ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Cuma günü İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ile bir araya geldi. Görüşmenin ardından Rubio, İtalya dahil müttefiklerin Washington'un İran'a karşı çabalarını ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açma girişimlerini neden desteklemediğini sorguladı.
Rubio gazetecilere yaptığı açıklamada, "Herhangi birinin neden destek vermediğini anlamıyorum" dedi. Ülkelerin İran'ın eylemlerine karşı çıkıyorlarsa "sert ifadeli açıklamalardan daha fazlasına" ihtiyaç duyduklarını da sözlerine ekledi.
Rubio, Başkan Donald Trump'ın Papa Leo'ya yönelik saldırılarının ardından Vatikan ile ilişkileri yumuşatmayı amaçlayan iki günlük ziyaretini tamamlıyordu. Ziyaret aynı zamanda Washington'un, İtalya'nın ABD-İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaşı desteklememesinden duyduğu rahatsızlığı ele almayı da hedefliyordu.
Meloni, Avrupa'da Trump'ın en sağlam müttefiklerinden biriydi. Trump ile yakın ilişkiler kurmuş ve kendisini, Cumhuriyetçi ABD lideriyle doğal bir siyasi yakınlığı bulunmayan diğer AB ülkeleri ile Washington arasında doğal bir köprü olarak konumlandırmıştı.
Ancak son aylarda bu uyum giderek zorlanıyor. İran savaşı, Meloni'yi ABD'ye bağlılığı; İtalyan halkının savaşa yönelik düşmanlığı ve çatışmanın artan ekonomik maliyeti arasında bir denge kurmaya zorluyor.
'AÇIK SÖZLÜ' BİR GÖRÜŞME
Meloni ve Rubio bir buçuk saat boyunca görüştü. Meloni daha sonra Milano'da gazetecilere yaptığı açıklamada, görüşmeyi "kesinlikle açık sözlü" olarak nitelendirdi. Bunun, transatlantik ortaklığa değer verirken aynı zamanda kendi ulusal çıkarlarını savunmaya hazır iki ülke arasındaki bir tartışma olduğunu söyledi.
İsminin açıklanmasını istemeyen bir İtalyan yetkili, görüşmelerin Orta Doğu, Libya'daki durum ve Lübnan'daki gelişmelere odaklandığını belirtti. Roma, Lübnan'da BM'nin Unifil barış gücü kapsamında asker bulunduruyor.
Yetkili, Meloni'nin Rubio ile yaptığı görüşmelerde "çok doğrudan ve net" olduğunu ekledi. Enerji ithalatına büyük ölçüde bağımlı olan İtalya, İran çatışmasının tetiklediği küresel yakıt fiyatlarındaki artışla mücadele ediyor.
Rubio, görüşmelerin tüm ayrıntılarını paylaşmaktan kaçındı. Ancak Tahran'ın Hürmüz'e erişimi kontrol etme iddiasının tehlikeli bir emsal oluşturma riski taşıdığı uyarısında bulundu.
Rubio, "Sadece İtalya değil, her ülkenin kendisine sorması gereken temel soru şu: Bir ülkenin uluslararası bir su yolunu kontrol ettiğini iddia etmesini normalleştirecek misiniz? Çünkü bunu normalleştirirseniz, bir düzine başka yerde tekrarlanacak bir emsal oluşturmuş olursunuz" dedi.
İtalya ve diğer Avrupalı müttefikler, kalıcı bir ateşkes sağlandığında veya çatışma sona erdiğinde boğazın açık tutulmasına yardımcı olmaya hazır olduklarını açıkladı. Ancak İran ile doğrudan bir çatışmaya girmeyi reddettiler.
'ABD'NİN AVRUPA'YA VE İTALYA'YA İHTİYACI VAR'
Rubio, Meloni ile görüşmesinden önce İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani ile bir araya geldi. Tajani, ziyaretin ABD ile gerginlikleri yatıştırmaya yardımcı olduğunu umduğunu söyledi.
Tajani gazetecilere, "Avrupa'nın Amerika'ya, İtalya'nın Amerika'ya ihtiyacı olduğuna inanıyorum. Ama aynı zamanda ABD'nin de Avrupa'ya ve İtalya'ya ihtiyacı var" ifadelerini kullandı.
Meloni, Körfez'deki savaşın yanı sıra Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik savaşını ve Trump'ın gelecek hafta yapacağı Çin ziyaretini de Rubio ile görüştüğünü belirtti.
İtalyanlar ayrıca Rubio'nun Vatikan'daki görüşmeleri hakkında bilgi almak istiyordu. Trump'ın Papa Leo'ya yönelik son saldırıları, ezici çoğunluğu Katolik olan İtalya'da hassas bir çizgiyi aştı ve Meloni'nin bu açıklamaları "kabul edilemez" olarak nitelendirmesine yol açtı.
Meloni'nin bu eleştirisi Trump'tan sert bir tepki aldı. Trump, Meloni'nin cesaretten yoksun olduğunu söyledi. Ardından ABD birliklerini İtalya'dan çekmekle tehdit etti.
Rubio, ABD üsleri konusunda ayrıntılara girmediğini, bunun Trump'ın vereceği bir karar olduğunu belirtti.
İtalya geçen ay, Sicilya'daki Sigonella hava üssünün İran çatışmasıyla bağlantılı muharebe operasyonları için ABD uçakları tarafından kullanılmasına izin vermeyi reddetti. İtalyan yetkililer, Washington'un üssün kullanımı için Roma'dan önceden izin talep etmediğini açıkladı.
Rubio bu olaya değinmedi. Ancak İspanya'nın üslerinin veya hava sahasının İran'a saldırı için kullanılmasına izin vermeme kararına dikkat çekti. Rubio, ABD için NATO'nun en çekici yönlerinden birinin, Avrupa'da hızla başka yerlere konuşlandırılabilecek kuvvetlere sahip olmak olduğunu söyledi.
Rubio, "Şimdi en azından bazı NATO üyeleri söz konusu olduğunda durum böyle değil. Bu bir sorundur ve incelenmesi gerekiyor" dedi.
