Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), bu yılki Uluslararası Kadınlar Denizcilik Günü'nü daha keskin bir mesaj iletmek için kullanıyor. Örgüte göre denizcilik sektöründe cinsiyet eşitliği artık sadece bir politika hedefi olarak kalamaz; sektörün her gün nasıl çalıştığının bir parçası haline gelmelidir.
18 Mayıs'ta kutlanan gün, bu yıl 'Politikadan Uygulamaya: Denizcilik Mükemmelliği için Cinsiyet Eşitliğini İlerletmek' temasıyla düzenleniyor. Tema, kadınların denizcilikteki rolünü sektörün nitelikli insan gücü, güçlü kurumlar ve daha dayanıklı bir gelecek ihtiyacıyla doğrudan ilişkilendiriyor.
Bu vurgu, denizciliğin pek çok cephede dönüşüm baskısıyla karşı karşıya olduğu bir dönemde geliyor. Sektör; karbonsuzlaşma, yeni yakıtlar, dijitalleşme, otonom gemiler ve değişen eğitim gereksinimleri gibi alanlarda kendini yenilemek zorunda.
IMO Genel Sekreteri Arsenio Dominguez, bu bağlamda 2026'yı örgütün açıklamalardan eyleme geçmesi gereken bir yıl olarak tanımladı.
Dominguez, "2026'ya başlarken basit bir şeye odaklanmak istiyorum: IMO'da işleri bitirmek" dedi.
"Bu, uygulama yılıdır. Planlardan somut eylemlere ve ölçülebilir ilerlemeye geçiş yılıdır. Bu, politikadan uygulamaya denizcilik mükemmelliğini güçlendirme temamıza da yansıyor" diye ekledi.
Aynı dönüşüm yaklaşımı, yani niyetten uygulamaya geçiş, bu yılki Uluslararası Kadınlar Denizcilik Günü'nün de merkezinde yer alıyor.
IMO'ya göre bu gün, cinsiyet eşitliğini denizcilik sektörünün her seviyesine yerleştirmek için gereken pratik adımları öne çıkarmayı amaçlıyor. Bu, hem denizde hem karada; gemiciler ve kadetlerden denizcilik idarelerine, limanlara, şirketlere ve eğitim kurumlarına kadar tüm yapıları kapsıyor.
Dominguez, sektörün ilerlemenin neden yeterli olmadığını sorgulayan zor sorulara da hazırlıklı olması gerektiğini söyledi.
"Denizcilik sektöründe cinsiyet çeşitliliğini teşvik etme konusundaki uzun süreli taahhüdümüze rağmen, kalıcı zorluklar devam ediyor" dedi.
Dominguez sözlerini şöyle sürdürdü: "Derinlemesine düşünme ve şunu sorma zamanı: Nerede yetersiz kalıyoruz ve sözlerden öteye geçip anlamlı, kalıcı bir değişim sağlamak için hangi pratik önlemleri hayata geçirebiliriz?"
Sektörün yeni becerilere yönelik artan talebiyle birlikte konu daha da acil hale geliyor.
Dominguez, denizde çalışan yaklaşık 2 milyon gemiciye dikkat çekerek eğitimin sektördeki yeni gerçeklere ayak uydurması gerektiğini belirtti.
"Eğitimin sektörün yeni gerçeklerine ayak uydurması gerektiğini kabul ederek; yeni teknolojiler, yeni yakıtlar ve karbonsuzlaşma alanındaki değişen gereksinimleri içeren STCW Sözleşmesi'nde kapsamlı bir güncellemeye başlayacağız" dedi.
Genel Sekreter, IMO'nun sektörden kaynaklanan sera gazı emisyonlarını "2050 civarında ya da öncesinde" azaltma çalışmalarını sürdürdüğünü ve otonom gemiler kodunun tamamlanmasının da gündemde kalmaya devam edeceğini söyledi.
