Bir iPhone, sıradan görünen bir satış zincirinin içinde el değiştirebilir. Ancak kâğıt üzerindeki yolu, tüketiciye yapılan son satıştan çok daha karmaşık olabilir.
Telefon, farklı ülkelerdeki şirketlerin elinden geçebilir, art arda düzenlenen faturalarla dolaşabilir ve karmaşık bir ticari işlemler ağının içine girebilir. Bu yolculuğun sonunda, düzeni yönetenler için gerçek kazanç, hiç ödenmeyen vergilerden çıkan milyonlarca euro olabilir.
Kısaca anlatmak gerekirse, bu, Avrupa'daki adli makamların soruşturduğu uluslararası bir ekonomik suç davasının hikâyesi.
Bu hikâyenin kahramanları dört Kıbrıslı iş insanı, farklı ülkelerdeki şirketler ve milyonlarca euronun dolaştığı finansal platformlar. Avrupa Savcılığı'na göre ise bütün bunlar, sınır ötesi işlemlerdeki vergilendirme yöntemini istismar etmek amacıyla kurulmuş bir ağın parçası.
Olayın büyüklüğü tek bir rakamda görülüyor: 115.529.455 euro. Bu tutar, İsveç ve Almanya'da ödenmediği öne sürülen KDV'nin hesaplanmış miktarı. Bunun 80.860.171 euroluk kısmı, 2019-2020 yıllarında İsveç'te gerçekleşen 33 işlemle ilgili. Ayrıca 34.669.284 euro da Almanya'da kaçınıldığı öne sürülen KDV'ye karşılık geliyor.
Rakamların arkasında ise belirli kişiler, farklı roller, iş bağlantıları ve dava dosyasına geçen lakaplar var. Soruşturmacılar dört Kıbrıslıyı ağın başındaki isimler olarak görüyor. Bu kişilerin karmaşık bir şirket ve finansal işlem ağını kontrol ettikleri öne sürülüyor.
Dört Kıbrıslı, Glifada'nın sosyete mekânlarında da tanınan simalardı. Pahalı restoranlarda ve güney banliyölerinin popüler mekânlarında boy gösteriyor, lüks ve abartıyla dolu bir hayat sürüyorlardı.
Kalabalık arkadaş grupları, yanlarındaki dikkat çekici kadınlar, çok pahalı geceler ve baş döndüren hesaplar günlük yaşamlarının parçasıydı. Maliyeti hiç umursamadan harcama yapıyorlar, çoğu insanın ulaşamayacağı bir hayatın tadını çıkarıyorlardı.
Ama Avrupa Savcılığı'na göre bu ekonomik faaliyetin arkasında milyonlarca euroluk bir dolandırıcılık mekanizması işliyordu. İddiaya göre bu kişiler, devlet hazinesine ulaşması gereken KDV'den başka bir şeyi cebe indirmiyordu.
Avrupa Savcılığı'nın yetkili savcısı Harikleia Thanu, 13 Ekim 2026 tarihli bir kararla Yunanistan'daki beş kişinin mal varlığına tedbir konulmasına karar verdi.
Bu varlıklar arasında Glifada'da bir daire, iki otomobil ve tespit edilebilecek banka hesapları ya da diğer mal varlıkları bulunuyor. Peki soruşturmacılara göre bu kişiler, KDV'nin bu kadar büyük bir kısmının ödenmemesi için iPhone ticaretini nasıl bir mekanizmaya dönüştürdü?
Düzen
Avrupa Savcılığı'nın anlattığı mekanizmayı anlamak için önce basit bir noktayı bilmek gerekiyor. Bir şirket bir ürün sattığında tahsil ettiği KDV, o şirketin kazancı değildir.
Bu vergi, öngörülen mahsuplaşmalardan sonra devlete ödenmek zorundadır. İsveç'te normal KDV oranı yüzde 25. Yani vergiye tabi 1.000 euroluk bir satışta KDV 250 euro eder.
