Limassol limanında doğrudan faaliyet gösteren küresel liman işletmecisi DP World, Hürmüz Boğazı'nı baypas edecek yeni bir rota planlıyor. İran'la süren savaş, Körfez ülkelerini kesintisiz su yolu erişimine dayalı ticaret rotalarını yeniden değerlendirmeye itiyor.
Financial Times'ın özel haberine göre, Dubai merkezli grup, Fujairah kıyısında çok amaçlı yeni bir liman ve mevcut limanda yeni bir konteyner terminali geliştirmek için görüşmeler yürütüyor. Reuters, bu planları bağımsız olarak doğrulamadığını belirtti.
Bu gelişme, DP World'ün Limassol limanındaki çok amaçlı ve kruvaziyer terminalini işletmesi nedeniyle Kıbrıs için özellikle önem taşıyor. DP World Cyprus, genel kargo, dökme yük, Ro-Ro ve yolcu operasyonlarını kapsayan 25 yıllık bir imtiyaz sözleşmesi almıştı. Aynı grubun şirketi P&O Maritime ise römorkaj ve pilotaj dahil deniz hizmetleri için ayrı bir 15 yıllık imtiyaz elde etmişti.
Önerilen BAE tesisleri, DP World'ün Umman Körfezi'ndeki varlığını derinleştirecek ve Hürmüz dışında bir giriş noktası oluşturacak. Konteynerler Fujairah'ta boşaltıldıktan sonra karayoluyla Dubai, Abu Dabi ve komşu Körfez pazarlarına taşınabilecek. Böylece İran ile Umman arasındaki giderek tehlikeli hale gelen geçiş güzergahından kaçınılmış olacak.
Bir üst düzey şirket yetkilisi Financial Times'a yaptığı açıklamada, yeni limanın 18 ay içinde tamamlanabileceğini söyledi. Bu, Körfez hükümetlerinin ve iş dünyasının boğaza alternatifler oluşturmak için ne kadar hızlı hareket ettiğini gösteriyor. DP World, bireysel projeleri doğrulamasa da, aksaklığı aşmak için "planların yürürlükte olduğunu" belirtti.
Bununla birlikte, bu hamle Dubai'nin küresel bir lojistik ve re-eksport merkezi olarak yükselişinin merkezindeki Jebel Ali'nin yerini almayacak. Liman, 2025 yılında 15,6 milyon TEU (yirmi fitlik eşdeğer birim) elleçleyerek DP World'ün dünya çapındaki konteyner işinin önemli bir kısmını oluşturdu. Bir üst düzey yetkili Financial Times'a Jebel Ali'nin "asla küçülmeyeceğini" vurgulayarak, Fujairah gelişiminin rakip bir merkez değil, alternatif bir koridor olarak hizmet vereceğini ima etti.
Yine de bu planlar, stratejide önemli bir değişimi temsil ediyor. Jebel Ali'nin depoları, serbest bölgesi ve endüstriyel tesisleri, gemilerin Hürmüz'den serbestçe geçmeye devam edeceği varsayımıyla geliştirilmişti. 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından başlayan çatışma, bölgenin ticaret altyapısının büyük kısmını Körfez'in içinde yoğunlaştırmanın riskini ortaya çıkardı.
Acil durum, en son trafik verileriyle daha da pekişti. Pazar günü boğazdan yalnızca altı geminin geçtiği, bunun beş haftanın en düşük seviyesi olduğu bildirildi. Yenilenen ABD-İran saldırıları ve ticari gemilere yönelik hücumlar, güvenlik endişelerini artırdı. Petrol ve gaz tankeri trafiği de 25 Mayıs'tan bu yana en düşük seviyesine geriledi.
Bu arada, DTÖ takip verileri, 17 Haziran anlaşmasının ardından deniz taşımacılığının sınırlı ve dengesiz bir toparlanma gösterdiğini ortaya koydu. Ham petrol, sıvılaştırılmış doğal gaz ve gübre akışları normal seviyelerin oldukça altında seyrediyor.
Riskler Salı günü daha da tırmandı. BAE yetkilileri, İran seyir füzelerinin iki Emirlik tankerini vurduğunu, bir denizcinin öldüğünü ve sekiz kişinin yaralandığını açıkladı. Bu olay, DP World'ün önerdiği doğuya doğru genişlemenin artık sadece kapasite eklemekle ilgili olmadığını, BAE'nin ticaret ağını artık güvenilir bir şekilde açık kabul edilemeyecek bir darboğazdan korumak anlamına geldiğini gösterdi.
