Üst düzey bir İran kaynağı Cumartesi günü, ABD'nin Katar ve diğer yabancı bankalarda tutulan donmuş İran varlıklarını serbest bırakmayı kabul ettiğini açıkladı. Ancak ABD'li bir yetkili bu iddiayı derhal yalanladı.
Üst düzey İran kaynağı, ABD'nin bu adımını İslamabad'daki müzakerelerde bir anlaşmaya ulaşma konusundaki "ciddiyetin" göstergesi olarak değerlendirdi. Kaynak, bunun "ABD tarafına iletilen mesajlardaki" İran taleplerinden biri olduğunu ve Tahran'ın varlıkların serbest bırakılması konusunda ABD'nin onayını aldığını söyledi.
Konunun hassasiyeti nedeniyle ismini vermek istemeyen kaynak Reuters'a yaptığı açıklamada, varlıkların serbest bırakılmasının "Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişin sağlanmasıyla doğrudan bağlantılı" olduğunu belirtti. Bu konunun müzakerelerde kilit gündem maddesi olması bekleniyor.
Üst düzey kaynak, ABD'nin serbest bırakmayı kabul ettiği varlıkların değerini açıklamadı. İkinci bir İran kaynağı ise ABD'nin Katar'da tutulan 6 milyar dolarlık donmuş İran fonunu serbest bırakmayı kabul ettiğini söyledi.
Katar Dışişleri Bakanlığı yorum talebine henüz yanıt vermedi.
Fonlar sekiz yıl önce dondurulmuştu
Söz konusu 6 milyar dolar, ilk olarak 2018'de dondurulmuş ve 2023'te bir ABD-İran esir takası anlaşması kapsamında serbest bırakılması planlanmıştı. Ancak İran'ın müttefiki Filistinli militan örgüt Hamas'ın 7 Ekim 2023'te İsrail'e saldırı düzenlemesinin ardından Başkan Joe Biden yönetimi fonları yeniden dondurdu.
ABD'li yetkililer o dönemde İran'ın öngörülebilir gelecekte bu paraya erişemeyeceğini belirterek Washington'ın hesabı tamamen dondurma hakkını saklı tuttuğunu vurguladı.
Fonlar, İran'ın Güney Kore'ye yaptığı petrol satışlarından kaynaklanıyordu. Başkan Donald Trump ilk başkanlık döneminde 2018'de İran'a yaptırımları yeniden uygulamaya koyarak dünya güçleri ile Tahran arasındaki nükleer anlaşmayı iptal ettikten sonra bu fonlar Güney Kore bankalarında bloke edilmişti.
Doha'nın arabulculuk ettiği Eylül 2023 ABD-İran esir takası kapsamında para Katar'daki banka hesaplarına aktarıldı. Takas anlaşmasıyla İran'da tutulan beş ABD vatandaşı, fonların serbest bırakılması ve ABD'de tutulan beş İranlının serbest bırakılması karşılığında serbest kaldı.
ABD'li yetkililer o dönemde paranın yalnızca insani amaçlarla kullanılmak üzere kısıtlandığını açıklamıştı. Fonlar, ABD Hazine Bakanlığı denetiminde onaylı tedarikçiler aracılığıyla İran'a gönderilecek gıda, ilaç, tıbbi ekipman ve tarım ürünleri için harcanacaktı.
