ABD ve İsrail'in İran'a saldırısının tetiklediği petrol ve doğalgaz krizi nedeniyle Rusya'nın en büyük tek petrol vergisinden elde ettiği gelir Nisan ayında iki katına çıkarak 9 milyar dolara ulaşacak. Reuters'ın hesaplamaları bu durumu perşembe günü ortaya koydu.
Reuters'ın hesaplaması, dünyanın en büyük ikinci petrol ihracatçısı Rusya'nın İran savaşından elde ettiği beklenmedik kazancın ilk somut kanıtlarından birini oluşturuyor. Petrol tüccarları bu savaşın yakın tarihin en ciddi enerji krizini tetiklediğini belirtiyor.
Şubat ayı sonunda ABD ve İsrail'in İran'a yönelik hava saldırılarının ardından İran, küresel petrol ve LNG akışının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapattı. Bu gelişme Brent vadeli işlemlerini 100 doların çok üzerine fırlattı.
Rusya'nın devasa petrol ve doğalgaz endüstrisinden elde ettiği ana gelir üretime dayanıyor. "Geniş kapsamlı vergi manevrası" olarak bilinen ve yıllardır süren sektörel vergi reformunun parçası olarak ham petrol ihracat vergisi 2024 başından itibaren sıfırlandı.
Reuters'ın ön üretim verilerine ve petrol fiyatlarına dayanan hesaplamalarına göre Rusya'nın petrol üretimi üzerindeki maden çıkarma vergisi Nisan ayında yaklaşık 700 milyar rubleye (9 milyar dolar) yükselecek. Bu rakam Mart ayındaki 327 milyar rublenin iki katından fazla. Gelir geçen yılın Nisan ayına kıyasla da yüzde 10 artış gösteriyor.
Rusya, 2026 yılının tamamı için maden çıkarma vergisinden 7,9 trilyon ruble bütçe geliri öngörmüştü.
Vergilendirmede kullanılan Rusya'nın Urals ham petrol fiyatı, Ekonomi Bakanlığı verilerine göre Mart ayında varil başına ortalama 77 dolara sıçradı. Bu, Ekim 2023'ten bu yana görülen en yüksek seviye oldu. Söz konusu fiyat Şubat ayındaki varil başına 44,59 dolara kıyasla yüzde 73 artış gösterdi ve bu yılki devlet bütçesinde öngörülen 59 dolarlık seviyenin de üzerine çıktı.
Kremlin salı günü yaptığı açıklamada, petrol ve doğalgaz piyasalarının temellerini sarsan ciddi küresel enerji krizi ortamında Rus enerjisine çok sayıda farklı yerden büyük talep geldiğini bildirdi.
Ancak Rusya'nın bu beklenmedik kazancının sınırları var. Rusya içindeki ekonomistler 2026'nın zorlu bir yıl olabileceği uyarısını defalarca yaptı.
Maliye Bakanlığı'nın çarşamba günkü açıklamasına göre Rusya, Ocak-Mart 2026 döneminde 4,58 trilyon ruble yani gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 1,9'u oranında bütçe açığı verdi.
Ukrayna'nın Moskova'nın mali kaynaklarını felç etmeyi amaçlayan Rus enerji altyapısına yönelik saldırıları da gelirlerin düşmesine katkıda bulundu ve petrol üretim kesintilerini tehdit ediyor.
Rusya'nın bu beklenmedik kazancının boyutu nihayetinde İran krizinin ne kadar süreceğine bağlı olacak.
