İran, ABD Başkanı Donald Trump'ın ülkenin elektrik şebekesine saldırı tehdidini yerine getirmesi halinde Körfez genelindeki enerji ve su altyapılarını vuracağı uyarısında bulundu. Bu açıklama, içme suyunun büyük bölümünü tuzdan arındırma tesislerine bağımlı olan bölgede kitlesel kesinti korkularını artırdı.
Trump, Cumartesi gecesi geç saatlerde yaptığı açıklamada, Tahran'ın Hürmüz Boğazı'nı 48 saat içinde tamamen yeniden açmaması halinde ABD'nin İran'ın enerji santrallerini vuracağını bildirdi ve son tarih olarak Pazartesi günü saat 23:45 GMT'yi belirledi.
Sivil altyapılara karşılıklı saldırı ihtimali petrol piyasalarını daha da tedirgin etti. Asya'daki işlemlerde fiyatlar dalgalı bir seyir izledi.
ABD ve İsrail'in üç haftayı aşkın yoğun bombardımanının İran'ın füze kapasitesini önemli ölçüde azalttığı belirtilse de Tahran, karşılık verme gücünü sergilemeye devam etti.
Pazar gecesi İsrail'in kuzey ve merkez bölgelerinde, Tel Aviv ve işgal altındaki Batı Şeria dahil olmak üzere çok sayıda noktada İran'dan gelen füzelere karşı hava saldırısı sireneleri çaldı.
İsrail ordusu Pazartesi sabahı erken saatlerde Tahran'daki İran altyapılarını hedef alan geniş çaplı saldırı dalgası başlattığını açıkladı.
İran haber ajanslarına göre batıdaki Horramabad kentinde bir yerleşim alanının bombalanması sonucu en az bir çocuk hayatını kaybetti, birkaç kişi yaralandı.
Kuzeybatıdaki Urmiye kentinde bir yerleşim mahallesi hava saldırısında hasar gördü. İran Kızılayı ekiplerinin enkaz altında hayatta kalanları aradığı görüntüler paylaşıldı. İlk belirlemelere göre can kaybı rapor edilmedi.
Trump'ın bu uyarısı, ABD Deniz Piyadeleri ve ağır çıkarma gemileri bölgeye yönlendirilirken, çatışmanın sona erdirilebileceğine dair sinyal vermesinin ardından bir günden kısa süre sonra geldi.
İran askeri sözcüsü Ebrahim Zolfaqari, devlet medyasına yaptığı açıklamada şunları söyledi: "İran'ın yakıt ve enerji altyapısı düşman tarafından saldırıya uğrarsa, bölgedeki ABD'ye ve rejime ait tüm enerji altyapıları, bilgi teknolojileri ve su arıtma tesisleri önceki uyarılar doğrultusunda hedef alınacaktır."
Elektriğe yönelik saldırılar İran'ı olumsuz etkileyebilecek olsa da Körfez komşuları için sonuçlar çok daha yıkıcı olabilir. Bu ülkeler kişi başına yaklaşık beş kat daha fazla enerji tüketiyor.
Elektrik, göz kamaştıran çöl şehirlerini yaşanabilir kılıyor. Bu enerjinin önemli bir bölümü, Bahreyn ve Katar'da tüketilen suyun yüzde 100'ünü üreten tuzdan arındırma tesislerini çalıştırmak için kullanılıyor. Bu tesisler, Birleşik Arap Emirlikleri'nde içme suyu ihtiyacının yüzde 80'inden fazlasını, Suudi Arabistan'da ise su arzının yüzde 50'sini karşılıyor.
İran Meclis Başkanı Mohammad Baqer Qalibaf, X platformundaki paylaşımında İran'ın enerji santrallerine saldırılması halinde Ortadoğu'daki kritik altyapı ve enerji tesislerinin "geri dönülemez biçimde yok edilebileceğini" vurguladı.
