Anketi yanıtlayanların yüzde 88'i Kıbrıs'ta enerji geçişini acil görüyor. Yüzde 55'i ise daha düşük enerji faturası bekliyor. Bu iki oran, Avrupa Yatırım Bankası'nın (AYB) sekizinci İklim Anketi'ne göre AB'nin 27 üye ülkesi arasında en yüksek oranlar. AB genelinde daha düşük fatura bekleyenlerin oranı yüzde 20'de kalıyor.
Enerji fiyatlarındaki artışlar hanelerin günlük tercihlerini şimdiden etkiledi. Kıbrıs'ta yüzde 47'si gıda veya sağlık harcamalarını kıstı; AB'de bu oran yüzde 38. Aynı oran, market alışverişi ve doktor randevusu gibi temel ihtiyaçlar için otomobille yapılan seyahatleri de kıstı. Anketin diğer kısmında hiçbir üye ülke bu seyahatleri daha yüksek oranda kısıtladığını söylemedi. AB ortalaması yüzde 31.
Anket, 27 üye ülkede 23.000 kişiyle Ipsos bva tarafından yapıldı. Kıbrıs'ta 16 yaş ve üzerindeki 500 kişi ankete katıldı. AYB sonuçları perşembe günü yayımladı.
Her beş kişiden biri borç almak, yardım istemek veya enerji faturasını ödemeyi ertelemek zorunda kaldı
Kıbrıs'taki katılımcıların yüzde 72'si, elektrik, doğal gaz, yakıt veya ısınma petrolü fiyatlarındaki artışların son 12 ayda alım gücünü önemli ölçüde düşürdüğünü söyledi. AB'de bu oran yüzde 60. Katılımcıların yüzde 25'i etkiyi “çok önemli” olarak nitelendirdi; Birlik genelinde bu oran yüzde 20.
Her dört kişiden biri ısınmayı kıstı. Her beş kişiden biri ise borç almak, yardım istemek veya enerji faturasını ödemeyi geciktirmek zorunda kaldığını belirtti. AB'de bu oran yüzde 16.
Fiyat artışları, Kıbrıslıların yüzde 68'inin araba kullanma biçimini değiştirdi; AB'de bu oran yüzde 60. Temel ihtiyaçlar dışında yüzde 37'si hafta sonu gezilerini, tatilleri veya akraba ve arkadaş ziyaretlerini kıstı; AB'de bu oran yüzde 30. Yakıt tasarrufu için yüzde 23'ü daha yavaş araba kullanıyor. Yüzde 9'u ise bazı bireysel yolculukları araç paylaşımı, toplu taşıma veya bisikletle yapmaya başladı.
Kıbrıslılar enerji geçişinden ne bekliyor
Kıbrıs'taki katılımcıların yüzde 89'u, geçişle birlikte enerji fiyatlarının daha düşük veya daha istikrarlı olmasını bekliyor. Aynı oranda kişi, ithal petrol ve doğal gaza bağımlılığın azalmasını umuyor. Yüzde 82'si ise geçişin iklim değişikliğinin yavaşlamasına katkı sağlayacağını düşünüyor. Bu değerlendirmeyi her üye ülkede çoğunluk paylaşıyor; oranlar Estonya'da yüzde 58 ile Macaristan'da yüzde 87 arasında değişiyor.
AB enerji geçişini geciktirirse, Kıbrıs'taki katılımcıların yüzde 86'sı uzun vadede enerji fiyatlarının ve yaşam maliyetinin artma riskini görüyor; AB'de bu oran yüzde 79. Yüzde 84 ise ithal petrol ve doğal gaza daha fazla bağımlılıktan endişe ediyor; Birlik genelinde bu oran yüzde 78. Her iki konuda da Kıbrıs, üye ülkeler arasında en yüksek oranları kaydediyor.
Yüzde 75 ayrıca, AB enerji bağımsızlığını kazanırsa Avrupa kimliğiyle daha fazla gurur duyacağını söyledi. AB genelinde bu oran yüzde 62.
Önce güneş enerjisi
Kıbrıs'taki katılımcıların yüzde 89'u, düşük karbon emisyonlu enerji kaynaklarına öncelik verilmesini istiyor; AB'de bu oran yüzde 87.
Ayrı ayrı kaynaklara bakıldığında güneş enerjisi Kıbrıs'ta yüzde 81 ile öne çıkıyor; AB'de bu oran yüzde 52. Doğal gaz yüzde 47 ile onu takip ediyor. Bu oran Birlik içindeki en yüksek oran ve AB ortalaması olan yüzde 10'un oldukça üzerinde. Rüzgâr enerjisini ise yüzde 18 tercih ediyor; bu da AB'deki en düşük oranlardan biri.
Geçiş ekipmanı konusunda yüzde 48, daha uzun sürse bile rekabetçi bir Avrupa temiz teknoloji sanayisinin geliştirilmesini tercih ediyor. Yüzde 42 ise bu teknolojilerin ithal ekipmanla daha hızlı yaygınlaştırılmasını yeğliyor.
Yüzde 71 diğer ülkelerle daha yakın işbirliği istiyor; AB'de bu oran yüzde 68. Yüzde 23 ise Kıbrıs'ın esas olarak kendi imkânlarına dayanmasını tercih ediyor. Yatırımların üye ülkeler tarafından ortaklaşa finanse edilmesini yüzde 66 destekliyor; AB'de bu oran yüzde 59. Yüzde 23 ise her ülkenin kendi yatırımlarının maliyetini karşılamasını tercih ediyor.
