ABD ve İran, Perşembe günü ikinci gün üst üste hava saldırıları düzenledi. Başkan Donald Trump, Tahran'ın derhal bir barış anlaşmasını kabul etmemesi halinde daha fazla saldırı yapılacağı tehdidinde bulundu.
Düşmanlıkların tırmanması, bu hafta başında Hürmüz Boğazı yakınlarında bir ABD Apache helikopterinin düşürülmesiyle başladı. Bu olay, İran genelinde ve bölgedeki ABD üslerine yönelik bir dizi misilleme saldırısını tetikledi.
Bu, Nisan ayında varılan kırılgan ateşkese yönelik en ciddi tehdit oldu. Şubat sonunda ABD-İsrail ortak hava saldırılarıyla başlayan savaşın hızlı bir şekilde sona ermesine yönelik umutları azalttı.
ABD ordusu, son saldırılarının, Tahran'ın 'haksız ve devam eden saldırganlığına' yanıt olarak İran genelinde 'askeri gözetleme kabiliyetlerini, iletişim sistemlerini ve hava savunma mevzilerini' hedef aldığını açıkladı.
Trump, Fox News muhabiri Trey Yingst'a Çarşamba akşamı yaptığı açıklamada, ABD saldırılarının kısa süre içinde duracağını ancak İranlı liderlerin ABD ile derhal bir anlaşma imzalamaması halinde ağır bombalamaya yeniden başlayacağını söyledi. Yingst bu bilgiyi X üzerinden paylaştı.
Trump'ın tırmanma tehdidinin ardından petrol fiyatları yaklaşık 3 dolar yükseldi ve Perşembe günü Asya piyasalarının erken işlemlerinde kazançlarını artırdı.
Orduya bağlı Merkez Komutanlığı, saldırıların başlamasından yaklaşık dört saat sonra, Tahran'da gece yarısını geçe tamamlandığını duyurdu.
İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), Kuveyt ve Bahreyn'deki hava üslerinde bulunan 18 ABD askeri hedefine ve Bahreyn'deki ABD Donanması Beşinci Filosu'na karşı misilleme saldırıları düzenlediğini açıkladı.
IRGC daha sonra ikinci gece üst üste Ürdün'deki el-Azrak hava üssünü de hedef aldığını ve ABD üssüne 12 balistik füze fırlattığını duyurdu.
ABD müttefiki Kuveyt ordusu, hava savunmasının düşman hava hedeflerini etkisiz hale getirdiğini belirtirken, Bahreyn kralının medya danışmanı X üzerinden yaptığı açıklamada, Bahreyn hava savunmasının İran saldırılarını önlediğini ve yok ettiğini söyledi.
ABD, İRAN'IN BOĞAZIN KAPALI OLDUĞU İDDİASINI YALANLADI
İran'ın en üst düzey askeri komutanlığı, aylardır büyük ölçüde kapalı olan Hürmüz Boğazı'ndan geçmeye çalışan herhangi bir geminin ateş altına alınacağı uyarısında bulundu. İran medyası iki ABD gemisine ateş açıldığını öne sürdü.
ABD Merkez Komutanlığı, boğazın kapalı olduğunu veya gemilerinin vurulduğunu reddederek, İran'ın tehditlerine rağmen ticari gemilerin boğazdan geçişine devam ettiğini bildirdi.
İranlı haber ajansları, 93 milyon nüfuslu ülkenin boğaz yakınındaki Sirik, Kargan, Bandar Abbas, Minab ve Karaj'ın yanı sıra Hazar Denizi'ne daha yakın olan kuzeydeki Varamin dahil birçok kentinde patlamalar meydana geldiğini bildirdi.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, bu hamleyi İran'ı çatışmayı sona erdirecek bir anlaşma yapmaya zorlama çabası olarak sundu.
Saldırıların 'askeri çıkarlarımızı ilerleteceğini ve diplomatik konumumuzu da güçlendireceğini' söyledi. Florida'daki Merkez Komutanlığı ziyareti sırasında gazetecilere konuştu.
'Bu gece onlara sert vuracağız ve umarım İran iyi bir karar verir. Bombalarla müzakere etmemiz gerekirse, bombalarla müzakere ederiz.' dedi.
ABD ve İran, geçici ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana birkaç kez karşılıklı ateş açtı. Müzakereler dördüncü ayına giren savaşı sona erdirmek için başarısız oldu.
Trump, bir atılım sinyali olmamasına rağmen bir anlaşmanın yakın olduğunu defalarca söylerken, aynı zamanda bombalamaya yeniden başlama tehdidini de savurdu.
Çarşamba günü erken saatlerde ABD ordusu, Pazartesi günü stratejik su yolunun yakınında bir ABD savaş helikopterinin düşürülmesinin ardından Hürmüz Boğazı çevresindeki hava savunma ve radar mevzilerini hedef aldı.
İran, ABD'nin 10 köye içme suyu sağlayan rezervuarları vurduğunu ve uluslararası hukuku ihlal ettiğini öne sürdü.
Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Bekayi, 'Bu sadece bir tali hasar değil, hesaplanmış bir savaş suçu ve insan haklarının açık bir ihlalidir.' dedi.
Pentagon, yorum talebine hemen yanıt vermedi.
Savaş binlerce kişinin ölümüne yol açtı ve küresel ham petrol ile sıvılaştırılmış doğal gaz arzının yaklaşık beşte birini sekteye uğratarak fiyatları keskin bir şekilde yukarı çekti.
İran, Hürmüz Boğazı'ndan geçişi engellerken, ABD de İran limanlarına kendi ablukasını uyguladı.
Çatışma, Beyaz Saray için siyasi bir baş ağrısı haline geldi. Anketler, yüksek benzin fiyatları nedeniyle seçmen öfkesi arasında Trump'ın onay oranlarının düştüğünü gösteriyor.
Bazı Cumhuriyetçiler, savaşın popüler olmamasının Kasım ayındaki ara seçimlerde Kongre'nin kontrolünü kaybetmelerine mal olabileceğinden açıkça endişe duyduklarını ifade ettiler.
LÜBNAN'DA ÇATIŞMALAR DEVAM EDİYOR
İsrail ile İran destekli Hizbullah militanları arasında Lübnan'da paralel bir savaşta çatışmalar devam etti.
Lübnanlı güvenlik kaynakları, Çarşamba günü güney Lübnan'a düzenlenen İsrail hava saldırılarında en az 13 kişinin öldüğünü bildirirken, Hizbullah İsrail güçlerine karşı yeni saldırılar düzenlediğini iddia etti.
İsrail ordusu, Perşembe günü erken saatlerde kuzey İsrail'in çeşitli bölgelerinde sirenler çalmasının ardından, güney Lübnan'da İsrail askerlerinin operasyon yaptığı bir bölgeye bitişik iki 'fırlatma' tespit edildiğini açıkladı.
Tahran'ın talepleri arasında İsrail'in Lübnan'daki saldırılarına son verilmesi, İran'a yönelik yaptırımların kaldırılması, dondurulmuş milyarlarca dolar varlığın serbest bırakılması ve boğaz üzerindeki kontrolünün tanınması yer alıyor.
Trump, İran'ın Hürmüz'den geçen deniz taşımacılığına yönelik kısıtlamalarına son vermesi gerektiğini söylüyor. Ayrıca herhangi bir barış anlaşmasının İran'ın nükleer silah geliştirmesini engellemesi gerektiğini belirtiyor. İran ise böyle bir niyeti olduğunu reddediyor.
