ABD'nin İran'a yönelik savaşı Amerikan yakıt fiyatlarını rekor seviyelere taşıdı ve ara seçimlere sadece aylar kala Başkan Trump için büyük bir siyasi tehdit oluşturdu.
İran'a yönelik ilk saldırılardan bu yana küresel petrol piyasaları büyük çalkantı yaşıyor. Brent ham petrol varil başına 70 dolardan 100 doların üzerine fırladı. ABD'de ortalama benzin fiyatları geçen hafta yüzde 11 artarak galon başına 3,46 dolara ulaştı.
Massachusetts'te MIT Enerji Ekonomisi Profesörü Christopher Knittel, fiyatların galon başına 3,99 dolara ulaştığını görünce seyahat planlarını değiştirmek zorunda kaldığını söyledi. Knittel, "Depoyu tamamen doldurmadım; New Hampshire'da daha ucuz yakıt bulmayı bekliyorum" dedi.
Analistler, fiyat artışının arkasında İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünün yattığını belirtiyor. Bu boğaz, dünya petrol ve gaz trafiğinin yüzde 20'sinin geçtiği kritik bir dar geçit. GasBuddy analisti Patrick De Haan, günde yaklaşık 20 milyon varil petrolün hedefine ulaşamadığını açıkladı. De Haan, çatışmanın mart sonuna kadar sürmesi halinde bu fiyat artışının tarihin en büyük on artışından biri olabileceğini vurguladı.
Bu gelişmelerin zamanlaması Beyaz Saray için ağır bir darbe niteliği taşıyor. Hükümet verileri artan işsizliği ve kamuoyunda ekonomiye yönelik büyüyen karamsarlığı ortaya koyuyor. Cumhuriyetçi stratejist Mark Bednar, hükümetin fiyatları düşük tutmayı "siyasi açıdan zorunlu" gördüğünü söyledi. Trump daha önce seçim kampanyasında ucuz enerji vaadinde bulunmuştu.
Trump, Birliğin Durumu konuşmasında Iowa'da benzinin galon başına 1,85 dolar olduğuna dikkat çekmişti. Ancak İran'a yönelik saldırılar başladığında bu fiyat çoktan 3,18 dolara yükselmişti.
Uzmanlar krizin kısa sürede sona ereceğinden şüphe duyuyor. Kpler analiz firmasından Michelle Brouhard, hızlı bir çözümün olası olmadığını belirtti. Brouhard, Mojtaba Hamaney'in İran'ın yeni Dini Lideri olarak atanmasının rejimin geri adım atmayacağına işaret ettiğini söyledi. Analistler, İran hükümetinin haziran ayına kadar çökme olasılığını yalnızca yüzde 33 olarak tahmin ediyor.
Knittel, "roketler ve tüyler" etkisi konusunda uyardı: Benzin fiyatları çatışma sırasında anında fırlıyor ancak petrol fiyatları düştüğünde çok daha yavaş geriliyor. Knittel, petrolün varil başına 150 dolara ulaşması halinde benzinin galon başına 5 dolara çıkabileceğini ve bunun Amerikalıların oy verme davranışını ciddi şekilde etkileyeceğini söyledi.
Knittel, New Hampshire'daki aile kulübesine ulaştığında yerel rekabetin fiyatları 2,84 dolara düşürdüğünü gördü. Ancak aynı yakıtın bir hafta önce sadece 2,24 dolara satıldığını da belirtti.
