İran'ın baş müzakerecisi ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD ile üç aydır süren çatışmayı sona erdirmeye yönelik olası bir anlaşmayı görüşmek üzere Pazartesi günü Doha'da Katar Başbakanı ile bir araya geldi. Ziyaret hakkında bilgi sahibi bir yetkili durumu doğrularken, Washington ve Tahran ani bir ilerleme beklentilerini düşük tuttu.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Yeni Delhi'de yaptığı açıklamada Washington'ın İran'la "başka bir yoldan" ilgilenmesinden önce diplomasiye "başarı için her fırsatın tanınacağını" söyledi.
Rubio, masada "oldukça sağlam bir teklif" bulunduğunu belirtti. Bu teklif Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını ve nükleer mesele üzerinde gerçek, kapsamlı ve süre sınırlı bir müzakerenin başlatılmasını içeriyor.
ABD Başkanı Donald Trump daha sonra Truth Social'da İran ile görüşmelerin "güzel bir şekilde" ilerlediğini belirtirken, müzakerelerin çökmesi halinde yeni saldırıların gelebileceği uyarısında bulundu.
Trump, "Ya herkes için harika bir anlaşma olacak ya da hiç anlaşma olmayacak" yazdı.
İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Esmaeil Baghaei, birçok konuda ilerleme kaydedildiğini ancak tarafların nihai bir anlaşmadan hâlâ uzak olduğunu vurguladı.
Doha görüşmelerine aşina bir yetkili Reuters'a yaptığı açıklamada, müzakerelerin ağırlıklı olarak Hürmüz Boğazı ve İran'ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoku üzerine yoğunlaştığını söyledi. İran Merkez Bankası başkanı da daha geniş bir uzlaşının parçası olarak dondurulan İran fonlarının serbest bırakılmasına ilişkin görüşmelere katıldı.
Baghaei, nükleer konuların ancak önce bir çerçeve anlaşmaya varılması halinde ele alınacağını belirtti.
Trump, çatışmanın temel amacının İran'ın nükleer silah geliştirmesini engellemek olduğunu defalarca ifade etti. Tahran bu iddiayı reddetmeye devam ediyor.
Yaptırımların kaldırılması, dondurulan petrol gelirlerinin serbest bırakılması ve İran destekli Hizbullah'a karşı İsrail'in Lübnan'daki savaşı dahil bölgesel çatışmalar konusunda önemli görüş ayrılıkları devam ediyor.
Müzakereler sürerken İran, yeni bir hava savunma sistemiyle "düşman" bir gizli insansız hava aracını düşürdüğünü iddia etti. İran devlet medyasına göre konum veya menşe açıklanmadı.
Fars haber ajansı, isimsiz yetkililerin "Bu bizden bir işaret; artık hiçbir gizli insansız hava aracı Basra Körfezi semalarına giremez" dediğini aktardı.
Trump ayrıca ek Arap ve Müslüman ülkeleri, ilk döneminde İsrail ile birkaç Arap devleti arasında aracılık ettiği diplomatik normalleşme anlaşmaları olan Abraham Anlaşmaları'na katılmaya çağırdı. Suudi Arabistan ve Katar'ı derhal katılmaya davet ederken Pakistan, Mısır, Ürdün ve Türkiye'yi de saydı.
Konuya aşina bir Pakistan kaynağı, İran diplomasisini Abraham Anlaşmaları ile ilişkilendirme girişimlerinin "birbirine bağlı olmadığını ve bağlanamayacağını" söyledi.
International Crisis Group'tan Ali Vaez, Trump'ın İran anlaşmasını İsrail ve bölge için faydalı olarak sunmaya çalıştığını ancak "kırılgan bir anlaşmanın" mutlaka "yeni bir Ortadoğu düzenini" temellendiremeyeceği uyarısında bulundu.
İran, dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz arzının yaklaşık beşte birinin normalde geçtiği Hürmüz Boğazı'nın yönetimi konusunda henüz nihai bir düzenlemeye varılmadığını açıkladı.
İran devlet televizyonu, son 24 saatte Devrim Muhafızları deniz kuvvetlerinin izniyle 32 gemi ve beş petrol tankerinin boğazdan geçtiğini bildirdi.
Petrol fiyatları Pazartesi günü müzakerelerin sonunda bir anlaşma üretebileceğine dair artan iyimserlik nedeniyle yüzde dörtten fazla düştü.
İki kaynak da Reuters'a İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'nun, İsrail'in artık Trump'ın çatışmayla ilgili karar alma sürecini etkileme kapasitesinin sınırlı olduğunu özel olarak kabul ettiğini söyledi.
