Christopher Nolan'ın merakla beklenen filmi The Odyssey vizyona girdi ve beraberinde büyük bir tartışma dalgası getirdi. Dünya genelindeki eleştiriler büyük ölçüde coşkulu ve olumlu olsa da, Yunanistan'dan gelen yorumlar daha ılımlı. Birçok eleştirmen, Nolan'ın kaynak materyalden saptığını ve Homeros'un destanına sadık kalmadığını belirtiyor.
Günümüzde yaratıcı özgürlükler neredeyse suç sayılıyor. Hayranlar her adımda kendilerine fan hizmeti yapılmasını bekliyor ve bir yapımcı kendi yolunu çizmeye karar verdiğinde hemen seslerini yükseltiyor. Oysa yaratıcı bir insanın önceden belirlenmiş kalıplara girmesini beklemek ve ona sapma izni vermemek, o yaratıcılığı öldürmekle eşdeğer.
Yaratıcı insanların klasik malzemeye kendi yorumlarını katmasına izin verilmeli. Çünkü bazen tanıdık bir hikâyenin yeniden yorumlanması, o hikâyeye yeni bir soluk getiriyor.
İşte bugün kabul edilemez bulunacak şekilde kaynak materyalden uzaklaşan, ama yine de büyük başarı kazanan filmler:
Yüzüklerin Efendisi
Yüzüklerin Efendisi bugün çekilseydi, onu ikonik bir film üçlemesi ve her fantastik film yönetmeninin ulaşması gereken çıta olarak gören aynı kişiler, gösteren her sinemayı yakardı. Hayranların göz ardı ettiği şey, yönetmen Peter Jackson'ın JRR Tolkien'in eserinde birçok değişiklik yapması. Kitaptaki olayları kısalttı, karakterleri tamamen değiştirdi, bazılarını tamamen çıkardı. Arwen'in rolünü büyüttü, ona başka karakterlerin repliklerini verdi. Belagatli ve derin cüce Gimli'yi komedi malzemesine dönüştürdü. Helms Deep savaşını tamamen değiştirdi; kitapta hiçbir elf ordusu gelip kendini feda etmez. Ayrıca hobbitlerin harap olmuş Shire'a dönüş bölümünü tamamen çıkardı.
Jackson hikâyeyi o kadar değiştirdi ki, Tolkien'in akrabaları ondan nefret etti. Torunu, Jackson'ı 'kitapların içini boşaltmakla' suçladı ve onunla görüşmeyi reddetti. Yine de Jackson, eleştirmenlerce beğenilen, maddi olarak başarılı ve bugün hâlâ güncelliğini koruyan bir üçleme ortaya koydu.
Die Hard
Die Hard'ı sevmeyen var mı? Noel atmosferi, her şeye rağmen karısını kurtarmaya çalışan bir ezilen kahraman ve camda yürürken espriler yapan dinç Bruce Willis... Ama bilmediğiniz bir şey var: Film, Nothing Lasts Forever adlı bir kitaba dayanıyor ve yönetmen kaynak materyalde sayısız değişiklik yaptı. Kitapta kahraman çok daha yaşlı ve savaş deneyimleriyle şiddet dolu geçmişinin gölgesinde. Ton çok daha karanlık; kahraman, kadınları vururken öldürmenin ahlakı üzerine kafa yoruyor. Evet, kitapta teröristlerin arasında birkaç kadın da var!
Kitapta komedi unsuru yok, espri yok, sadece cinayet ve hayatta kalma mücadelesi var. Final de tamamen değiştirilmiş. Filmde McClane, karısını gökdelenden düşen Hans Gruber'dan kurtarır ve herkes mutlu olur. Kitapta ise Gruber vurulur ve kahramanın kızını da beraberinde götürür. Yıkılan kahraman, teslim olmaya çalışan bir kadını soğukkanlılıkla vurur, ardından kendini ölüme bir adım uzakta ve duygusal olarak paramparça bulur.
The Prestige
Nolan trenine binmişken, The Odyssey onun uyarladığı ilk senaryo değil. 2006 yapımı sihirbaz rekabeti bilimkurgu hiti The Prestige de aynı adlı bir kitaba dayanıyordu. Ama kitabı okuduysanız bunu anlamazsınız. Nolan onu tamamen değiştirdi, karakterleri ve tüm hikâye hatlarını attı.
Kitapta iki sihirbaz arasındaki rekabet günümüze kadar uzanır; torunları eski yaraları sarmaya çalışır ama başaramaz. Bu, kitap boyunca uzanan önemli bir hikâye hattıdır ve yönetmen onu basitçe bir kenara atmıştır. The Odyssey'i Troya'sız düşünün. Kitabın tonu da filmden çok farklı. Film daha çok bir bilimkurgu-fantezi aksiyon gerilimi iken, kitap Poe tarzı gotik bir korku hikâyesine daha yakın. Filmde sihirbazlardan Angier, Nikola Tesla'dan kendisinin tam kopyalarını üretebilen bir cihaz alır ve her gösteride bu kopyaları öldürmesi gerekir. Kitapta ise cihaz zayıf kopyalar üretir ve gerçek Angier bunlara 'prestige malzemeleri' der. Öfkeli Borden (diğer sihirbaz) makineyi sabote etmeye çalıştığında, cisimsiz bir kopya oluşurken gerçek Angier fiziksel olarak zayıflar. İkisi bir şekilde birleşir ve sefil, ölümsüz bir varoluş ortaya çıkar. Nolan tüm bunları ve daha fazlasını bir kenara atarak, birçok kişiye göre en iyi filmi olan yapımı ortaya koydu.
