.
Çin'in ihracat büyümesinin temel itici güçleri olan gelişmekte olan piyasalar, sınırlı petrol rezervleri ve artan enerji maliyetlerine duyarlılıkları nedeniyle özellikle savunmasız durumda.
Goldman Sachs'ın ekonomisti Hui Shan, Çin ekonomisine yönelik kısa vadeli risklere ilişkin raporunda "Çin'in gelişmekte olan piyasa ticaret ortaklarında zayıflayan büyüme, önümüzdeki çeyreklerde bu ülkelere yapılan Çin ihracatını muhtemelen olumsuz etkileyecektir" dedi.
Çin, enerji karışımının yaklaşık yüzde 60'ını kömürden sağlaması, yeterli petrol stokları bulunması ve Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan ithalatın toplam enerji tüketiminin yalnızca yaklaşık yüzde 5'ini oluşturması sayesinde yükselen petrol fiyatlarını absorbe etmekte nispeten daha iyi konumda.
Yine de Goldman Sachs'ın baş Çin ekonomistine göre artan petrol ve gaz fiyatları enflasyonu yükseltebilir ve üretici fiyatlarındaki deflasyonu sona erdirebilir.
Banka, Çin'in ikinci çeyrek büyüme tahminini düşürdü ve 2026 enflasyon beklentisini yükseltti.
Çin'in İran'a boğaz üzerinden Çin gemileri ve petrol sevkiyatları için güvenli geçiş sağlaması yönünde baskı yapıp yapmadığı sorulduğunda Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Lin, Pekin'in tüm taraflarla iletişim halinde olduğunu ve gerginliği azaltmaya kararlı olduğunu söyledi.