İran Devrim Muhafızları, bu durumun aynı zamanda küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazın beşte birinin transit geçtiği İran'ın güney kıyısındaki deniz yolunun kapalı kalacağı anlamına geldiğini belirtti.
Muhafızlar açıklamasında, "Hürmüz Boğazı tamamen kapatılacak ve yıkılan enerji santrallerimiz yeniden inşa edilene kadar açılmayacaktır" ifadelerini kullandı.
Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı, Pazartesi sabahı erken saatlerde Riyad'a doğru iki balistik füze fırlatıldığını açıkladı. Füzelerden biri önlendi, diğeri ise ıssız bir alana düştü.
Pazar günü İran'ın İsrail'in güneyindeki iki kasabaya düzenlediği saldırılarda onlarca kişi yaralandı. Bir İsrail hastanesi olayı büyük çaplı yaralı vakası olarak nitelendirdi. Kasabalar, İsrail'in gizli nükleer reaktörü ile Nevatim Hava Üssü dahil çok sayıda askeri tesisin yakınında bulunuyordu.
ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta başlattığı savaşta 2.000'den fazla kişi hayatını kaybetti. Savaş piyasaları alt üst etti, yakıt maliyetlerini yükseltti, küresel enflasyon korkularını besledi ve savaş sonrası Batı ittifakını sarstı.
IG piyasa analisti Tony Sycamore, "Başkan Trump'ın tehdidi piyasaların üzerine 48 saatlik bir artan belirsizlik saatli bombası yerleştirdi" dedi ve Pazartesi günü açıldığında borsaların düşmesini beklediğini belirtti.
İran'ın saldırıları Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapattı ve 1970'lerden bu yana yaşanan en ağır petrol krizine neden oldu. Boğazın neredeyse kapanması geçen hafta Avrupa gaz fiyatlarının yüzde 35'e kadar fırlamasına yol açtı.
Trump, Cumartesi akşamı saat 23:45 GMT civarında sosyal medyadan şu paylaşımı yaptı: "İran, Hürmüz Boğazı'nı 48 SAAT içinde herhangi bir TEHDİT OLMAKSIZIN TAMAMEN AÇMAZSA, ABD onların çeşitli ENERJİ SANTRALLERİNİ, EN BÜYÜĞÜNDEN BAŞLAYARAK vuracak ve yerle bir edecektir!"
İran medyası, ülkenin Uluslararası Denizcilik Örgütü temsilcisinin boğazın "İran'ın düşmanlarına" bağlı gemiler dışında tüm deniz trafiğine açık olduğunu söylediğini aktardı.
Ali Mousavi, su yolundan geçişin Tahran ile güvenlik düzenlemelerinin koordine edilmesiyle mümkün olduğunu belirtti.
Gemi takip verileri, Hindistan bayraklı gemiler ve bir Pakistan petrol tankeri gibi bazı gemilerin boğazdan güvenli geçiş için anlaşma sağladığını gösteriyor.
Savaş, İran destekli Lübnan Hizbullah'ı ile İsrail arasındaki ayrı bir cephede de süren çatışmayla birlikte devam ediyor.
İsrail, Pazar günü birliklerinin güney Lübnan'daki silahlı grubun birçok noktasına baskın düzenlediğini açıkladı.
İsrail askeri sözcüsü Tuğgeneral Effie Defrin, gazetecilere İsrail'in "İran ve Hizbullah'a karşı haftalarca daha savaşmayı" beklediğini söyledi.
Hizbullah, İsrail'in kuzeyindeki birçok sınır bölgesine saldırı düzenlediğini duyurdu. İsrail acil servis birimleri, sınır yakınındaki bir kibbutzda bir kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi. İsrail daha sonra ölümün İsrail ateşinden kaynaklanıp kaynaklanmadığını araştırdığını açıkladı.
Hizbullah, 2 Mart'ta bölgesel savaşa dahil olduğundan bu yana İsrail'e yüzlerce roket fırlattı. İsrail'in karşılık saldırıları Lübnan'da 1.000'den fazla kişinin ölümüne yol açtı.
