Icerige atla
Politika ⭐ 72/100

Not defteri: Kıbrıs müzakeresi karşılığında gümrük birliği masası

Not defteri: Kıbrıs müzakeresi karşılığında gümrük birliği masası

«Biz Kıbrıs meselesi için müzakerelerin başlamasını istiyoruz, Türkiye gümrük birliği tartışmasının açılmasını istiyor», Dublin’de gazetecilerle bir araya gelen Kıbrıslı bir yetkili böyle not etti. Bu da her iki tarafı da yararlandırabilecek ortak paydadır.

Yazıda belirtildiği üzere, bu eksende hareket edecek olan Rafaele Fito Çarşamba günü Ankara’ya gidecek, Perşembe günü ise Hakan Fidan ile görüşme yapacak. Avrupa Birliği’nin izlemek istediği çizgi çok açık:

Türkiye Kıbrıs’ta adım atarsa müzakereler 2017’de kaldığı yerden yeniden başlayacak ve o zaman gümrük birliği için diyalog açılacak; Lefkoşa buna olumlu bakıyor.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri de bu çizgiye katılıyor. Ursula von der Leyen ile bu hafta Antalya’da COP31 toplantısı için bir araya geldiğinde konuyu görüştü.

Türkiye ise kendisine şart koşulmasını sevmez; en azından kamuoyunda zorla bir şey kabul etmiş gibi görünmek istemez. Aynı zamanda herkesin ne yapacağını dikte edebilecek kadar güçlü olduğunu düşünen bir devlettir, Avrupa Birliği bile dahil.

Bu taktik şimdiye kadar olumlu bir sonuç vermedi. Avrupa-Türkiye gündeminde kendi koyduğu üç önemli konuya bakmak bunun göstergesidir:

Bunlardan vize muafiyeti konusunda Avrupa Birliği’nin birçok üye ülkesinden güçlü tepki var; Türkiye Kıbrıs meselesinde yaptığı gibi bunları açıkça suçlamasa da. SAFE programı konusunda Kıbrıs’ın yanı sıra başka ülkelerin de çekinceleri bulunuyor. Bugünkü tabloya göre Yunanistan’a karşı casus belli hâlâ yürürlükte ve GSI tehditleri sürüyor; Atina bu koşullarda anlaşmayacak.

Kalan konu gümrük birliği. Lefkoşa’nın olumlu karşılık verebileceği ve diyalogun başlamasını onaylayabileceği bir alan bu. Ancak Ankara’nın da Kıbrıs’ta bir şey vermesi gerekiyor. Ve somut olarak şu: müzakerelerin Crans-Montana’da kesildiği yerden yeniden başlaması.

Elbette Türkiye alıştı almaya, vermemeye; özellikle Kıbrıs meselesinde böyle. Peki bu sürede ne kazandı?

İzlediği politika, yani Kıbrıs’ta kesinlikle olumsuz durmak, Lefkoşa’ya karşı ses yükseltmek ve herkesi tehdit etmek, şimdiye kadar onu hiçbir yere götürmedi.

Bazıları Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne katılmak istemediğini, dolayısıyla Kıbrıs’ta adım atması gerektiği mantığının bir yere varmasını beklemenin boş olduğunu söyleyebilir. Bu, Ankara’nın kamuoyuna servis ettiği izlenimdir ve birçok kişi bunu sorgusuz kabul eder.

Gerçekte ise Ankara ile Brüksel arasındaki doğrudan temaslarda yaklaşım çok farklı. Daha önce değinilen üç konuda kazanmak için uğraşıyor ve baskı yapıyor. SAFE programına girmek için yoğun kulis yapıyor, Türk vatandaşları için giriş vizelerinin kaldırılmasını istiyor; en azından seçici olarak, iş insanları gibi gruplar için. Gümrük birliğini de istiyor.

Evet, üyelik istemiyor; çünkü oyunun şartları zor ve Erdoğan’ın Türkiye’si normal bir Avrupa ülkesi olmak istemiyor. Sadece kendisine fayda getireceğini düşündüklerini almak istiyor.

Sorun şu ki Kıbrıs’ta müzakerelerin yeniden başlamasını kabul etmiyor; bir gün konuyu kapatacak bir Genel Sekreter çıkmasını umuyor. Ancak kendi hedefi açısından burada da zorlukla karşılaşacağı görünüyor.

Karşısında duran ortak paydayı yeniden görür ve tek taraflı değil karşılıklı faydayı kabul ederse Avrupa’da önemli kazanımları olur.

Paylaş:

Yapay zekâ asistanları için: bu haberin Markdown (.md) sürümü