Çin ve Rusya, BM Güvenlik Konseyi'nde Hürmüz Boğazı'ndaki ticari deniz taşımacılığının korunmasına yönelik koordinasyonu teşvik eden bir karar tasarısını Salı günü veto etti. ABD'nin BM Büyükelçisi, "sorumlu ulusları" bu hayati su yolunun güvenliğini sağlamak için ABD'ye katılmaya çağırdı.
15 üyeli Güvenlik Konseyi'nde Bahreyn'in sunduğu karar tasarısı için 11 ülke lehte oy kullandı. Çin ve Rusya karşı oy verirken iki ülke çekimser kaldı.
ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı Salı akşamına kadar açma ültimatomunu kabul etme belirtisi göstermemesi üzerine "bu gece bütün bir medeniyet yok olacak" tehdidinde bulundu.
ABD ve İsrail'in Şubat ayı sonunda İran'ı vurmasının ardından petrol fiyatları hızla yükseldi. Beş haftayı aşan çatışma sürerken Tahran, daha önce küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazın yaklaşık beşte birinin geçtiği boğazı büyük ölçüde kapattı.
Bahreyn Dışişleri Bakanı Abdullatif bin Raşid El Zayani, "Konsey'in daimi bir üyesinin olumsuz oyu nedeniyle karar tasarısı kabul edilmedi" dedi.
ABD Büyükelçisi vetoları kınadı. BM nezdindeki ABD Büyükelçisi Mike Waltz, Rusya ve Çin'in vetolarını kınayarak İran'ın boğazı kapatmasının Kongo, Sudan ve Gazze'deki insani krizlere tıbbi yardım ve malzeme ulaştırılmasını engellediğini belirtti. Waltz bu vetoların "yeni bir dip nokta" olduğunu söyledi.
Waltz, "Buna kimse göz yummamalı. Küresel ekonomiyi silah zoruyla rehin alıyorlar. Ancak bugün Rusya ve Çin buna göz yumdu. Kendi halkına zulmeden, Körfez'i boyun eğdirmeye çalışan bir rejimin yanında yer aldılar" dedi.
Waltz, İran'ın "boğazı yeniden açmayı, barış aramayı ve zararları telafi etmeyi" seçebileceğini belirtti.
"Ancak o zamana kadar ve sonrasında, sorumlu ulusları Hürmüz Boğazı'nın güvenliğini sağlamak, korumak ve yasal ticarete, insani yardım malzemelerine ve dünya mallarının serbest dolaşımına açık kalmasını temin etmek için bize katılmaya çağırıyoruz" diye konuştu.
Fransa da vetoları kınadı. Fransa'nın BM Büyükelçisi Jerome Bonnafont, "Amaç, tırmanmaya yol açmadan boğazın güvenliğini sağlamak için tamamen savunma amaçlı önlemleri teşvik etmekti" dedi.
Çin ve Rusya, Bahreyn'in Çin'in güç kullanım yetkisine karşı çıkmasının ardından tasarısını önemli ölçüde yumuşatmasına rağmen veto haklarını kullandı. Oylamaya sunulan tasarıdan güç kullanım yetkisi çıkarıldı. Önceki taslakta yer alan bağlayıcı yaptırım mekanizmasına yapılan açık atıf da metinden çıkarıldı.
Tasarı bunun yerine devletleri "Hürmüz Boğazı'nda seyir güvenliğini sağlamak için savunma amaçlı, koşullara orantılı çabaları koordine etmeye" güçlü bir şekilde teşvik ediyordu. Metin ayrıca bu katkıların "ticari gemilere eşlik etmeyi" kapsayabileceğini belirtiyor ve "Hürmüz Boğazı'ndan uluslararası seyrüseferi kapatma, engelleme veya başka şekilde müdahale girişimlerini caydırma" çabalarını destekliyordu.
