ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Pazar günü İran ile barış görüşmeleri için İsviçre'nin Bürgenstock bölgesine ulaştı. Washington'ın ilişkilerde yeni bir sayfa açma arzusuyla gerçekleştirdiği ziyarette, her iki ülke de savaşlarına kalıcı bir son bulmayı hedeflerken, İran'ın hayati önemdeki Hürmüz Boğazı'nı kapattığı yönündeki iddiaları konusunda anlaşmazlık yaşıyor.
ABD ve İran görüşmeler sürerken 60 günlük bir ateşkes konusunda anlaşmış olsa da, Tahran yönetimine bağlı İslam Devrim Muhafızları Ordusu Cumartesi günü Hürmüz Boğazı'nı kapattığını duyurdu. ABD ordusu ise ticari gemilerin su yolunda faaliyet göstermeye devam ettiğini bildirdi.
Bu gelişmeler, her iki tarafın da Pakistan'ın arabuluculuğunda hazırlanan ve Çarşamba günü Başkanlar Donald Trump ile Mesud Pezeşkiyan tarafından imzalanan yaklaşık dört aylık savaşı sona erdirme amacı taşıyan geçici anlaşmayı ilerletmek istediği görüşmeleri zorlaştırabilir.
Devrim Muhafızları, İsrail'in Lübnan'da ABD'nin ateşkes taahhütlerini ihlal eden 'suçlarına' işaret ederek, gemilerin Boğaz'a yaklaşmaları halinde risk altında olacakları uyarısında bulundu. Boğaz, küresel petrol ve gaz tedariki için hayati bir kanal konumunda. Ancak ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Cumartesi günü 55 ticari geminin boğazdan geçtiğini ve küresel piyasalara yönelik 17 milyon varilden fazla petrol taşındığını açıkladı.
HÜRMÜZ BOĞAZI VE LÜBNAN KRİTİK NOKTA OLMAYA DEVAM EDİYOR
ABD güçleri ticari trafiğin devamını sağlayacaklarını duyurdu.
Trump, 60 günlük ateşkes sırasında ve sonrasında boğazdan geçiş için herhangi bir ücret alınmayacağını, ancak barış görüşmelerinin başarısız olması halinde ABD'nin bir ücret uygulayabileceğini söyledi. Sosyal medya paylaşımında, barış anlaşmasının tamamlanmaması durumunda ABD'nin 'Orta Doğu ülkelerine Koruyucu Melek olarak sunduğu hizmetler karşılığında' bir geçiş ücreti alma olasılığından bahsetti.
İran dini lideri Ayetullah Mücteba Hamenei'nin danışmanı Muhammed Muhbir, X platformunda ABD'yi İran ile yapılan 14 maddelik geçici anlaşmanın Lübnan'ı da kapsayan 'tüm cephelerde' ateşkes içeren birinci maddesini uygulamamakla suçladı.
Anlaşmanın sadece kağıt üzerinde kalması halinde Orta Doğu enerji akışının durmaya devam edeceğini söyledi.
İsrail güçleri ile İran destekli Hizbullah militan grubunun birbirine saldırmasıyla Lübnan ateşkesi kırılgan görünüyor.
İran medyasına göre, İran heyetine başmüzakereci Muhammed Bager Kalibaf başkanlık ediyor ve heyette Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin yanı sıra üst düzey güvenlik, merkez bankası ve petrol yetkilileri de yer alıyor. ABD müzakere ekibinde Vance'in yanı sıra özel temsilciler Steve Witkoff ve Trump'ın damadı Jared Kushner de bulunuyor.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İran'ın İsviçre'de taahhütlerin yerine getirilmesi için baskı yapacağını, geçmişte diğer tarafın anlaşmalara uymadığını belirtti.
Pakistan Dışişleri Bakanlığı, Başbakan Şahbaz Şerif ve Ordu Komutanı Mareşal Seyid Asım Münir'in bu hafta sonu yapılacak oturumlara katılacağını duyurdu.
ABD'den ayrılmadan önce Fox News'e röportaj veren Vance, ateşkesin kalıcı olacağına inandığını ve Hürmüz Boğazı'nın kapandığına dair herhangi bir kanıt görmediğini söyledi.
Maryland'deki Joint Base Andrews'de gazetecilere konuşan Vance, müzakerelerin muhtemelen 'birkaç gün süreceğini' belirterek, 'Umarım nükleer konuda ve Lübnan ateşkesi konusunda ilerleme kaydedebiliriz' dedi.
Başkan Yardımcısı ve eşi Usha Vance'in saat 05:59'da (03:59 GMT) İsviçre'deki Emmen Hava Üssü'ne ulaştığı bildirildi.
İSRAİL, LÜBNAN'DAKİ GÜÇLERİNİ SAVUNMA SÖZÜ VERDİ
Lübnan'da çatışmaların durması, ABD-İran görüşmelerinin Tahran'ın nükleer programı ve diğer konuları ele alması için ön koşullardan biriydi. Ancak Lübnan Sivil Savunması, oradaki ateşkesin yürürlüğe girmesinden saatler sonra, Cumartesi günü İsrail saldırılarında 20 kişinin öldürüldüğünü duyurdu.
İsrail, Hizbullah'ın saldırılarına yanıt verdiğini söylerken, İran destekli militan grup İsrail'in Lübnan'da 'hareket özgürlüğüne' izin vermeyeceğini belirtti. İsrail, İran-ABD anlaşmasının tarafı olmadığını ve güçlerini işgal ettiği Lübnan topraklarında tutacağını ifade ediyor.
Bir askeri açıklamada, İsrail'in ateşkese bağlı olduğu ancak İsrail'e veya güçlerine yönelik her türlü tehdide karşı eyleme devam edeceği belirtildi.
İsrail yayın kuruluşu Channel 12, başbakan ve savunma bakanının orduya Lübnan'da ateşkes talimatı verdiğini ancak ele geçirdiği bölgelerden çekilmeyeceğini bildirdi.
İsrail İbrani Üniversitesi tarafından yapılan ve Reuters ile paylaşılan bir ankete göre, İsraillilerin yaklaşık %92'si İran'ın ortak İsrail-ABD askeri kampanyasından İsrail'den daha fazla fayda sağladığını düşünürken, sadece %8'i İsrail'in galip geldiğine inanıyor. İsraillilerin neredeyse %90'ı savaşın hedeflerine ulaşılmadığını ve %70'inden fazlası Başbakan Binyamin Netanyahu'nun büyük başarılar elde edildiği yönündeki iddialarına inanmadığını belirtti.
Lübnan resmi haber ajansı NNA, İsrail savaş uçakları ve insansız hava araçlarının Cumartesi günü Hizbullah kaleleri olan güney Lübnan ve Beka Vadisi'ndeki noktaları vurduğunu duyurdu.
Bir İsrail askeri yetkilisi, Hizbullah'ın gece boyunca güney Lübnan'daki İsrail güçlerine 50'den fazla roket fırlattığını ve İsrail'in buna karşılık Hizbullah hedeflerine saldırdığını söyledi.
Lübnan Sağlık Bakanlığı, Mart ayından bu yana İsrail saldırılarında 4.057 kişinin öldürüldüğünü bildirdi.