Bu tutar satıcı tarafından tahsil edilir ama ona ait değildir. Diyelim ki bir şirket cep telefonu satın alıyor ve sonra yeniden satıyor. Alıcıdan KDV'yi tahsil edip ortadan kaybolursa ya da borçlu olduğu vergiyi ödemezse, Devlet zarar eder.
Üstelik aynı ticaret zincirine farklı ülkelerde birçok şirket girdiğinde, art arda alımlar, satışlar ve faturalar devreye girdiğinde, ürünlerin ve paranın gerçek akışını izlemek çok daha zorlaşır. Soruşturmacılara göre ağın tam da bundan yararlandığı öne sürülüyor.
Avrupa Savcılığı'nın kararına göre ilgililer iPhone ticareti için bir mekanizma kurdu. Amaçları, İsveç KDV'sinin ödenmesinden kaçınmak ve elde edilen mali kazançları paylaşmaktı.
Vergi dolandırıcılığını gizlemek için sesli internet telefonu hizmetleri (VoIP), yani internet üzerinden yapılan telefon görüşmeleri ve hediye çekleriyle ilgili işlemleri de içeren bir fatura zinciri oluşturdukları öne sürülüyor.
Soruşturmacılara göre bu hizmet ve hediye çekleri gerçek bir ticaretin konusu değildi. Başka bir deyişle, asıl faaliyet cep telefonu ticaretiyken muhasebe kayıtlarında ek işlemler görünüyordu. Yetkililere göre bu işlemler ağın gerçek işleyişini örtmek için kullanılıyordu.
Zincirde bir de Berlin merkezli Alman şirketi yer alıyor. Dava dosyasına göre bu şirket, ara kapak şirketi olarak rol oynuyordu.
iPhone cihazları başka Alman şirketleri aracılığıyla dolaştırılıyordu. Ayrıca Arnavutluk'ta kurulmuş iki şirket işlemlerde aracı olarak çalışıyordu. İsveç kolunda ise yedi şirket görünüyor. Soruşturmacılara göre bu işlemler, İsveç KDV'sinin ödenmediği 33 olayla bağlantılı ve toplam tutarı 80,86 milyon euro.
Roller
Ağın tepesinde, Alman yargı makamlarına göre, Kıbrıs'taki ofislerden faaliyet gösteren dört Kıbrıslı yer alıyor.
Soruşturmacılar birinci şüpheliye dolandırıcılığın planlanmasında merkezi rol atfediyor. Faturalama mekanizmasını kurduğu, cep telefonu alımlarını organize ettiği ve paranın dolaştığı finansal platformu kontrol ettiği öne sürülüyor.
İkinci kişi dava dosyasında «Andy»nin «sağ kolu» olarak tanımlanıyor. Ona, soruşturmaya göre yasa dışı faaliyetten gelen paraların dağıtımında aktif rol atfediliyor.
Üçüncü kişinin rolü özellikle dikkat çekiyor. Dava dosyası onu Cyprus Boys'un «bankacısı» olarak niteliyor, çünkü ödeme platformlarını kurduğu ve yönettiği öne sürülüyor.
Savcılık belgesine göre dördüncü kişi, daha önce büyük bir şirkette çalışmış ve hesapların, havalelerin ve mali tabloların analizi ile takibinden sorumluymuş.
Soruşturmaya göre dört adam yalnızca işlemleri kontrol etmekle yetinmiyordu. Büyük miktarlarda cep telefonu satın alınabilmesi için gerekli finansmanı da sağladıkları öne sürülüyor.
Mekanizmanın çalışması için başta büyük miktarda para gerekiyordu. Binlerce iPhone satın almak önemli bir sermaye gerektiriyordu.
Avrupa Savcılığı'na göre ağın beyni olduğu düşünülen kişiler bu finansmanı sağlamak için gerekli önlemleri aldı. Kendi kontrolündeki şirketler üzerinden milyonlarca euro aktardıkları öne sürülüyor. Yalnızca iki buçuk aylık bir dönemde, 2019 yılının Temmuz sonu ile Ekim ortası arasında cep telefonu alımları için 7,25 milyon euro ayrıldı.
