İsrail ve Lübnan, Beyaz Saray'da Başkan Donald Trump'ın arabuluculuğuyla düzenlenen toplantıda ateşkesi üç hafta daha uzattı. Trump, İran ile olan çatışmasını sona erdirmek için "en iyi anlaşmayı" beklemeye hazır olduğunu söyledi.
İsrail ile İran destekli Hizbullah militanları arasındaki çatışmalar, bölgesel krizin çözümünde en büyük engeller arasında yer alıyor. İran'ın nükleer hırsları ve kritik Hürmüz Boğazı'nın kontrolü de diğer önemli sorunlar arasında bulunuyor.
Trump, barış anlaşmasına ulaşmak için acele etmediğini ve anlaşmanın "kalıcı" olmasını istediğini belirtti. ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndaki deniz çatışmasında açık bir üstünlüğe sahip olduğunu da vurguladı.
İran'ın kilit deniz yolu üzerindeki hakimiyetini güçlendirmesinin ardından Trump, İran'ın "küçük ukala gemilerini" küçümsedi. Tahran'ın liderlik karmaşası nedeniyle anlaşma yapamayacağına inandığını söyledi.
Trump Perşembe günü, ABD Donanması'nın Hürmüz Boğazı'na mayın döşeyen İran gemilerini "vurup yok etme" emri aldığını açıkladı. ABD'nin, 8 Nisan'dan bu yana süren ateşkes döneminde İran'ın yaptığı olası silah yenilemelerini bir günde etkisiz hale getirebileceğini belirtti.
Ancak boğazdaki seyrüsefer fiilen engellenmiş durumda kalmaya devam etti. İran'ın iki büyük kargo gemisine el koyması, ABD'nin boğaz kontrolünde zorlandığını ve Tahran'ın petrol piyasaları ile küresel ekonomi üzerinde ciddi baskı oluşturmaya devam ettiğini gözler önüne serdi.
İRAN'DAN BİRLİK MESAJI
İran'ın Yüce Lideri Ayetullah Mücteba Hamanei, Perşembe günü Trump'ın liderlik karmaşası iddialarını reddetti. Bu iddiaları "İran'ın birliğini ve güvenliğini kötü niyetle baltalamaya yönelik düşman medya operasyonları" olarak nitelendirdi.
Hamanei, X platformundaki paylaşımında "Birlik daha güçlü ve sağlam olacak, düşmanlar ise daha zayıf ve daha aşağılanmış hale gelecek" dedi. Hamanei, 28 Şubat'ta başlayan savaşın ilk günlerinde ABD saldırılarında öldürülen babası Ayetullah Ali Hamanei'nin ardından görevi devraldığından bu yana kamuoyu önüne çıkmamıştı.
Trump bu hafta, İran ile süren iki haftalık ateşkesi henüz planlanmamış barış görüşmeleri için süresiz olarak uzatacağını açıkladı.
Trump, uzun vadeli barış anlaşması için ne kadar beklemeye hazır olduğu sorulduğunda "Beni acele ettirmeyin. En iyi anlaşmayı yapmak istiyorum… Kalıcı olmasını istiyorum" dedi.
Trump nükleer silah kullanımını da kesinlikle reddetti. Gazetecilere ABD'nin İran'ı konvansiyonel silahlarla "yerle bir ettiğini" söyledi. "Hayır, kullanmam. Nükleer silahın hiç kimse tarafından kullanılmasına asla izin verilmemeli" dedi.
ÖLÜMCÜL BİR HAFTA
Ateşkesin uzatılmasına rağmen Güney Lübnan'da çatışmalar devam etti. İsrail kuvvetleri, 16 Nisan'daki ilk ateşkes anlaşmasından bu yana en kanlı günlerin ardından İran destekli Hizbullah hedeflerini bombalamaya devam etti.
İsrail ordusu Perşembe günü, Güney Lübnan'da askerlere yaklaşan ve acil tehdit oluşturduğunu belirttiği iki silahlı kişiyi öldürdüğünü açıkladı.
Bu hafta İsrail saldırılarında öldürülenler arasında Lübnanlı gazeteci Amal Khalil de yer aldı. Khalil'in ölümünü üst düzey bir Lübnan askeri yetkilisi ve çalıştığı Al-Akhbar gazetesi doğruladı.
Hizbullah, İsrail saldırılarına karşılık olarak Çarşamba günü Güney Lübnan'da dört operasyon gerçekleştirdiğini duyurdu. Örgüt, Washington'daki ateşkes görüşmelerinde temsil edilmedi.
İsrail, Hizbullah konusunda Lübnan hükümetiyle ortak bir zemin bulmaya çalışıyor. İran Devrim Muhafızları tarafından kurulan Hizbullah'ı, Beyrut yönetimi son bir yıldır barışçıl yollarla silahsızlandırmaya çalışıyor.
Öte yandan Washington'daki açıklamadan önce İsrail, İran'a yönelik saldırıları yeniden başlatmaya hazır olduğu uyarısında bulundu. İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, savaşı yeniden başlatmak için ABD'den "yeşil ışık" beklediklerini söyledi. Katz, böyle bir durumda Hamanei'yi hedef alarak "İran'ı karanlık çağa geri döndüreceklerini" belirtti.
