Yarım asırı aşkın bir süre sonra Ay'a yapılan ilk mürettebatlı uçuştan dönen dört Artemis II astronotu, damla şeklindeki Orion uzay aracıyla Cuma günü Dünya'ya doğru hızla ilerledi. Ekip, Güney Kaliforniya açıklarında Pasifik Okyanusu'na iniş yapmaya hazırlanıyor.
NASA'nın büyük ses getiren 10 günlük görevinin finali, Orion'un mürettebat kapsülünün servis modülünden ayrılmasıyla başlayacaktı. Ardından kapsül, Dünya atmosferine ateşli bir giriş yapacak, altı dakikalık bir radyo karartmasının ardından paraşütlerle denize inecekti.
Her şey yolunda giderse ABD'li astronotlar Reid Wiseman, Victor Glover ve Christina Koch ile Kanadalı astronot Jeremy Hansen, San Diego açıklarında Integrity adı verilen Orion kapsülüyle doğu saatiyle akşam saat 20:00 civarında (TSİ 03:00) okyanus yüzeyine güvenle inecek.
Dörtlü ekip, 1 Nisan'da Florida'daki Cape Canaveral'dan havalanmıştı. NASA'nın dev Uzay Fırlatma Sistemi roketi ekibi önce Dünya yörüngesine taşıdı, ardından ekip Ay'ın karanlık yüzünün etrafından dolanarak daha önce hiçbir insanın ulaşmadığı kadar uzaya ilerledi.
Mars'a Giden Yolda Bir Basamak
Ekip bu uçuşla 1960'lar ve 70'lerdeki Apollo programından bu yana Ay çevresinde uçan ilk astronotlar oldu. Glover, Koch ve Hansen ise sırasıyla bir Ay görevine katılan ilk siyahi astronot, ilk kadın ve ilk ABD vatandaşı olmayan kişi olarak tarihe geçti.
Orion uzay aracının 2022'deki insansız Artemis I test uçuşunun ardından gerçekleştirilen bu sefer, bu on yılın ilerleyen döneminde 1972'deki Apollo 17'den bu yana ilk kez astronotları Ay yüzeyine indirme planı için kritik bir genel prova niteliği taşıyordu.
Artemis programının nihai hedefi, Ay'da kalıcı bir üs kurarak insanlığın Mars'ı keşfetmesine zemin hazırlamak.
Soğuk Savaş dönemindeki Apollo ile tarihsel bir benzerlik içinde, Artemis II görevi de siyasi ve toplumsal çalkantıların gölgesinde gerçekleşti. ABD'nin yürüttüğü bir askeri çatışma ülke içinde geniş tepki topladı.
En son Ay uçuşunu büyük ilgiyle takip eden küresel izleyicilerin büyük bölümü için bu görev, büyük teknoloji şirketlerine duyulan güvenin azaldığı bir dönemde bilim ve teknolojinin başarılarını yeniden teyit etti. Kamuoyu yoklamaları, görevin hedeflerine geniş halk desteği olduğunu gösterdi.
Isı Kalkanı İçin Kritik Test
Dünya'ya dönüş, Orion uzay aracının ısı kalkanını kritik bir teste tabi tutacak. 2022'deki test uçuşunda atmosfere giriş sırasında kalkan beklenmedik düzeyde hasar ve aşınmaya maruz kalmıştı. Bu nedenle NASA mühendisleri, ısı birikimini azaltmak ve kapsülün yanma riskini düşürmek için Artemis II'nin iniş yörüngesini değiştirdi.
Orion saatte yaklaşık 40.235 kilometre hızla atmosfere dalacak ve kapsülün dışındaki sıcaklığın yaklaşık 2.760 santigrat dereceye ulaşması bekleniyor.
Yeniden hesaplanan iniş yolu aynı zamanda potansiyel iniş bölgesini daralttı ve kötü hava koşullarında hedef iniş seçeneklerini sınırladı. NASA yetkilileri Perşembe günü tercih edilen iniş bölgesi için hava durumu tahminlerinin olumlu göründüğünü açıkladı.
Isı kalkanının performansı kadar kritik olan diğer faktörler arasında uzay aracının hassas iniş yörüngesi ve yönlendirme iticileriyle yapılan rota düzeltme ateşlemeleri yer alıyor.
Üç rota düzeltme ateşlemesinin sonuncusu, okyanus inişinden yaklaşık beş saat önce Cuma öğleden sonra planlandı.
Kapsül atmosferin üst katmanlarına ulaştıktan sonra, altı dakikalık radyo karartması dahil 15 dakikadan kısa bir sürede iki set paraşüt açılıyor ve kapsül denize iniyor.
NASA, kurtarma ekiplerinin Orion'u emniyete alması, bir gemiye çekmesi ve astronotların kapsülden tek tek çıkmasına yardımcı olmasının yaklaşık bir saat daha süreceğini belirtti.
Uçuşun en uzak noktasında ekip, Dünya'dan 406.763 kilometre uzaklığa ulaşarak 1970'te Apollo 13 mürettebatının kırdığı yaklaşık 399.000 kilometrelik rekoru geride bıraktı.