Bunun yanında, işlemlere katılan şirketlere yapılmış, milyonlarca euro tutarında başka finansmanlar da kayıtlara geçmiş.
Bu paralarla 2019 sonbaharında ilk iPhone teslimatları başladı ve öne sürülen dolandırıcılık mekanizması hayata geçirildi. Dava dosyasına göre dört Kıbrıslı yalnızca alımları finanse etmekle kalmıyordu. Cep telefonu tedarikinden paranın dağıtılmasına ve yasa dışı kazançların paylaşılmasına kadar tüm sürecin kontrolünü elinde tuttukları öne sürülüyor.
Paranın izi
Peki dolandırıcılıkla elde edildiği öne sürülen milyonlarca euro nereye gidiyordu? Avrupa Savcılığı'na göre para önce İsveç'teki şirketlerin banka hesaplarında toplanıyor, sonra dört Kıbrıslının kontrol ettiği öne sürülen şirketler ve ödeme platformları aracılığıyla Kıbrıs'a aktarılıyordu. Soruşturmacılara göre buradan sonra paranın yasa dışı kökenini gizlemeyi amaçlayan ikinci bir süreç başlıyordu.
Hesaptan hesaba sürekli transferler, nakit çekimler, yatırımlar ve varlık alımlarıyla paralar tedricen normal ekonomiye sokuluyor, böylece sanki sıradan iş faaliyetlerinden gelen paralarmış gibi görünüyordu. Avrupa Savcılığı'nın soruşturması bu yüzden yalnızca KDV dolandırıcılığıyla sınırlı değil. Dört Kıbrıslı ayrıca suçtan elde edilen gelirlerin aklanması, yani kara paranın aklanması ve suç örgütüne katılma suçlamalarıyla da inceleniyor.
Varlıklara tedbir
Söz konusu işlemlerin üzerinden altı yıl geçti. Soruşturma şimdi Yunanistan'da somut sonuçlar doğuruyor.
12 Mart 2026'da bir Alman mahkemesinin dört kararı çıkarıldı. Yunan savcılık kararına göre bu kararlar, dört iddia edilen başın mal varlıklarına el konulmasını öngörüyor ve 80.860.171 euroluk tutara atıfta bulunuyor. 13 Ekim'de Avrupa Savcılığı'nın yetkili savcısı Harikleia Thanu, 199/2026 numaralı kararı imzaladı. Kararla Yunanistan'daki mal varlıklarına tedbir konulmasına hükmedildi. Odak noktasında Glifada'da üçüncü kat, 78 metrekarelik bir daire ve aynı apartmanda 4 metrekarelik bir depo var. Savcılık ayrıca iki otomobilin de tedbir altına alınmasına karar verdi: bir DS 3 Crossback ve bir Audi A3 45 TFSIe. Karar bu varlıklarla sınırlı değil. Belirtilen beş kişinin Yunanistan'da bulunan banka hesapları, yatırım ürünleri, kasalar ile taşınır ve taşınmaz mal varlıkları da, bu kararın kapsamına girmeleri halinde tedbir altına alınacak.
Avrupa'daki yargı makamları, KDV'nin yasa dışı yollarla ele geçirilmesine yönelik örgütlü ve koordineli bir faaliyetin ciddi işaretleri olduğunu düşünüyor. «Cyprus Boys» hikâyesi, ekonomik suçun daha az görünen bir yüzünü ortaya koyuyor. Ürünlerin gerçekten var olduğu, şirketlerin ticari işlem yapıyormuş gibi göründüğü ve paraların bankacılık ve finans sistemleri üzerinden aktarıldığı bir yapıda, bu hareketlerin arkasında yetkililere göre büyük bir vergi dolandırıcılığı mekanizması işliyor olabilir.
