ABD Başkanı Donald Trump, yönetiminin Salı günü İran ile tüm gün süren müzakerelerde 'çok iyi görüşmeler' yaptığını söyledi. Bu açıklama, abluka altındaki Hürmüz Boğazı'ndan geçişin yeniden sağlanmasına yönelik beş aylık çatışmanın yakında sona erebileceği beklentilerini körükledi.
Petrol fiyatları düştü ve Asya piyasalarında hisse senetleri Çarşamba günü yükseldi. Wall Street, bir anlaşmaya yakında varılabileceği umuduyla rekor seviyelere ulaştı.
Trump, Fox News'un '@ Night' programına yaptığı açıklamada, 'Bütün gün müzakere ettiler' dedi. Trump, Hürmüz Boğazı'nın 'çok yakında açılacağını' da sözlerine ekledi. 'Eğer tekrar geri adım atarlarsa, çok sert vurulacaklar' diye uyardı.
Trump, Tahran bir anlaşmaya varmazsa sık sık büyük saldırılar tehdidinde bulunmuş, ancak şu ana kadar düşmanlıkları sona erdirmeyi başaramayan görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini belirtmişti.
Axios haber sitesi, iki bölgesel kaynağa ve bir ABD'li yetkiliye dayandırdığı haberinde, ABD ve İran'ın, boğazın bir kısmını kontrol eden Umman'ın da onayıyla, boğazı yeniden açmak için geçici bir anlaşmaya yaklaştığını bildirdi. Haberde, Washington'un Çarşamba günü bir duyuru yapmayı hedeflediği belirtildi.
Ancak İran devlet medyası, bilgili bir kaynağa dayandırdığı haberinde, Umman ile boğaz konusunda bir anlaşmanın 'ABD'nin İran'ı tehdit etmeye devam ettiği sürece' erteleneceğini duyurdu. Boğaz normalde küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatının yaklaşık beşte birini taşıyor.
KATAR DA GÖRÜŞMELERDE İLERLEME KAYDEDİLDİĞİNİ BELİRTTİ
Trump, savaşın başında belirlediği hedeflere henüz ulaşamadı: İran'ın nükleer programını sökme, bölgesel rakiplerine saldırma kabiliyetini sınırlama ve İranlıların din adamları yönetimini devirmesi için koşullar yaratma.
İran, Hürmüz'den geçen trafiğin çoğunu durdururken, Washington da İran bağlantılı gemi ve limanlara yönelik ablukasını sürdürüyor.
Katar daha önce, Tahran görüşmelerin sürdüğünü inkar etse de, arabulucuların çatışmayı sona erdirme çabalarında ilerleme kaydettiğini söylemişti.
Katar Emirlik Ofisi'nden yapılan açıklamaya göre, Trump ve Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani, Salı günü yaptıkları telefon görüşmesinde Washington ile Tahran arasındaki farklılıkları giderme ve kalıcı bir çözüm olasılığını iyileştirme çabalarını ele aldı.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, devlet medyasına göre, Umman ile boğazdan geçiş konusundaki görüşmelerin olumlu ve devam ettiğini, güvenli nakliye şeritleri oluşturmaya odaklandığını söyledi. Müzakere edilen rotanın hem İran'ın hem de Umman'ın egemenlik haklarını ve ulusal güvenliğini sağlamayı amaçladığını ekledi.
İran uzun süredir Hürmüz Boğazı üzerinde kontrol talep ediyor ve bunu karşı kıyıdaki Umman ile paylaşması gerektiğini söylüyor. Ancak Tahran, geçen hafta ortak denetim ve gemilerden gönüllü ücret toplanmasına izin verecek bir Umman önerisini reddetti.
Yemen'in İran yanlısı Husileri de Kızıldeniz'de Suudi Arabistan'a deniz ablukası uygulayarak petrol ihracat yollarını daha da kısıtlıyor. Hint yetkililere göre, Yemen yakınlarında bir Hint bandıralı gemiye isabet eden bir mermi, geminin alabora olmasına ve batmasına neden oldu, ancak gemideki 14 denizcinin tamamı kurtarıldı. Yemen, saldırıdan Husileri sorumlu tuttu.
Birleşmiş Milletler Uluslararası Denizcilik Örgütü, 28 Şubat'ta savaşın başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı'nda 64 olayda en az 17 denizcinin öldüğünü bildirdi.
Bu rakamlar, İran hükümetinin Haziran sonunda düşmanlıkların yeniden başlamasından bu yana ABD saldırılarında 50 kişinin öldüğü ve 500 kişinin yaralandığı yönündeki açıklamasına ek olarak kaydedildi. Bu rakam, İran'ın Temmuz sonunda ABD'nin Keşm Adası'na düzenlediği bir saldırıda bir karı koca ve 2 yaşındaki oğullarının öldüğünü bildirmesinden önce açıklanmıştı.
İran, 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in savaşı başlatmasından bu yana toplamda 3.400'den fazla ölü bildirirken, ABD 18 askeri personelinin öldüğünü açıkladı.
