Kıbrıs Temsilciler Meclisi, pazartesi günü yapılan genel kurul oturumunda cumhurbaşkanının küçük işletmelerin banka hesaplarına ilişkin yasayı geri göndermesini reddetti ve daha önce onayladığı yasaya desteğini yineledi.
Geri gönderme talebi 22'ye karşı 20 oyla reddedildi. Meclis, Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides'i yasayı imzalamaya çağırdı.
Onaylanan yasa, çok küçük işletmelerin ödeme hesaplarını sürdürmek için ödediği ücretleri düzenliyor. Ayrıca Kıbrıs içinde ödeme hesabı değiştirme prosedürlerini ve çok küçük işletmelerin temel ödeme hesaplarına erişimini kolaylaştırmayı amaçlıyor.
Bu gelişme, Kıbrıs ekonomisinde büyük pay sahibi olan çok küçük işletmelerin bankacılık hizmetlerine erişimini iyileştirme çabalarında önemli bir adım niteliği taşıyor.
Konu, cumhurbaşkanının iki ayrı yasayı geri göndermesinin ardından 6 Nisan'da Meclis ticaret komitesinde incelenmişti.
Geri göndermelerden biri çok küçük işletmelerin ödeme hesaplarına erişimiyle, diğeri ise tüketici koruma yasasındaki değişikliklerle ilgiliydi.
Komite görüşmesinde Hukuk Servisi temsilcisi, Meclis'in onayladığı yasanın çok küçük işletmelere tüketici benzeri korumalar sağlamayı hedeflediğini açıkladı. Temsilci, bunun özellikle basit ve şeffaf prosedürlerle temel bankacılık hizmetlerine erişimle ilgili olduğunu belirtti.
Ancak aynı temsilci, bu genişlemenin hukuki ve anayasal kaygılara yol açtığı uyarısında bulundu. Çünkü Avrupa hukukunda çok küçük işletmeler, tüketicilerle aynı şekilde zorunlu düzenlemeye tabi değil.
Endişeler arasında Anayasa, Avrupa Birliği hukuku, kuvvetler ayrılığı ilkesi ve sözleşme hukuku ile olası çelişkiler yer alıyor.
Kıbrıs'taki tüm işletmelerin yüzde 95'inin çok küçük işletmelerden oluştuğu vurgulandı. Bu durum, önerilen değişikliklerin ne kadar geniş kapsamlı olduğunu gözler önüne seriyor.
İkinci geri göndermeyle ilgili olarak Tüketici Koruma Servisi Müdürü Constantinos Karagiorgis, yasal çerçevenin modernleştirilmesi gerektiğini kabul etmekle birlikte bazı önemli noktaların belirsiz kaldığını söyledi.
Karagiorgis, "Tüketici koruma yasal çerçevesini güçlendirme ve modernleştirme ihtiyacı kabul ediliyor, ancak madde eklemeleriyle ilgili rol ve sorumluluklar yeterince açıklığa kavuşturulmadı" dedi.
Karagiorgis, eklenen maddelerin mevcut mevzuattaki haksız şartların hukuki tanımıyla örtüşmediğini belirtti. "Kredi kuruluşlarının uyguladığı ücretlerin dahil edilmesi, sözleşme özgürlüğüne müdahale niteliğindedir" diye ekledi.
Hukuk Servisi temsilcisi, 93/13 sayılı Direktif'in ekinin sınırlayıcı değil yol gösterici nitelikte olduğunu hatırlattı. Eklenen maddelerin, Avrupa Birliği Adalet Divanı'nın haksız şart olarak yorumladığı hükümlerle örtüşmediğini vurguladı.
Komite Başkanı Kyriacos Hadjiyiannis ise tedbirlerin tüketicileri korumak için gerekli ve orantılı biçimde uygulanması gerektiğini vurguladı.
Hadjiyiannis, "Meclis, gerçek bir sorun karşısında tüketicileri desteklemeyeceği yaklaşımını kabul etmiyor. Meclis, dile getirilen çekinceleri dikkate alarak teknik ve hukuka uygun çözümler sunmayı hedefliyor" dedi.
Hadjiyiannis, değişiklik önerisi sunulmaması halinde ilk geri göndermenin değiştirilmeden genel kurula sevk edileceğini, ikincisinin ise komite düzeyinde yapılan açıklamalarla birlikte ilerleyeceğini ekledi.
Meclis'in son kararı, yasanın kapsamı ve bankacılık sektörüne olası etkilerine ilişkin geniş çaplı tartışmaların ortasında geldi.
Kıbrıs Bankalar Birliği, daha önce önerilen değişikliklere güçlü bir muhalefet sergilemiş ve hukuki, pratik ve rekabet açısından riskler konusunda uyarıda bulunmuştu.
Birlik, tüketici tanımının çok küçük işletmeleri, hissedarları ve serbest meslek sahiplerini kapsayacak şekilde genişletilmesinin Avrupa mevzuatının amacıyla çelişeceğini savundu.
Birlik, "Bu direktif, banka hesabı açmada zorluk yaşayan veya açamayan bireylere yardımcı olmak için tasarlandı" açıklamasında bulundu.
Birlik, 2014/92/EU sayılı Direktif'in özellikle gerçek kişilere yani mülteciler veya daimi ikametgahı olmayanlar gibi savunmasız bireylere uygulandığını hatırlattı.
Birlik, tüzel kişi olan çok küçük işletmelerin direktifin kapsamına girmediğini vurgulayarak AB hukukuyla uyumluluk konusundaki kaygılarını dile getirdi.
Değişikliklerin, benzer hükümlerin uygulanmadığı diğer AB ülkelerine kıyasla Kıbrıs bankalarını rekabet dezavantajına düşürebileceği uyarısında bulunuldu.
Bankaların yüksek riskli müşterileri reddetme kapasitesi, çok küçük işletme statüsünün doğrulanması ve dalgalanan istihdam seviyelerinin yönetilmesiyle ilgili pratik sorunlar da gündeme getirildi.
Birlik, işletme hesaplarının bireysel hesaplardan daha karmaşık prosedürler gerektirdiğini öne sürerek hesap değiştirme için belirlenen katı süreleri eleştirdi.
Birlik ayrıca, önerilen değişikliklerin ekonomik özgürlüğü ve kredi kuruluşlarının hizmetlerini belirleme hakkını kısıtlayabileceğini belirtmişti. Bunun yanı sıra tek pazar içinde eşitsiz muamele sorunlarına yol açabileceği de ifade edildi.
Tüm bu itirazlara rağmen Meclis, tutumunu yeniden teyit ederek Kıbrıs'taki çok küçük işletmelerin bankacılık hizmetlerine erişimini genişletme konusundaki kararlılığını net biçimde ortaya koydu.
