ABD ve Suudi Arabistan, Çarşamba günü Irak'ta İran destekli gruplara yönelik saldırı başlattı. İki ülke, bu grupların Suudi Arabistan'daki petrol tesislerine düzenlenen insansız hava aracı saldırılarından sorumlu olduğunu açıkladı. İran ise bu tür saldırılarla ilişkilendirilmesinin 'büyük bir yanlış hesap' olduğu uyarısında bulundu.
Irak içindeki hedeflere yönelik saldırılar, Umman'ın kritik Hürmüz Boğazı'ndaki ihtilafı çözmeyi amaçlayan yeni bir bölgesel anlaşma önerisi sunduğu sırada gerçekleşti. Savaş öncesinde küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazın yaklaşık beşte biri bu boğazdan geçiyordu.
Ancak Tahran yönetimi, Umman'ın Hürmüz Boğazı'nın bölgesel ortak yönetimi önerisini reddetti. Reuters'a konuşan üst düzey bir İranlı yetkili, bu önerinin başarı şansı olmadığını söyledi.
İran Devrim Muhafızları (IRGC), Çarşamba günü yaptığı açıklamada, güçlerinin boğazda üç petrol tankerini vurduğunu ve 'güvensiz ve yasa dışı rota' kullandıkları gerekçesiyle uyarıları dikkate almayan gemileri durdurduğunu duyurdu.
IRGC Deniz Kuvvetleri yaptığı yazılı açıklamada, stratejik su yolu üzerindeki tam kontrolünü sürdürdüğünü belirterek, bölgedeki gemilere yönelik 'ABD'nin yasa dışı askeri müdahalesi' ve talimatlarının karşılıksız kalmayacağı uyarısında bulundu.
Reuters, Devrim Muhafızları'nın bu iddiasını bağımsız olarak doğrulayamadı.
ABD ve Suudi Arabistan'ın doğu Irak'taki saldırıları, ABD ordusunun hava savunma sistemlerinin bölgedeki ABD askerlerine yönelik sürpriz bir İran saldırısını önlediğini açıklamasından sadece saatler sonra gerçekleşti. IRGC, Çarşamba günü Ürdün'deki ABD askeri tesislerine birkaç balistik füze fırlattığını duyurdu.
Son günlerdeki karşılıklı saldırılar, ABD Başkanı Donald Trump'ın iki haftalık bombardıman kampanyasını aniden durdurması ve İran'ın da buna uymasıyla kısa süreli bir savaş duruşunun ardından yeniden başladı.
ABD-SUUDİ ARABİSTAN IRAK'TA İRAN YANLISI HEDEFLERİ VURDU
Suudi Arabistan, Salı günü hava savunma sistemlerinin krallığın Doğu Bölgesi'ndeki petrol tesislerini hedef alan birkaç insansız hava aracını imha ettiğini duyurdu. Suudi Savunma Bakanlığı Sözcüsü Turki el-Maliki, İran destekli milislerin saldırıları Irak topraklarından başlattığını söyledi.
Günün ilerleyen saatlerinde ABD Merkez Komutanlığı ve Suudi Arabistan savunma bakanlığı, iki ülkenin doğu Irak'ta İran'ın insansız hava aracı saldırılarını yönlendirmek için kullandığı belirtilen birden fazla bölgeyi vurduğunu açıkladı. Suudi Savunma Bakanlığı, gerilimi tırmandırmak istemediklerini ancak her türlü 'saldırıya' yanıt vereceklerini belirtti.
Irak'ın Haşdi Şabi Güçleri (PMF), Irak'ın farklı bölgelerindeki bazı resmi karargahlarının Çarşamba günü ABD ve Suudi güçleri tarafından saldırıya uğradığını duyurdu. PMF, ön raporlara göre birkaç kişinin öldüğü ve yaralandığını, bazı bina ve tesislerinin hasar gördüğünü bildirdi.
ABD ve Suudi Arabistan'ın saldırılarının ardından çatışmanın tırmanabileceği endişeleriyle Çarşamba günü petrol fiyatları varil başına 3 doların üzerinde yükseldi.
İran devlet televizyonuna konuşan bir İran savunma yetkilisi, diğer ülkelerden Suudi Arabistan hedeflerine doğru ateşlenen füzelerle herhangi bir bağlantıyı şiddetle reddetti.
Devlet yayıncısı IRIB tarafından aktarılan ismi açıklanmayan askeri yetkili, bölgedeki ABD çıkarlarına yönelik saldırıların İran'a atfedilmesinin 'büyük bir yanlış hesap' olduğunu söyledi.
ABD Merkez Komutanlığı ayrıca Salı günü İran'ın 'Ortadoğu'daki ABD güçlerine yönelik sürpriz bir saldırı girişiminde' birden fazla balistik füze fırlattığını ve füzelerin başarıyla durdurulduğunu açıkladı.
Devrim Muhafızları yaptığı açıklamada, 'İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik tehditler devam ettiği ve ABD güçlerinin çıkarlarımıza karşı yasa dışı ve kötü niyetli eylemleri sürdüğü sürece direniş de devam edecektir' ifadelerini kullandı.
UMMAN HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN ORTAK YÖNETİM ÖNERDİ
Umman, Hürmüz Boğazı konusundaki ihtilafı çözmek amacıyla İran'a Körfez ülkelerinin desteklediği bir plan sundu. Reuters'a konuşan bir Körfez kaynağı ve Batılı bir diplomata göre plan, gemilerden gönüllü ücret toplanmasını da içeren bir su yolu yönetimini öngörüyor.
Konu hakkında bilgi sahibi Körfez kaynağı ve Batılı diplomat, Umman önerisine göre İran'ın tek başına kontrol uygulamayacağını ve ücretlerin gönüllü olacağını söyledi.
Sistem, Endonezya, Malezya ve Singapur'un gemilerden seyrüsefer, çevre koruma ve arama-kurtarma operasyonlarını finanse etmek için gönüllü katkı payı istediği Asya'daki Malakka Boğazı'ndaki uygulamaya benzer olacak.
Katar Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) dışişleri bakanları Salı günü video konferans yoluyla bir araya gelerek ihtilaftaki son gelişmeleri ele aldı.
ABD'li bir yetkili Salı günü yaptığı açıklamada, boğazdan geçen gemilerden geçiş ücreti veya harç alınması fikrini bir kez daha reddederek, bunun İran kontrolü veya kısıtlamalarından arınmış uluslararası bir su yolu olduğunu yineledi. Yetkili Reuters'a, görüşülen anlaşmanın herhangi bir geçiş ücreti veya harç içermeyeceğini söyledi.
İran, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırmasının ardından boğazı fiilen kapattı. Geçen ay ABD ile İran arasında varılan bir anlaşma boğazı kısmen yeniden açtı ve İran'ın nükleer programı da dahil olmak üzere daha büyük sorunları çözmek için gelecekte görüşmeler planlandı. Ancak anlaşma, İran'ın tanımadığı bir nakliye kanalını kullanan gemilere ateş açmasının ardından Temmuz başında çöktü.