IMO için mesaj yalnızca temsil meselesinden çok daha geniş. Cinsiyet eşitliği, dönüşüm geçirmeye çalışırken yetenekleri kaybetmeyi göze alamayacak bir sektörde, denizcilik mükemmelliğinin kendisinin bir parçası olarak sunuluyor.
Günün programı kapsamında IMO, 18 Mayıs 2026'da Londra'daki genel merkezinde özel bir etkinlik düzenleyecek. Etkinlikte, cinsiyet ana akımlaştırmasının neden önemli olduğu ve kadınların denizcilik sektöründe katılımı ile ilerlemesini sınırlayan engellerin neler olduğu ele alınacak.
Tam çeviri hizmeti sunulacak ve IMO'nun YouTube kanalından canlı yayınlanacak etkinliğin açılışını Dominguez yapacak. Toplantı, denizcilik uzmanlarını ve savunucularını taahhütlerin nasıl eyleme dönüştürülebileceğine dair örnekleri paylaşmak üzere bir araya getirecek.
Programın önemli bir bölümünü, Dünya Denizcilik Üniversitesi'nden Profesör Momoko Kitada'nın hazırladığı Cinsiyet Ana Akımlaştırma El Kitabı'nın tanıtımı oluşturacak.
El kitabı; denizcilik idareleri, gemicilik şirketleri, limanlar ve denizcilik eğitim kurumları için pratik bir kaynak olarak tasarlandı. Kurumlara, cinsiyet perspektifini politikalarına, prosedürlerine ve günlük operasyonlarına entegre etmelerinde yardımcı olacak.
Japonya tarafından aday gösterilen Kitada, aynı zamanda denizcilik sektöründe cinsiyet eşitliğinin ilerletilmesine ve kadınların güçlendirilmesine yaptığı katkılar nedeniyle 2026 IMO Cinsiyet Eşitliği Ödülü'nü de alacak.
Eski bir gemici olan Kitada, İsveç'in Malmö kentindeki Dünya Denizcilik Üniversitesi'nde Nippon Vakfı Cinsiyet ve İnovasyon Profesörlük Kürsüsü Başkanı ve Denizcilik Eğitimi ve Yetiştirme Bölümü Başkanı olarak görev yapıyor.
2011'de WMU'ya katılan Kitada, denizcilik ve okyanus sektörlerinde cinsiyet eşitliği üzerine 20 yıllık araştırma deneyimine sahip. Çalışmaları; denizcilik eğitimi, denizcilik enerji yönetimi, sürdürülebilir kalkınma, kapasite geliştirme, dijitalleşme ve inovasyon alanlarını kapsıyor.
Değerlendirme paneline göre Kitada'nın etkisi WMU'nun çok ötesine geçti. Profesör, nesiller boyu öğrenciye cinsiyet eşitliği ilkelerini kendi idare ve kurumlarına taşıma ilhamı verdi.
Panel ayrıca Kitada'nın araştırmaları, öğretim faaliyetleri ve WMU'nun cinsiyet ile çeşitlilik girişimlerine liderliğinin pek çok ülkede politikayı somut değişime dönüştürmeye yardımcı olduğunu; akademi, politika ve uygulama arasında köprü kurduğunu belirtti.
Ödülün yanı sıra; Brezilya, Yunanistan, Filipinler ve Uluslararası Yolcu Gemisi Hatları Birliği'nden (CLIA) gelen adaylara da Takdir Mektupları verilecek. Bu mektuplar; kadınların teknik rollere alınması, açık deniz çeşitlilik girişimleri, cinsiyete duyarlı politikalar, mentorluk ve kadınların üst düzey denizcilik pozisyonlarına yükseltilmesi gibi alanlardaki çalışmaları kapsıyor.
IMO, Cinsiyet Eşitliği Ödülü'nün cinsiyetten bağımsız olarak denizcilikte eşitliğe ve kadınların güçlendirilmesine önemli katkılar sağlayan kişileri onurlandırdığını duyurdu.
