ABD Enerji Bilgi İdaresi'nin (EIA) dünya petrol transit geçiş noktalarına ilişkin güncel analizine göre küresel enerji piyasası az sayıda deniz geçiş noktasına büyük ölçüde bağımlı olmaya devam ediyor. Deniz yoluyla taşınan petrolün yüzde 90'ından fazlası birkaç dar koridordan geçiyor ve bu durum küresel akışları kesintiye karşı savunmasız bırakıyor.
Dünyanın en büyük petrol akışı Malakka Boğazı'ndan geçiyor. 2025'in ilk yarısında bu boğazdan günlük tahmini 23,2 milyon varil petrol taşındı. Hürmüz Boğazı ise günlük 20,9 milyon varil ile ikinci sırada yer aldı ve özellikle Orta Doğu ihracatındaki kritik rolünü bir kez daha ortaya koydu.
Diğer büyük güzergahlar arasında günlük 9,1 milyon varil ile Ümit Burnu, günlük 4,9 milyon varil ile Süveyş Kanalı ve SUMED boru hattı ve benzer bir hacimle Danimarka Boğazları yer alıyor.
Listede ayrıca günlük 4,2 milyon varil ile Bab el-Mandeb, günlük 3,7 milyon varil ile Türk Boğazları ve günlük 2,3 milyon varil ile Panama Kanalı bulunuyor.
Bu yoğunlaşma, ister çatışma ister korsanlık ister tıkanıklık isterse operasyonel kazalar nedeniyle olsun herhangi bir kesintinin navlun ücretlerine, sigorta maliyetlerine, teslimat sürelerine ve nihayetinde uluslararası enerji fiyatlarına hızla yansıyabileceği anlamına geliyor.
Bu risk artık teorik değil. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Mart 2026 Petrol Piyasası Raporu'nda Orta Doğu'daki savaşın Hürmüz Boğazı'ndaki tanker hareketlerini neredeyse durma noktasına getirdiğini belirtti. Bu durum günlük yaklaşık 20 milyon varil ham petrol ve ürün ihracatını aksattı.
Bu bağlamda enerji güvenliği artık yalnızca üretim veya rezervlere değil, aynı zamanda küresel petrol ticaretini ayakta tutan deniz geçiş noktalarının kesintisiz işleyişine de bağlı hale geldi.
