Üst düzey bir İran kaynağı Cumartesi günü, ABD'nin Katar ve diğer yabancı bankalarda tutulan donmuş İran varlıklarının serbest bırakılmasını kabul ettiğini söyledi. Kaynak, İslamabad'daki müzakerelerde Washington ile anlaşmaya varılması konusundaki "ciddiyetin" bir göstergesi olarak bu adımı memnuniyetle karşıladı.
Meselenin hassasiyeti nedeniyle isminin açıklanmasını istemeyen kaynak Reuters'a yaptığı açıklamada, varlıkların serbest bırakılmasının "Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişin sağlanmasıyla doğrudan bağlantılı" olduğunu belirtti. Bu konunun müzakerelerde kilit gündem maddelerinden biri olması bekleniyor.
Üst düzey kaynak, Washington'ın serbest bırakmayı kabul ettiği varlıkların değerini açıklamadı. İkinci bir İran kaynağı ise ABD'nin Katar tarafından tutulan 6 milyar dolarlık donmuş İran fonunu serbest bırakmayı kabul ettiğini söyledi.
ABD'den varlıkların serbest bırakılmasına ilişkin herhangi bir açıklama gelmedi. Katar Dışişleri Bakanlığı da yorum talebine yanıt vermedi.
Fonlar ilk olarak sekiz yıl önce dondurulmuştu. Söz konusu 6 milyar dolar 2018'de dondurulmuş ve 2023'te ABD-İran mahkum takası kapsamında serbest bırakılması planlanmıştı. Ancak İran'ın müttefiki Filistinli militan grup Hamas'ın 7 Ekim 2023'te İsrail'e saldırmasının ardından Başkan Joe Biden yönetimi fonları yeniden dondurdu.
ABD'li yetkililer o dönemde İran'ın öngörülebilir gelecekte bu paraya erişemeyeceğini belirterek Washington'ın hesabı tamamen dondurma hakkını saklı tuttuğunu vurguladı.
Fonlar, İran'ın Güney Kore'ye yaptığı petrol satışlarından kaynaklanıyordu. Başkan Donald Trump 2018'de ilk başkanlık döneminde İran'a yaptırımları yeniden uygulamaya koyup dünya güçleri ile Tahran arasındaki nükleer anlaşmayı iptal ettikten sonra bu paralar Güney Kore bankalarında bloke edilmişti.
Doha'nın arabuluculuk yaptığı Eylül 2023 ABD-İran mahkum takası kapsamında para Katar'daki banka hesaplarına aktarıldı. Takas anlaşması çerçevesinde İran'da tutulan beş ABD vatandaşı, fonların serbest bırakılması ve ABD'de tutulan beş İranlının salıverilmesi karşılığında serbest kaldı.
ABD'li yetkililer o dönemde paranın yalnızca insani amaçlarla kullanılmasının şart koşulduğunu açıkladı. Fonlar, ABD Hazine Bakanlığı denetiminde onaylı tedarikçiler aracılığıyla İran'a gönderilecek gıda, ilaç, tıbbi ekipman ve tarım ürünleri için harcanacaktı.
