Wall Street, Elon Musk'ın roket ve uydu üreticisi SpaceX'in önümüzdeki ay beklenen dev halka arzıyla çalkalanıyor. Ancak son yılların en büyük halka arzlarının çok azı, hisselerin piyasaya geldiği anda yatırım yapanlara kazanç sağladı.
Reuters'ın son beş yılda en yüksek değerlemeye sahip 50 halka arzı üzerinde yaptığı analize göre, yatırımcılar yaklaşık dörtte üç oranında bir S&P 500 endeks fonu satın almış olsalardı daha kazançlı çıkacaklardı. Veriler, değerlemeleri hisse piyasaya çıkmadan çok önce zirveye ulaşan şirketler arasında ucuz fırsat bulmanın ne kadar zor olduğunu gözler önüne seriyor.
Reuters'ın takip ettiği halka arzların her birinden hisse alan bir yatırımcı, 21 Mayıs itibarıyla ortalama yüzde 27 kazanç elde ederdi. Bu rakam, aynı dönemde S&P 500'ün sağladığı ortalama yüzde 53'lük getirinin gerisinde kalıyor. Analiz, alıcının hisseleri halka arz fiyatından satın alabildiğini varsayıyor; oysa bu seçenek perakende yatırımcılara çoğu zaman sunulmuyor.
Analiz, bir hissenin ilk işlem gününde yapılan çılgın alımların yatırımcıya daha da düşük getiri sağladığını ortaya koyuyor.
Triple D Trading'in tescilli işlemcisi Dennis Dick, "Bu şirketlerin erken aşamalarında olmadıkça ve halka arz öncesinde hisse almadıkça para kazanmak zor" dedi.
YÜKSEK DEĞERLEMELERE DİKKAT
SpaceX'in (SPCX.O) halka arzının ardından OpenAI ve Anthropic'in de borsaya açılması bekleniyor. Yapay zekâ şirketlerine duyulan ilgi, ABD borsasını rekor seviyelere taşıdı.
"SPCX" sembolüyle işlem görecek SpaceX, izahnamesini çarşamba günü dosyaladı ve hisse satışı 11 Haziran gibi erken bir tarihte başlayabilir. Kurucu Elon Musk, Robinhood, SoFi ve diğer alım-satım platformları aracılığıyla bazı hisseleri perakende yatırımcılara daha düşük fiyattan sunacak.
Uzay araştırma şirketinin 1,75 trilyon dolarlık değerleme hedeflediği belirtiliyor. Bu rakam Wall Street tarihindeki tüm önceki halka arzları gölgede bırakacak. Ancak Reuters analizi, böylesine yüksek rakamların yatırımcıya kazanç garantisi vermediğini gösteriyor.
Halka arzlar üzerinde çalışan Florida Üniversitesi profesörü Jay Ritter, halka açılan şirketlerin çoğunun uzun vadede S&P 500'ün gerisinde kaldığını belirtti. Fiyat/satış oranı özellikle yüksek olan şirketlerin en kötü performansı sergilediğini söyledi.
1,75 trilyon dolarlık değerlemeyle SpaceX'in fiyat/satış oranı 100'e yaklaşacak. Bu rakam, yapay zekâ devi Nvidia'nın (NVDA.O) 24 olan fiyat/satış oranının çok üzerinde. SpaceX geçen yıl yaklaşık 5 milyar dolar zarar etti.
Ritter, "Yatırımcıların çok yüksek bir fiyat/satış oranı ödemeye razı olduğu her şirketin, geleceğin parlak olabileceğine dair çekici bir hikayesi var. Ama bilirsiniz, işler ters gidebilir" dedi.
İYİLER, KÖTÜLER VE ÇİRKİNLER
Analiz edilen halka arzlar arasında en büyük kazananlar yapay zekâ odaklı çip tasarımcıları Astera Labs (ALAB.O) ve Arm Holdings oldu. Astera, 2024'teki halka arzından bu yana yüzde 700'ün üzerinde yükseldi; Arm ise 2023'teki çıkışından bu yana yaklaşık yüzde 400 kazandı. Her iki performans da S&P'yi geride bıraktı.
Bir başka yapay zekâ çip tasarımcısı Cerebras Systems (CBRS.O), 14 Mayıs'taki halka arz fiyatına göre yüzde 52 yükseldi. Ancak şirketin hisseleri, gün içi en yüksek seviyesinden yaklaşık yüzde 27 geride.
Son yılların en büyük hayal kırıklıkları arasında Çinli araç paylaşım devi Didi Global yer alıyor. Aşırı talep gören halka arzının ardından şirket, 2022'de New York Borsası'ndan çıkarıldı. Tezgâh üstü piyasada işlem gören Didi Global hisseleri, 14 dolarlık halka arz fiyatına göre yaklaşık yüzde 74 değer kaybetti.
Elektrikli otomobil üreticisi Rivian Automotive (RIVN.O), kısa süreliğine ABD'nin en değerli ikinci otomobil üreticisi konumuna gelen 2021 halka arzından bu yana yüzde 82 geriledi. Şirket ürettiği her araç için zarar etmeye devam ediyor ve her çeyrekte yaklaşık 1 milyar dolar nakit eritiyor.
Tasarım yazılım şirketi Figma'nın (FIG.N) hisseleri geçen yıl Temmuz'daki ilk işlem gününde neredeyse dört katına çıktı. Ancak yatırımcıların üretken yapay zekânın Figma'nın teknolojisini değersizleştirebileceğinden endişe etmesiyle hisse, 33 dolarlık halka arz fiyatına göre yüzde 35 geriledi.
En sıcak halka arzlar bile geride kalabiliyor. Reuters'ın analize dahil etmediği Çinli e-ticaret şirketi Alibaba, değerleme açısından ABD tarihinin en büyük halka arzı rekorunu hâlâ elinde tutuyor. "Çin'in Amazon'u" olarak lanse edilen şirketin hisseleri 2014'teki Wall Street çıkışından bu yana iki katına çıktı; aynı dönemde S&P 500 yüzde 300'ün üzerinde getiri sağladı.
