Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) son uyarıları, Sayıştay Başkanı'nın endişeleri ve enerji uzmanlarının artan eleştirileri aynı sonuca işaret ediyor: Kıbrıs'ın acilen kapsamlı, uzun vadeli bir enerji stratejisine ihtiyacı var.
IMF'nin 2026 Madde IV değerlendirmesi, ülkenin ithal petrole bağımlılığını, elektrik bağlantısının olmayışını ve küresel enerji şoklarına karşı kırılganlığını vurguladı. Sayıştay Başkanı daha da ileri giderek, doğalgazın Kıbrıs'a getirilememesini son on yılın en büyük politika başarısızlıklarından biri olarak nitelendirdi ve petrol ürünlerine bağımlılık ile karbon emisyon izinlerinin maliyeti nedeniyle ekonominin yılda yaklaşık 300 milyon avro kaybettiğini tahmin etti.
Elektrik üretimi 2028 yılına kadar doğalgaza dönüştürülürse, daha düşük yakıt maliyetlerinden benzer büyüklükte tasarruf sağlanabilir.
Bu gözlemler münferit eleştiriler olarak görülmemelidir. Birlikte daha derin bir sorunu ortaya koyuyorlar. Kıbrıs'ın sadece bir enerji sorunu yok. Stratejik planlama ve uygulama sorunuyla karşı karşıya.
Yıllardır enerji politikası büyük ölçüde bireysel projeler, düzenleyici girişimler ve ortaya çıkan krizlere tepkiler tarafından yönlendiriliyor. Doğalgaz altyapısı, yenilenebilir enerji dağıtımı, elektrik piyasası reformu, enerji depolama, elektrik bağlantısı ve arıtma tesisleri genellikle uyumlu bir ulusal stratejinin bileşenleri olarak değil, ayrı girişimler olarak ele alındı. Sonuç, uygun fiyatlı, güvenli ve sürdürülebilir enerji sağlamakta zorlanan parçalı bir yaklaşımdır.
Bu parçalanmanın maliyeti giderek daha fazla göz ardı edilemez hale geliyor.
Kıbrıs, Avrupa'nın petrole en bağımlı elektrik sistemlerinden biri olmaya devam ediyor. Çoğu Avrupa ülkesi doğalgaz, yenilenebilir enerji kaynakları, depolama ve bağlantılar yoluyla enerji karışımını çeşitlendirirken, Kıbrıs elektrik üretimi için büyük ölçüde ithal petrol ürünlerine güvenmeye devam ediyor. Bu bağımlılık, tüketicileri ve işletmeleri değişken uluslararası petrol fiyatlarına maruz bırakırken, Avrupa Birliği Emisyon Ticaret Sistemi aracılığıyla da önemli maliyetler getiriyor.
Bu sadece bir enerji sorunu değil. Rekabet gücünü, altyapıyı ve ekonomik istikrarı etkiliyor.
