Kıbrıs hükümeti, Sosyal Sigorta Fonu'nun (SIF) fazlalarından borçlanmayı durduracak ve 12 milyar euroluk borcunu 2028 yılı sonundan itibaren kademeli olarak ödemeye başlayacak. Çalışma Bakanı Marinos Muşuttas bu kararı dün açıkladı.
Muşuttas, dün toplanan Çalışma Danışma Kurulu oturumunda sosyal ortaklara hükümetin kararını iletti. Bakan üç somut adım sıralayarak uygulamanın kamu maliyesinde komplikasyonlara yol açmaması için özel bir dikkat gerektireceğini vurguladı.
Muşuttas, hükümetin ihtiyaçlarını karşılamak için başka kaynaklardan borçlanmak zorunda kalması halinde bunun kamu borcunu etkileyebileceğini belirtti. SIF'ten yapılan iç borçlanma şu ana kadar kamu borcu istatistiklerine dahil edilmiyordu.
Borçlanma durduruldu, geri ödeme formülü aranıyor
Muşuttas ilk adımla ilgili şunları söyledi: "Elde edilen ilk sonuç borçlanmanın sona erdirilmesidir. Şimdi bu paranın kaç yıl içinde SIF'e kademeli olarak geri döneceğinin formülünü bulmaya çalışıyoruz."
İkinci adım konusunda ise "SIF'te her yıl oluşan fazlalar artık bir Fon hesabına aktarılacak" dedi.
Üçüncü adım, fonların bundan sonra kimin tarafından yönetileceğiyle ilgili. Muşuttas şöyle konuştu: "Şimdiye kadar Fon'un parasını Maliye Bakanlığı yönetiyordu. Maliye Bakanlığı artık Fon'un fazlalarını yönetmeyecek ve bunları yönetmemiz için bize gönderecek." Bakan, hem SIF fazlalarının hem de devletin Fon'a olan borcunun geri ödeme taksitlerinin bir SIF hesabına yatırılacağını ekledi.
Muşuttas, "Borç miktarı 12 milyar euro düzeyinde ve 50 yıllık bir süreçte fazlaların 50 ila 60 milyar euro arasında olacağı öngörülüyor" dedi. SIF fonlarının yüzde 95'inin şu anda devlet tahvillerine yatırıldığını ve bunun güvenli bir yatırım olduğunu belirtirken kalan yüzde 5'in Kıbrıs bankalarında tutulduğunu aktardı.
Emeklilik reformunun ayakları
Çalışma Danışma Kurulu, emeklilik reformunun birinci ve ikinci ayaklarını da ele aldı. Muşuttas, birinci ayağa ilişkin yasa tasarısının Haziran'da meclise sunulması, tartışmaların Eylül 2026'da başlaması ve 1 Ocak 2027'de uygulamaya geçilmesi yönündeki takvime bağlı kalınacağını yineledi.
İkinci ayak konusunda ise ilgili mevzuatın geliştirilmesi ve uygulanması için daha fazla zamana ihtiyaç duyulacağını söyledi. Bu durum, emeklilik reformunun her bir parçasının ne zaman uygulanacağından bağımsız olarak bütünüyle tasarlanıp karara bağlanması gerektiğini savunan işveren ve sendika temsilcilerinin tutumlarıyla çelişiyor.
Muşuttas, ikinci ayağın çeşitli unsurlarını tartışmak üzere derhal bir teknik komite kurulacağını açıkladı. İncelenecek temel sorular arasında şunlar yer alıyor: Katkı paylarının zorunlu mu yoksa gönüllü mü olacağı; kıdem tazminatlarının emeklilikte mi yoksa işçi iş değiştirdiğinde mi ödeneceği; tasarruf fonlarından borçlanmanın devam edip etmeyeceği ve devam ederse hangi kotada olacağı; hak sahiplerinin tasarruf fonlarının yüzde 50'sini toplu olarak alıp almayacağı ve kalan yüzde 50'nin yaşam beklentisine göre eşit taksitlerle dağıtılıp dağıtılmayacağı.
