ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth Salı günü, İran'a karşı sürdürülen savaşta önümüzdeki günlerin belirleyici olacağını söyledi ve Tahran'ı anlaşma yapmazsa çatışmanın şiddetleneceği konusunda uyardı.
İran Devrim Muhafızları yeni bir tehditle karşılık verdi. Muhafızlar, Çarşamba gününden itibaren İran'a yönelik saldırılara misilleme olarak bölgedeki ABD şirketlerini hedef alacaklarını açıkladı. Listede Microsoft, Google, Apple, Intel, IBM, Tesla ve Boeing dahil 18 şirket yer alıyor.
İran daha önce Dubai açıklarında tam yüklü bir petrol tankerini ateşe vermişti. ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırmasının ardından İran'ın Körfez'de veya Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere yönelik gerçekleştirdiği en son saldırı bu oldu.
ABD Başkanı Donald Trump Pazartesi günü, İran barış anlaşmasını kabul etmez ve boğazı açmazsa ülkenin enerji tesislerini yok etmekle tehdit etti. Hürmüz Boğazı, küresel petrol sevkiyatı için hayati bir su yolu olup İran tarafından fiilen kapatılmış durumda.
Hegseth: Trump Anlaşma Yapmaya Hazır
Trump Salı günü, savaşta yardım etmeyen ülkeleri eleştirdi. Fransa ve İngiltere'yi hedef alan Trump, bu ülkelerin "gecikmiş bir cesaret bulup" boğazı ele geçirmelerini ve kendi petrollerini almalarını söyledi. Reuters'a konuşan kaynaklar, Fransa'nın hava sahasının ABD silahlarının savaşta kullanılmak üzere taşınması için kullanılmasına izin vermediğini belirtti.
Cumartesi günü Ortadoğu'daki ABD birliklerini ziyaret ettiğini söyleyen Hegseth, Trump'ın anlaşma yapmaya istekli olduğunu ve görüşmelerin devam ettiğini ve güçlendiğini ifade etti. Ancak İran uyum sağlamazsa ABD'nin savaşa devam etmeye hazır olduğunu vurguladı.
Hegseth Washington'da yaptığı açıklamada şunları söyledi: "Giderek daha fazla seçeneğimiz var, onların ise giderek daha azalıyor. Sadece bir ayda koşulları biz belirledik. Önümüzdeki günler belirleyici olacak. İran bunu biliyor ve askeri olarak yapabileceği neredeyse hiçbir şey yok."
Bir aydır süren çatışma bölgeye yayıldı. Binlerce kişi hayatını kaybetti, enerji tedarikleri aksadı ve küresel ekonominin sarsılma tehlikesi ortaya çıktı.
Petrol Fiyatları Rekor Aylık Artışa Yöneldi
Tankere yönelik saldırının ardından ham petrol fiyatları yeniden kısa süreli bir sıçrama yaşadı. Tanker, mevcut fiyatlarla 200 milyon doları aşan değerde yaklaşık 2 milyon varil petrol taşıma kapasitesine sahip.
Yükselen petrol ve yakıt fiyatları ABD'de hane halkı bütçelerini de olumsuz etkilemeye başladı. Bu durum, Kasım'daki ara seçimler öncesinde Trump ve Cumhuriyetçi Parti için siyasi bir sorun haline geldi.
ABD'de benzinin ulusal ortalama perakende fiyatı, fiyat takip servisi GasBuddy verilerine göre Pazartesi günü üç yıldan fazla bir süre sonra ilk kez galon başına 4 doları aştı. Küresel arz sıkışıklığı Brent ham petrol vadeli işlemlerini yüzde 4,7 artışla varil başına 118 doların üzerine taşıdı ve rekor aylık kazanç yoluna girdi.
Dubai yetkilileri, Kuveyt bandıralı Al-Salmi tankerine yönelik drone saldırısının ardından yangının kontrol altına alındığını, petrol sızıntısı ve mürettebat yaralanması olmadığını açıkladı. Geminin sahibi Kuwait Petroleum Corp, gövdenin hasar gördüğünü bildirdi ve Al-Salmi'nin fotoğrafları bunu doğruladı.
LSEG verilerine göre gemi Çin'in Qingdao limanına yol alıyordu. İzleme servisi TankerTrackers.com'a göre gemide 1,2 milyon varil Suudi ham petrolü ve 800 bin varil Kuveyt ham petrolü bulunuyordu.
Al-Salmi hedeflenen gemi olmayabilir. İran Devrim Muhafızları, İsrail ile bağlantısı nedeniyle Körfez'deki bir konteyner gemisini hedef aldıklarını söyledi. Ancak denizcilik verilerine göre Al-Salmi'nin yanında demirli olan Singapur bandıralı Haiphong Express'i kastettikleri anlaşıldı.
Uluslararası Arabuluculuk Girişimleri
ABD Genelkurmay Başkanı General Dan Caine, Washington'da gazetecilere ABD'nin İran'ın kapasitelerini zayıflatmaya ve yok etmeye devam ettiğini söyledi.
Caine, ABD ordusunun kilit üretim ve araştırma tesislerini vurmaya devam ettiğini ve 150'den fazla İran deniz gemisini imha ettiğini belirtti. Hegseth ise ABD saldırılarının İran'da yaygın firar olaylarına neden olduğunu söyledi.
İki ABD yetkilisinin Reuters'a verdiği bilgiye göre, ABD Ordusunun seçkin 82. Hava İndirme Tümeni'nden binlerce asker Pazartesi günü Ortadoğu'ya ulaşmaya başladı. Bu takviyeler, Trump'ın seçeneklerini İran'a kara saldırısını da kapsayacak şekilde genişletebilir.
Saldırıların yavaşlama belirtisi göstermemesiyle birlikte Pakistan savaşta arabuluculuk yapmaya çalışıyor. Çin ve Pakistan dışişleri bakanları Salı günü Pekin'de bir araya gelerek derhal ateşkes çağrısında bulundu ve barış görüşmelerinin en kısa sürede başlatılmasını istedi.
İran, son bir aydır süren ağır ABD ve İsrail saldırılarına rağmen meydan okumaya devam ediyor. ABD barış tekliflerini aracılar vasıtasıyla alan İran'ın Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Pazartesi günü bu teklifleri "gerçekçi olmayan, mantıksız ve aşırı" olarak nitelendirdi.
Yeni Saldırılar
Savaş yayılmaya devam etti. Yemen'deki İran yanlısı Husiler İsrail'e ateş açarak savaşa girdi. Türkiye ise Pazartesi günü İran'dan fırlatılan bir balistik füzenin Türk hava sahasına girdiğini ve düşürüldüğünü bildirdi.
Savaş ayrıca İsrail ile İran destekli Lübnan örgütü Hizbullah arasındaki çatışmayı yeniden alevlendirdi. Savaşta en yüksek can kaybını yaşayan İran, ABD'nin askeri üslere sahip olduğu Körfez Arap ülkelerindeki hedeflere ateş açtı.
İran'ın kuzeybatısındaki Zanjan kentinde bir Şii Müslüman ibadethanesine düzenlenen saldırıda üç kişi hayatını kaybetti.
İsrail ordusu Salı günü, istihbarat rehberliğinde Tahran'da bir balistik füze savaş başlığı fabrikasını, silah araştırma tesislerini ve füze fırlatma sistemlerini hedef alan gece hava saldırıları düzenlediğini açıkladı.
İsrail, güney Lübnan'da dört askerinin hayatını kaybettiğini bildirdi. Aynı bölgede iki ayrı olayda Endonezya'dan üç BM barış gücü askeri de yaşamını yitirdi.
